دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩۱/٧/٢٤

بسمه تعالی

پدافند غیرعامل

Passive Defense

پدافند با مفهوم کلی :  حفاظت در برابر تهاجم ، بدون استفاده از سلاح و درگیر شدن مستقیم

پدافند :عبارت است از هر گونه عملی که با استفاده از کلیه وسایل و امکانات موجود به منظور جلوگیری و مقاومت در مقابل پیشروی دشمن و انهدام حمله کننده انجام میشود

 پدافند عامل :عبارت است از بکارگیری مستقیم جنگ افزار ، به منظور خنثی نمودن و یا کاهش اثرات عملیات خصمانه هوایی ، زمینی ، دریایی ، نفوذی و خرابکارانه بر روی اهداف مورد نظر .

 پدافند غیرعامل :به مجموعه اقداماتی اطلاق می گردد که مستلزم به کارگیری جنگ افزار نبوده و با اجرای آن میتوان از وارد شدن خسارات مالی به تجهیزات و تاسیسات حیاتی و حساس نظامی و غیر نظامی و تلفات انسانی جلوگیری نموده و یا میزان خسارات و تلفات را به حداقل ممکن کاهش داد .


مراکز حیاتی و مرکز ثقل :مراکز و تاسیسات حیاتی و پر اهمیت کشور می باشد که در صورت حمله و بمباران و انهدام آنها صدمات جدی به نظام اجتماعی ، سیاسی و نظامی کشور وارد شده ، آنها را در یک مخاطره و بحران جدی قرار می دهد

اهداف پدافند غیر عامل :

1 – کاهش قابلیت و توانائی سامانه های شناسایی ، هدف یابی و دقت هدفگیری تسلیحات آفندی دشمن

2 – بالا بردن قابلیت بقاء ، استمرار عملیات و فعالیتهای حیاتی و خدمات رسانی مراکز حیاتی ، حساس و مهم نظامی و غیر نظامی کشور در شرایط وقوع تهدید ، بحران و جنگ

3 – تقلیل آسیب پذیری و کاهش خسارات و صدمات تاسیسات ، تجهیزات و نیروی انسانی مراکز حیاتی ، حساس و مهم نظامی و غیر نظامی کشور در برابر تهدیدات و عملیات دشمن

 4– سلب آزادی و ابتکار عمل از دشمن 

5 – صرفه جوئی در هزینه های تسلیحاتی و نیروی انسانی  

6 –  فریب و تحمیل هزینه بیشتر به دشمن و تقویت بازدارندگی

7 – افزایش آستانه مقاومت مردم و نیروهای خودی در برابر تهاجمات دشمن

8 – حفظ روحیه و انسجام وحدت ملی و حفظ سرمایه های ملی کشور

9 – حفظ تمامیت ارضی ، امنیت ملی و استقلال کشور

اهمیت پدافند غیر عامل :

1 – موجب زنده ماندن و ادامه حیات و بقای نیروی انسانی می گردد که با ارزش ترین سرمایه یک سازمان و قدرت ملی کشور می باشد . 

2 – موجب صرفه جویی کلان اقتصادی و ارزی در حفظ تجهیزات و تسلیحات بسیار گرانقیمت نظامی نظیر هواپیماهای شکاری ، ترابری ، سامانه های موشکی و پدافند هوایی و ....  

3 –  مراکز حیاتی و حساس ( اقتصادی ، سیاسی ، نظامی و....) را در برابرحملات و بمباران های هوایی و حملات زمینی دشمن حفظ نموده ، خسارات و صدمات را تقلیل و ادامه فعالیت و مقاومت در شرایط بحران و جنگ را ممکن می سازد .

4 – موجب تحمیل هزینه بیشتر به دشمن می گردد .

5 – موجب حفظ نیروها برای ضربه زدن در زمان و مکان مناسب به دشمن و سلب آزادی و ابتکار عمل از دشمن و نیروی مهاجم می شود .

6 –  در مقایسه ای سه عنصر ( تهاجم ، دفاع عامل و غیر عامل ) عنصر دفاع غیر عامل ، مخارج و هزینه های کمتری دارد و از نظر اخلاقی ، دید بشر دوستانه و از نظر سیاسی مفهومی صلح آمیز و دوستانه تری دارد .

7 – دفاعی است منطق با سیاست خود کفایی و عدم وابستگی و استقلال کشور .

اصول پدافند غیر عامل :

1 – استتار   2 – اختفاء   3 – پوشش  4 – فریب     5 – مکان یابی    6 – پراکندگی

7 – تفرقه و جابه جایی     8 – مقاوم سازی و استحکامات      9 – اعلام خبر

تعریف استتار : واژه فرانسوی به معنای کور کردن یا پنهان کردن مشتق شده است . که آن را اختفای حفاظتی نیز می نامند .به تغییر چهره یک جسم از دید معمولی به منظور پنهان کردن ازدید افراد و اشیاء می باشدمفهوم کلی استتار ، هم رنگ و هم شکل کردن رزمنده ، تجهیزات و تاسیسات با محیط اطراف

 علائم عمومی شناسایی استتار :

- حرکت ( نفرات و تجهیزات جنگی )  - صدا  ( نفرات و تجهیزات )   - اندازه ( تاسیسات و تجهیزات ) - بو     ( باروت و ... )   - رنگ ( ناهماهنگی رنگ با محیط )   - وضعیت ( استقرار افراد و تجهیزات در محل نامناسب )- شکل استقرار ( استقرار منظم و سازمان یافته )   - بافت ( کویری ، شهری ، روستایی و ... )  - دود و آتش ( دودو آتش بی موقع )- انعکاس ( برگشت امواج راداری از هدف)

اصول کلی استتار  :

1 – انتخاب محل : انتخاب موضعی با امکانات کافی برای استتار است . که کارکنان و تجهیزات و فعالیت آنها را پنهان سازد

 – نکات قابل توجه در انتخاب محل :

- ماموریت : (بتوان ماموریت را انجام داد )

- پراکندگی : ( باید پراکندگی لازم یگان را در نظر گرفت )

- شکل زمین : ( زراعتی ، روستایی ، جنگلی ، ساختمانهای متروکه و ... )

2 – انضباط استتار : از هر نوع عملی که موجب تغییر وضعیت ظاهری یک منطقه یا آشکار شدن تجهیزات نظامی شود خودداری گردد .

– نکات قابل توجه در انضباط استتار :

- اجرای مقررات تاریکی

- عدم ایجاد صدا

- کلیه اعمالی که انضباط استتار را به هم می زند خودداری نمود .

روش های استتار  :

1 – مخفی نمودن : پوشاندن کامل یک شئی به وسیله انواع پرده های پوششی یا مصنوعی 

2 – همگون سازی : به کارگیری وسایل استتار و اطراف هدف به طوری که شئی با زمینه طبیعی اطراف آن نوعی هم آمیختگی ایجاد کند

3 – بدل سازی :تغییر قیافه هدف حقیقی و اصل و استفاده از تجهیزات و تاسیسات کاذب و فریبنده در فاصله ای مجازی و منطقی از هدف حقیقی می باشد

عوامل موثردرانتخاب روش های استتار :

1 – موضوع  : موضوع در واقع همان مکان ها ، رزمنده ، تجهیزات ،  سنگر، تاسیسات ، مراکز مهم و .... هستند که باید آنها را از دید و تیر رس دشمن مخفی و پنهان نگاه داشت  

2 – زمان : با توجه به نوع پوششی که طبیعت درچها فصل ( بهار ، تابستان ، پاییز و زمستان ) دارد . تمامی موضوعات بالا را مطابق با آن باید استتار نمود .

3 – وضعیت : وضعیت و موقعیت هر استتار بستگی به شرایط جنگ ، صلح و بحران آن کشور دارد . لذا وضعیت استتار را می توان در سه حالت دائمی ، فصلی و موقتی به اجرا گذاشت

4 – موقعیت محیطی :در ایجاد استتار باید به موقعیت مکان و محیط اطراف استتار توجه خاص نمود . محیط ( کوهستانی ، بیابانی،جنگلی ،کشاورزی ، ساحلی و .... )

انواع مواد استتار  :

1 – مواد طبیعی :

- نباتات زنده : (درختان ، علوفه ، گیاهان بالارونده و ... )   - گیاهان بریده شده : (شاخه و برگ )      - خاک : (...........)

2 – مواد مصنوعی :

رنگ ها :       - مواد لکه زا :       -  مواد ترکیبی :

3 – تکنیک های استتار :

1 - رنگ آمیزی :

2 - تورهای استتاری : (پوششی ، افقی ، مایل ، عمودی و .... )

3 - استتار راداری : رادار ، امواج راداری را به سمت هدف ارسال نموده و از میزان برگشتی ، نوع و موقعیت هدف را مشخص می نماید .

4 - استتار حرارتی : شناسایی حرارتی با کاهش حرارتی بین شئی و زمینه یا محیط اطراف ان صورت می گیرد .

5 - استتار چند طیفی : سیستم های شناسایی مدرن از چندین حسگر به طور همزمان استفاده می شود

6 - استتار به وسیله دود : دود به ذرات بسیار ریز مایع ، جامد و مه گونه معلق در هوا گفته میشود . از دود و پوشش دود برای مقابله نمودن با خطر شناسایی ، کنترل شدن و مورد هدف قرار گرفتن و .... استفاده میشود