دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩٤/٢/٢٩

احسان

وَأَنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَى التَّهْلُکَةِ  وَأَحْسِنُوا  إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ (بقره/195)

اشنایی با نمودهای احسان به خود و دیگران

مقام معظم رهبری : ظلم ستیزی و جهاد با دشمنان و احسان و رحمت و عطوفت به احاد مسلمین و انسان ها ، ویژگی برجسته شیعه است.

تعریف : احسان یعنی رساندن نفع نیکو به دیگران و محسن کسی است که به دیگران سودزیبا می رساند

مقدمه : در جامعه اسلامی و در مکتب شریف اسلام ، همه مردم ، اعضای یک خانواده که از منبع فیض الهی به وجود رسیده اند و در نهایت به سوی او باز می گردند . جامعه هم چونان فضای خانواده ایاست که هر شخص ، عضوی از اعضای ان به شمار می اید . هر کس در این خانواده بزرگ به دیگران نیوکارتر و دلسوز تر و در رفع نیازهای انها مقدم تر باشد ، نزد خدای بزرگ که سرپرست این خانواده است محبوب تر و رو سفید تر است و عاقبتی بهتر و روشن تر خواهد داشت . امام صادق ( ع ) می فرماید خداوند بزرگ فرموده است : مردم خانواده من هستند ، پس محبوب ترین انا نزد من کسانی هستند که به مردم مهربان تر بوده و در تامین نیازهایشان کوشاتر باشند .


احسان در قران :

قران بیان می کند که احسان به دیگران  در حقیقت احسان به خویشتن است . چنانکه می فرماید " إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِکُمْ (اسرا/7)

زیرا شخص با احسان و نیکوکار شخصیت خود رو کامل می گرداند و در تحقق تکامل وجودی خویش می کوشد . اگر انجام اعمال پسندیده و نیک انسان را از خسران رهایی می بخشد و مصداق انسان پیروز و فائز می شود . به ای معناست که انسان در یک فرایندی خود را از نقص به کمال می رساند .

اقسام احسان :

- مالی : احسان و نیکی مالی

- لسانی : احسان و نیکی در گفتار

- بدنی : احسان و نیکی به واسطه خدمتگزاری و کار انجام دادن برای دیگران

نمونه های احسان :  احسان ، نمود های متنوعی دارد که شمارش ان ها میسر نیست . از این رو در اینجا به تعدادی از ان ها اشاره می کنیم

 - ایمان و اطاعت خدا : امام صادق (ع) فرمود  " هر کس از این شاد می شود که نهایت احسان را در حق خویش انجام دهد .باید فرمانبردار خدا باشد

- جهاد : جهاد با دشمن بیرونی ( جهاد اصغر ) و دشمنان درونی ( جهاد اکبر ) نیز از مصادیق مهم احسان به شمار می رود . چنانکه قران مجید می فرماید وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا  وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ (عنکبوت /69)

- خدمت به پدر و مادر : وَقَضَى رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا (اسرا/24)

- احسان به زیر دستان : امام علی (ع ) فرود . غذا دادن به اسیر و احسان به او حقی واجب است .گرچه فردا او را طبق قانون خدا بکشی .

- کارهای خیر : رسول اکرم ( ص ) فرمود : بنده ، به سبب خاری که از راه مسلمانان بر میدارد . وارد بهشت می شود .

شرایط احسان کامل :

امام علی ( ع ) برای کامل شدن احسان سه چیز را شرط دانسته و فرموده است ،کار نیک ، کامل نمی شود مگر به سه چیز :

- کوچک دانستن: چرا که وقتی ان را کوچک بشماری ، در واقع بزرگش کرده ای

- تسریع : وقتی تسریع کردی ، اسانش نموده ای

- پنهان داشتن :  هنگامی که پنهانش داری ، کاملش کرده ای

اثار احسان :

- نامداری و عمر طولانی  : زیاد کار نیک انجام دادن ، عمر را می افزاید و نام را پراوازه می سازد

- فراوان شدن یاران : هر کس که احسان و نیک کاری اش بسیار باشد . خدمت کندگان و یارانش بیشتر می شوند .

- خوش فرجامی : هر کس که به مردم احسان کند . عاقبت کارهای او نیکو و راه او اسان می شود .

- حیات جاوید : نیکو کار هر چند به منزل مردگان حمل شود . همواره زنده است

- توشه اخرت : نیکی کردن به بندگان ، چه نیکو توشه ای است برای ان جهان

آفت احسان :

امیر مومنان ( ع ) می فرماید  منت نهادن احسان را تباه می سازد  . آفت بخشش به تاخیر انداختن ان است

نتیجه : یی از فضائلی که قران کریم و دین مبین اسلام بر روی ان و شکل گیری فرهنگ ان تاکسد دارد . مسئله احسان است . احسان با اقسام و ابعاد گوناگون خود می تواند گام بزرگی در شکل گیری مدینه فاضله ای که امید و ارزوی همگان است باشد