دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩٤/٤/۱٠

احترام

وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا (بقره /83)

ترجمه آیه : و به مردم سخن نیک بگویید

هدف:آشنایی با انواع احترام در بین مومنین

مقام معظم رهبری : احترام به پدر و مادر یکی از حکمت هاست . نمی شود برای احترام به پدر و مادر از لحاظ منافع و برکاتی که احترام به پدر و مادر دارد ، برایش آخر پیدا کرد.

اهمیت : انسان موجودی قابل احترام است ، زیرا کرامت و شرافتی ستودنی دارد؛ تا جایی که گل سرسبد موجودات و جانشین خدا در روی زمین شده ، فرشتگان به کرنش وخضوع در برابر او مامور گشته وبه احترام وی ، به امر خدا در برابرش سجده کرده اند.

این عظمت و بزرگی به اندازه ای است که جبرئیل امین در شب معراج ، هنگام نماز به نبی اکرم (ص)اقتدا میکند و او را بر خود مقدم میدارد، وقتی آن حضرت میفرماید : شما جلو باش،جبرئیل میگوید : ما از هنگامی که مامور شدیم بر آدم (ع) سجده کنیم ، بر آدمیان پیشی نمیگیریم.

احترام در قرآن :  وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا با مردم به خوبی سخن گویید.(بقره /83)


احترام در روایات:

امام صادق (ع)میفرماید:آن که به زیان مومنی به قصد آبروریزی و از بین بردن آقایی او سخنی گوید تا اورا از چشم مردم بیندازد ،خداوند اورا از ولایت خود خارج و به سوی ولایت شیطان رها می کند ،ولی شیطان هم اورا نمی پذیرد.

گونه های احترام:

الف : احترام به جان: اسلام ،جان انسان را از همان آغاز آفرینش که نطفه ای بیش نیست ، مورد حمایت قرار داده و کسانی که جان دیگران را به خطر می اندازند ، به شدت نکوهش کرده است.قرآن کریم در این باره میفرماید:(مائده /32)

ب: احترام به مال : اهمیت اموال مردم نیز در ردیف جان آنها است.از این رو ، پیشوایان دینی در کنار سفارش به حفظ خون دیگران احترام به مال آنان را نیز متذکر شده اند.چنان که رسول گرامی اسلام در اجتماع بزرگ عید قربان فرموده است: همانا حرمت اموال و خون های شما بر یکدیگر همانند حرمت این روز ، در این ماه و این سرزمین است تا پروردگارتان را ملاقات کنید و شما را از کردارتان پرس و جو کند.

ج : احترام به ناموس: دین مبین اسلام احترام به ناموس دیگران را یکی از امور بسیار مهم می داند، ازین رو ، با وضع مقررات و محدودیت هایی همانند دستور به ((پوشش)) برای زنان و بازداشتن مردان از (( چشم چرانی )) و ... حریمی را برای ناموس دیگران تعیین نموده و هتک آن را مورد نکوهش قرار داده است . رسول گرامی اسلام (ص)در این باره میفرماید : از ما نیست کسی که به اهل و مال مسلمانی خیانت کند.

د :حرمت آبرو: دیگران نسبت به آبروی مومن دو وظیفه مهم دارند : یکی حفظ آبروی او و دیگری دفاع از آن.

یک- حفظ آبرو: مهمترین راه حفظ آبروی برادر دینی ، پوشیدن کاستی ها و زشتی های اوست. از این رو ،خدای بزرگ با اینکه از عیان و نهان بشر آگاه است ، عیوب اورا برملا نمیسازد . پس برای انسانی که خود از کاستی خالی نیست چگونه روا است که به جست و جوی عیوب و نواقص دیگران بپردازد. راه دیگر اینکه از سبک کردن و تحقیر او بپرهیزد، بنابراین ، مسخره کردن مومن ، برجسته نمودن نقص های ظاهری او ، سرزنش وی بخاطر خطاهایی که خواسته یا ناخواسته مرتکب شده است و...هتک آبروی او محسوب میشود.

2 - دفاع از آبرو: هر مسلمانی وظیفه دارد به اندازه توان خویش ، نگذارد که دیگران آبروی برادر دینی اش را خدشه دار سازند. پیامبر فرمود:کسی که جلوی آبروریزی برادر مومنش را بگیرد، از آتش دوزخ در امان است.

روش های احترام:

الف - گفتاری : شایسته است که یک مسلمان در مقام گفتار با دیگران سخنان نیک و سنجیده بگوید وبا زبانی خوش آنان را مورد خطاب قرار دهد، امام سجاد (ع)درباره احترام در گفتار نسبت به معلم میفرماید : صدایت را از صدای او بلندتر نکن و هرگاه کسی از او چیزی بپرسد تو در پاسخ پیش دستی نکن ...در محضرش با کسی سخن نگو.

ب - رفتاری : احترام در عمل و کردار به این است که انسان برادر دینی اش را در محذور قرار ندهد ، به درخواست هایش توجه کند . اگر دعوت یا هدیه ای داشت با روی گشاده بپذیرد؛ چنان که رسول گرامی اسلام (ص)می فرماید: از بزرگداشت برادر دینی این است که هدیه اش را بپذیرد و از آنچه دارد نسبت به او مضایقه نکند و بخاطر او خود را به رنج زیاد نیندازد.

نتیجه : در اسلام،برای حفظ حرمت انسان و زندگی اجتماعی او ، قوانین ویژه ای وضع شده ، به گونه ای که اگر کسی جان، مال ، ناموس دیگران را مورد تجاوز قرار دهد و یا آبروی آنان را خدشه دار سازد ، تحت پیگرد قانونی قرار میگیرد و در مواردی حدود الهی در مورد او به اجرا در می آید.