دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩٤/٤/۱۱

تهمت

وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَیْرِ مَا اکْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُّبِینًا (احزاب /58)

ترجمه ایه : و آنان که مردان و زنان با ایمان را در برابر گناهى که مرتکب نشده اند آزار مى دهند، بار بهتان و گناه آشکارى را به دوش کشیده اند.

مقام معظم رهبری :در مساله اخلاق این نکته را هم عرض بکنم ؛زیرا جزو اساسی ترین مسائل است ؛پرهیز از قول به غیر علم ،از غیبت ،

از تهمت .من خواهش میکنم شما جوان های عزیز به این مساله اهتمام بورزید ؛همین طور که در زمینه های مختلف اهتمام به طهارت عملی دارید.

تعریف:نسبت دادن هرگونه کار زشتی به دیگران ،بدون اینکه آنها مرتکب آن شده باشند.

جایگاه:خداوند،در قرآن از تهمت ،به عنوان گناه آشکار یاد میکندوبدون شک جزا و کیفر سنگین خواهد داشت .

از این رو ،در روایتی از پیامبر اکرم (ص)آمده است :کسی که به مرد یا زن با ایمان تهمت بزند یا درباره او چیزی بگوید

 که در او نیست ،خداوند در روز قیامت او را بر تلی از آتش قرار میدهد تا از مسئولیت آنچه گفته است ،در آید.


تهمت از دیدگاه آیات و روایات:

و آنان که مردان و زنان با ایمان را به خاطر کاری که انجام نداده اند آزار میدهند متحمل بهتان و گناه آشکاری شده اند.(احزاب /58)

امام صادق (ع) میفرماید :هرگاه مومن به برادر خود تهمت زند ،ایمان در قلب او آب شود ؛همچنان که نمک در آب حل میشود.

اقسام تهمت :

یک - افتراء : تهمت زننده با علم و آگاهی ،گناه یا عیبی را به شخصی نسبت میدهدکه در اصطلاح به آن افتراء گویند.

دو - بهتان : تهمت زننده بدون علم ؛بلکه از روی ظن و گمان چیزی را به شخصی نسبت میدهد که در اصطلاح به آن بهتان گویند.ریشه آن همان سوءظن و بدبینی نسبت به دیگران است.

صورت های تهمت :

الف : افترا به خدا :(نحل / 116)

ب : بهتان به پیامبر (ص):مشرکان مکه نسبت های زننده ای چون :ساحر ،کذاب ،کاهن ،مجنون ،شاعر به آن شخصیت بی نظیر میدادند تا از رشد سریع اسلام و افزایش مسلمانان جلوگیری نمایند.

ج :تهمت به مردم :(نساء / 112)

پیامدهای شوم تهمت:

الف )فردی :

لعن و نفرین الهی :کسانی که زنان پاکدامن و بی خبر (از هر گونه آلودگی )و مومن را متهم میسازند ،در دنیا و آخرت از رحمت الهی به دورند و عذاب بزرگی برای آنهاست.(نور /23)

بی ایمانی :امام صادق (ع) می فرماید :هر گاه مومن به برادر خو تهمت زند ،ایمان در قلب او آب شود ؛همچنان که نمک در آب حل می شود.

انتقام خدا :امام رضا (ع)از پدرانش از رسول خدا (ص) چنین نقل میکند :(بحارالانوار /ج 75 /ص 194)

ب :اجتماعی :

نتیجه بهتان و افتراء به این و آن ،اینست که نظام اجتماعی دیر یا زود از هم میپاشد و عدالت اجتماعی از بین می رود .

حق ،باطل و باطل ،حق جلوه می کند ،بی گناهان متهم و گرفتار ،و گناه کاران تبرئه و آزاد می باشند،

حسن ظن به سوءظن نسبت به یکدیگر ،تبدیل میگرددو اعتماد عمومی مردم از یکدیگر سلب می شود و زمینه هرج و مرج فراهم میگردد

 و ناامنی و نارضایتی رشد می یابد ،دوستی و صمیمیت جایش را به کینه و عداوت می دهد،

مردم پراکنده و متفرق و بدون ارتباط با یکدیگر زندگی میکنند و از تجمع و تشکل و انسجام خبری نخواهد بود

بدون شک چنین جامعه ای نمی تواند دوام و بقاء داشته باشد ،بلکه به زودی سقوط خواهد کرد و مردم آن هلاک و گرفتار انواع مشکلات و بلایا خواهند شد.

راه های پیشگیری

یک - اجتناب از بدگمانی و تقویت حسن ظن

دو - حمل رفتار دیگران بر وجه نیکو

سه - مبارزه با منشا تهمت که همان رذایل اخلاقی مانند حسد و طمع ورزی است

چهار - تقویت ایمان و یاد خدا

پنج - توجه به حرمت مومن :با آگاهی از مقامی که مومن در پیشگاه خداوند دارد ،هیچ کس به خود اجازه نمیدهد به حریم آبروی دیگران تجاوز کند.از امام صادق (ع) نقل شده است که حرمت مومن ،از کعبه عظیم تر است.

نتیجه : تهمت آفت اخلاقی و اجتماعی ،سلاح برنده ای است که دشمنان حق و تجاوزگران به حریم انسانیت ،در طول تاریخ

و خاصه در راستای تاریخ ادیان الهی ،علیه پیامبران و امامان معصوم و طلایه داران هدایت بشریت ،آن را بارها به کار گرفته اند .

تهمت از رذیله هایی است که هم فرد فاعل رذیله به واسطه آن دچار آسیب در دنیا و آخرت خواهد شد و هم چهره شخص متهم را در جامعه مخدوش میسازد .

با توجه به تاکید دین مبین اسلام بر حفظ آبروی مومنین ،باید با مطالعه بر روی آثار این پدیده ،این رذیله را در جامعه ریشه کن نمود.