دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩٤/٥/٩

غرور

یَعِدُهُمْ وَیُمَنِّیهِمْ  وَمَا یَعِدُهُمُ الشَّیْطَانُ إِلَّا غُرُورًا (نساء / 120 )

ترجمه ایه : شیطان به آنها وعده ها (ى دروغین) مى دهد; و به آرزوها، سرگرم مى سازد; در حالى که جز فریب و نیرنگ، به آنها وعده نمى دهد.

هدف :آشنایی با نشانه ها و آثار غرور

مقام معظم رهبری : اگر بخواهیم استغفار ،این نعمت الهی ،را بدست بیاوریم ،دو خصلت را باید از خودمان دور کنیم : یکی غفلت و دیگری غرور .

تعریف : واژه غرور در لغت به معنای فریب خوردن و فریفته شدن وگول خوردن میباشد . و در اصطلاح عبارت است از اعتماد و تکیه کردن نفس به آنچه که مطابق هوی و هوس باشد و طبع انسان به خاطر شبهه افکنی و فریب شیطان به آن گرایش یابد . پس هرکس بر اساس شبهه فاسدی معتقد شود که در دنیا یا آخرت به خیر و سعادت رسیده مغرور است.

نشانه های غرور :


الف ) نیندیشیدن به فرجام کار :

 حضرت علی (ع) فرمود :کسی که اعتماد بر غرور و باطل کند از تفکر در عاقبت کارها باز می ماند.

ب ) اعتماد بی جا :

امام صادق (ع) فرمود:کسی که بر سه چیز اعتماد کند ، مغرور است :کسی که تصدیق کند آنچه را که نیست ، و به شخص غیر موثق اعتماد کند و به چیزی که مالک آن نیست ، طمع ورزد.

ج ) اصرار بر گناه :

امیر مومنان (ع) فرمود : پافشاری بنده بر گناه و آمرزش از خدا ، مغرور شدن به خداست.

د ) دل دادن به دنیا :

حضرت علی (ع) می فرماید : احساس آرامش با دنیا و دلخوشی به آن بزرگترین فریب است .

آثار تخریبی غرور :

الف ) تباهی عمل :

 امام علی (ع) فرمود : فریب آرزو ،عمل را تباه می سازد .

ب ) افتادن در مهلکه :

 امیر مومنان (ع) فرمود :هر کس به نفس خود مغرور شود ،او را به مهلکه ها می کشاند.

ج ) پشیمانی :

 امیر مومنان (ع) می فرماید :دنیا خواب ،و مغرور شدن به آن پشیمانی است .

د ) زیان در دنیا و آخرت :

صادق آل محمد (ع) می فرماید : مغرور ،در دنیا مسکین و در آخرت زیان دیده است .

ذ ) مانع تاثیر موعظه و نصیحت دیگران :

 زیرا انسان مغرور که فریب هوای نفس خود را خورده و به خودپسندی و خود بزرگ بینی دچار شده ،نظرات و اعمال خود را کاملا صحیح و غیر قابل خدشه می داند ؛طوری که حتی حاضر به شنیدن نظرات دیگران نیست .امیر مومنین (ع) فرموده است :میان شما و موعظه ،پرده ای از فریب خوردگی است.

ر ) غرور به واسطه امکانات اطراف :

 این تصور که ثروت و امکانات مایه سعادت و پیروزی است ،این تصور که با پول می توان هر کاری را انجام داد ،تصور غلطی است که نتیجه اش هم مغرور به خود شدن و سرمست شدن وغفلت از نقایص و محدودیت های خود است .طوری که گاه کار به جایی میرسد که در مقابل خداوند می ایستیم و فراموش میکنیم که خداوند این نعمت را به ما اعطا کرده است؛همانطوری که قارون این حرف را گفت : این ثروت را به وسیله دانشی که نزد من است ،به دست آورده ام.آیا او نمی دانست که خدوند اقوامی را پیش از او هلاک کرد که نیرومند تر و ثروتمند تر از او بودند؟(قصص/78 )

ز ) نکوهش غرور : سخن پیرامون صفت زشت غرور ،بسیار است.در حدیثی از امیر مومنان (ع) می خوانیم :مستی غفلت و غرور از مستی شراب طولانی تر است.همان امام بزرگوار در تعبیر زیبای دیگری درباره گروهی از منحرفان می فرماید :آنها بذر فجور و گناه را افشاندند و با آب غرور و فریب آن را آبیاری کردند و محصول آن را که بدبختی و هلاکت بود درو کردند.

س ) پیشگیری و درمان :

از آنجا که غرور غالبا ناشی از جهل و عدم شناخت خویشتن و قدر و منزلت انسان در پیشگاه خدا است ،نخستین گام درمان این بیماری اخلاقی ،شناخت خویشتن و معرفت پروردگار و نیز شناخت لیاقت ها و شایستگی ها در انسان های دیگر است.انسان به گذشته خویش برگردد که طفلی بود ،از هر نظر عاجز و ناتوان وبه آینده خویش بنگرد که پیر و ناتوان و از کار افتاده می شود و اگر چند روزی قدرت ،مال ،ثروت ،جوانی و زیبایی دارد ،همه آنها در معرض آفات است و طبق ضرب المثل معروف ،به مالت نناز که به شبی از بین می رود و به جمالت نناز که به تبی از بین می رود .همه اینها آسیب پذیر است.

نتیجه :یکی از آسیب ها و رذایلی که به شدت در سقوط انسان نقش جدی ایفا میکند ،غرور است.ابلیس عابدی بود به درگاه خداوند،با یک لحظه کبر ،کافر خدا شد.(بقره / 34 )