دفاع همه جانبه
بسیج ، انسان برجسته در میدان رزم ، دارای بنیه قوی فرهنگی ، خودجوش در عرصه سیاست و توانا در تبیلغ دین (مقام معظم رهبری امام خامنه ای)
امام خمینی(ره): من در ميان شما باشم و يا نباشم به همه شما وصيت و سفارش مي كنم كه نگذاريد انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بيفتد..سال اقتصاد و فرهنگ باعزم ملی و مدیر جهادی .بر همگان مبارک .
نویسنده: ابراهیم زارع - پنجشنبه ۱٤ دی ۱۳٩۱

 درس اول : امنیت پایدار

امنیت ملی وضعیتی است که در آن یک کشور

بتواند منافع و ارزش های حیاتی خود مانند تمامیت

ارضی، جان مردم، ارزش های دینی و ملی و … را

در برابر تهدیدات داخلی و خارجی حفظ نماید.

امنیت پایدار

در کتاب آمادگی دفاعی سوم راهنمایی شما با مفهوم امنیت و ابعاد مختلف آن، مفهوم تهدید و انواع آن، همچنین جنگ و دفاع آشنا شدید. بدون شک هدف هر کشوری بالا بردن وضعیت امنیتی خود در مقابل هرگونه تهدید، تهاجم و تجاوزطلبی بیگانگان است.

برای بحث دربارهٔ امنیت از سطوح آن شروع می کنیم.

سطوح امنیت

به مثال های زیر توجه کنید:

١-  هنگامی که یکی از هم کلاسی های شما مریض می شود، ایمنی بدنش در مقابل ویروس های بیماری زا کاهش یافته است (امنیت جسمی و فردی).

٢-  در یک مجتمع مسکونی، یکی از ساکنان از دست همسایه اش امنیت و آسایش ندارد و از رفتارهای او به ستوه آمده است (امنیت خانوادگی).

٣-  مردم یک روستا، نگران اند؛ زیرا شب ها، سارقان به روستای آنها می آیند و امنیت آنها را برهم می زنند (امنیت محلی).

۴ - ساکنان یک شهر می گویند، آلودگی هوا، موجب سلب امنیت خاطر و آرامش آنها شده است (امنیت شهری).

۵ - ساکنان غزه درفلسطین اعلام می کنند که رژیم اشغالگر قدس با بمباران مناطق مسکونی برای آنها امنیتی باقی نگذاشته است (امنیت ملّی).

۶  - رسانه های ایران اعلام می کنند که حضور ناوهای آمریکایی در خلیج فارس، امنیت این منطقه را به هم زده است، (امنیت منطقه ای).

٧ - بنابر اعلام سازمان ملل متحد، گرم شدن کرهٔ زمین امنیت ساکنان آن را در مخاطره قرار داده است (امنیت جهانی).

هما نطور که در این مثال ها می بینید، امنیت سطوح مختلفی دارد که کوچک ترین سطح آن امنیت فردی یا جسمی و بزرگ ترین سطح آن امنیت جهانی است؛ اما مهم ترین آنها، امنیت ملی است. همان طورکه در مثال ها دیدید، در سطح ملی، تنها امنیت یک کشور تهدید می شود ولی در سطح منطقه ای، امنیت چند کشور تهدید می شود؛ همچنین در سطح جهانی، امنیت همهٔ کشورهای جهان تهدید می شود.


امنیت ملی چیست؟

همان طورکه در بالا اشاره کردیم، هرکدام از سطوح امنیت، اهمیت خاص خود را دارد؛ اما در درس آمادگی دفاعی به امنیت ملی اهمیت بیشتری داده می شود. امنیت ملی وضعیتی است که در آن یک کشور بتواند منافع و ارزش های حیاتی خود،

مانند تمامیت ارضی، جان مردم، ارزش های دینی و ملی و … را در برابر تهدیدات داخلی و خارجی حفظ کند.

با توجه به این تعریف اهداف اصلی امنیت ملی عبارت اند از:

١ - حفظ سرزمین و استقلال کشور

٢ - حفظ ارزش های دینی و ملی

٣ - حفظ ثبات سیاسی و اقتصادی کشور

۴ - تحقق رفاه عمومی مردم

۵  - ایجاد آسایش برای مردم در مقابل خطرات بیگانگان

امنیت پایدار

ریشهٔ اصلی گرایش به امنیت را باید در فطرت انسان جست و جو کرد. انسان ها فطرتاً از هر نوع ترس و نا امنی گریزان اند و محیطی را می طلبند تا بتوانند به دور از فشارهای روحی و اجتماعی، استعدادهای خود را شکوفا کنند و در مسیر رشد و تکامل حرکت نمایند. می دانید که جنگ در گذشته تنها به درگیری مسلحانه بین دو کشور گفته می شد؛ اما امروزه دامنهٔ این مفهوم بسیار گسترش یافته است. بنابراین اگر در گذشته شاخصهٔ اصلی مفاهیمی مانند جنگ، امنیت، تهدید و تهاجم جنبهٔ نظامی آن بود، با گسترش مسائل امنیتی جهان، ابعاد فرهنگی، اقتصادی، زیست محیطی و … نیز مورد توجه قرار گرفته است.

برای مثال در دنیای امروز تهاجم و تهدید صرفاً نظامی نیست، بلکه در شکل های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و … نیز اتّفاق می افتد؛ مانند تهاجم فرهنگی، تهدید و محاصرهٔ اقتصادی، جنگ نرم و … . با گسترش مفهوم جنگ

به سایر بخش های غیرنظامی، مفهوم امنیت نیز در همین جهت گسترش می یابد.

بنابراین هرگاه کشوری بتواند از نظر داخلی و بین المللی به همۀ تهدیدات در ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با تکیه بر رضایت مردم پاسخ دهد، به امنیت پایدار رسیده است.

در امنیت پایدار؛ کشورها وضعیت یکسانی ندارند. ممکن است کشوری امنیت داخلی مناسبی داشته باشد ولی از سوی قدرت های خارجی تهدید شود یا این که از لحاظ نظامی دارای وضعیت مناسبی باشد، امّا ارزش های فرهنگی و الگوهای رفتار سیاسی آن در معرض خطر باشد.

تهدید

منظور از تهدید، وضعیتی است که در آن ارزش های حیاتی جامعه از سوی قدرت های خارجی به خطر بیفتد؛ بنابراین می توان گفت، ساده ترین تعریف از تهدید عدم وجود امنیت است. این وضعیت با به خطرافتادن ارزش ها و منافع حیاتی یک کشور به وجود می آید.

تهدید حالتی بین نیت و اقدام است، بنابراین واضح است که شرایط تهدید پیچیدگی های زیادی دارد؛ زیرا در بسیاری از مواقع دشمن تبلیغات زیادی به راه می اندازد، اما لزوماً به معنای تهدید آمیز بودن شرایط نیست. متقابلاً نیز گاهی شرایط تهدید آمیز است؛ بدون آن که از تبلیغات خبری باشد.

در مجموع می توان گفت: تهدید عبارت است از شرایطی که در آن عناصر تعیین کنندۀ امنیت داخلی و خارجی در معرض خطر، تضعیف و ضربه قرار می گیرند. ممکن است این تهدید واقعی و عینی و یا صرفاً ذهنی و روانی باشد و فقط احساس شود.

انواع تهدید

١ - تهدید داخلی ٢  -تهدید خارجی

١ - تهدید داخلی:  تهدید هایی که دارای منشأ داخلی اند ولی ممکن است در امتداد تهدیدهای خارجی باشند. این تهدیدها شامل تهدیدهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و نظامی است.

به عنوان مثال تقلید از مظاهر فرهنگی بیگانه می تواند نمونه ای از تهدید داخلی باشد.

پرسش : چهار نمونهٔ دیگر از تهدیدهای داخلی را بنویسید.

1- تحریم تکنولوژی، تحریم بانکی ، تحریم پولی، محاصره بنادر و بازرسی بنادر و کشتی ها همگی ماهیتی اقتصادی داشته و برای محاصره اقتصادی ایران انجام می شود

2 - فرقه گرایی و تقابل شیعه و سنی :

3 - اختلاف نظر بین مسولین و شکاف بین گفتار و عمل:بروز اختلاف میان قوای سه گانه و عدم اقدام سازنده از سوی آنها برای حل مشکلات موجود می تواند مردم را به ساختار سیاسی بدبین و لذا اعتماد موجود را تضعیف نماید.

4 - مشکلات اقتصادی:افزایش دشواری های معیشتی، بیکاری و سایرمشکلات اقتصادی و نیز دامنه دار و طولانی مدت شدن آنها می تواند باعث بی اعتمادی مردم به مسولان و زمینه ساز ناآرامی هایی شود که امنیت ملی را با تهدید مواجه می سازد

٢ - تهدید خارجی : تهدیدهایی است که علیه ارزش های دینی و ملی، تمامیت ارضی، استقلال سیاسی و … صورت می گیرد و دارای منشأ خارجی است.

پرسش : چهار نمونه از تهدیدهای خارجی علیه کشورمان را بنویسید.

1 - فرقه گرایی و تقابل شیعه و سنی:دمیده شدن در آتش اختلافات مذهبی، کشورهای سنی منطقه به خصوص همسایگان را علیه ایران شیعی متحد و یکپارچه می سازد و ضمن سرریز این اختلافات به داخل مرزهای کشور، ایران را با شکلی از انزوای منطقه ای مواجه می کند

2-مقامات مختلف امریکا به همراه تلاش رژیم صهیونیستی برای مجاب کردن متحدان خود برای حمله به ایران

3 - جنگ رسانه ای: عظیمی علیه ایران و با ارائه ی چهره ای غیر واقعی و البته تهدیدزا از ایران

4 - ناسیونالیسم قومی: سیاست های نادرست داخلی با تضعیف وفاداری ملی و ایجاد خدشه در تعلق خاطر به هویت ملی می تواند زمینه را برای تنش های قومی و دخالت و بهره برداری قدرت های خارجی و دشمنان کشور فراهم می کند که این وضعیت ممکن است طیف وسیعی از تهدیدات از براندازی حکومت مرکزی تا تضعیف آن و ایجاد بی ثباتی داخلی را به دنبال داشته باشد

تفاوت های اساسی تهدید سخت و نرم

١ - شیوه ها و روش های تهدید سخت، زور و اجبار با تکیه بر قدرت نظامی است؛ در حالی که در تهدید نرم از روش جلب نظر و تغییر دیدگاه مردم استفاده می شود.

٢ - هدف تهدید سخت، تخریب، تصرف، اشغال و خسارت وارد کردن به یک کشور است؛ درحالی که در تهدید نرم، هدف اصلی تغییر باورها، عقاید و ارزش هاست.

٣ - محدودهٔ تهدید سخت، امنیتی  نظامی است؛ درحالی که محدودهٔ تهدید نرم، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است.

۴ - تهدید سخت، عینی، ملموس و قابل مشاهده است؛ درحالی که تهدید نرم، غیرملموس و دارای ویژگی های بسیار ظریف و پیچیده است.

۵  - تهدید سخت به دلیل ملموس بودن، عکس العمل های جدّی و آنی مردم یک کشور را به دنبال دارد، ولی در تهدید نرم به دلیل غیرملموس بودن، حساسیت عمومی برانگیخته نمی شود و فقط عکس العمل های بسیار محدود از طرف برخی نخبگان به وجود می آید.

۶  - جبران آثار و پیامدهای تهدید سخت در کوتاه مدت ممکن است؛ اما آثار و پیامدهای تهدید نرم نسبتاً پایدار است و به راحتی قابل جبران نیست.

پرسش :   پنج نمونه از تهدیدهای نرم دشمنان علیه کشورمان را بنویسید.

۱. برچسب زدن: بر اساس این تاکتیک، رسانه ها، واژه های مختلف را به صفات مثبت و منفی تبدیل کرده و آنها را به آحاد یا نهادهای مختلف نسبت می دهند

۲.تلطیف و تنویر: از تلطیف و تنویر (مرتبط ساختن چیزی با کلمه ای پر فضیلت) استفاده می شود تا چیزی را بدون بررسی شواهد بپذیریم و تصدیق کنیم.

۳. انتقال: انتقال یعنی اینکه اقتدار، حرمت و منزلت امری مورد احترام به چیزی دیگر برای قابل قبول تر کردن آن منتقل شود.

۴. تصدیق: تصدیق یعنی اینکه شخصی که مورد احترام یا منفور است بگوید فکر، برنامه یا محصول یا شخص معینی خوب یا بد است. تصدیق فنی رایج در تبلیغ، مبارزات سیاسی و انتخاباتی است.

۵. شایعه: شایعه در فضایی تولید می شود که امکان دسترسی به اخبار و اطلاعات موثق امکان پذیر نباشد.

چنان که در بخش قبل خواندیم، تهدید دشمنان با اهداف مختلف صورت می گیرد. برخی از این

اهداف عبارت اند از:

١ - ایجاد ترس و وحشت در کشور مورد نظر به قصد ایجاد اختلال در کلیهٔ امور

٢ - ایجاد ترس به منظور گرفتن امتیاز

٣ - انجام تهدید به منظور ارزیابی از طرف مقابل

۴ - بالابردن فشارهای بین المللی علیه کشور مورد نظر

۵  - انجام تهدید به عنوان مقدمهٔ تهاجم و حمله

تهاجم

تهاجم و تجاوز دو روی یک سکه اند. به همین جهت در یک تعریف کلی تهاجم عبارت است از: هجوم و حملۀ همه جانبۀ دشمن علیه حاکمیت؛ سرزمین، استقلال سیاسی یک کشور دیگر با ابزار نظامی و غیرنظامی.

صلح

واژهٔ صلح به معنای آشتی، دوستی، سازش و … به کار می رود. صلح از قدیمی ترین آرمان ها و آرزوهای بشر بوده است. به دلیل این که زندگی انسان ها از ناحیهٔ جنگ و درگیری همواره در معرض تهدید و خطر بوده است، در طول تاریخ افراد زیادی تلاش کرده اند تا از جنگ و خونریزی جلوگیری کنند و بین انسان ها صلح و دوستی برقرار نمایند.

تمام انبیای الهی و از جملهٔ آنها رسول گرامی اسلام از جانب پروردگار خود مأموریت داشتند تا بین انسان ها صلح، دوستی و برادری را حاکم کنند.

برای نمونه در ابتدای ظهور اسلام، حضرت پیامبر (ص) به منظور گسترش دین خدا در بین مردم و برای جلوگیری از ایجاد جنگ و خونریزی به همراه پیروان خود به مدینه مهاجرت کردند. آن حضرت پس از ١٠ سال، با وجود شکست دشمن، با شعار دوستی، برادری و(امروزروز رحمت است) پیروزمندانه وارد مکه شدند.

در دنیای امروز هم مهم ترین هدف در روابط بین المللی حفظ و برقراری صلح است. اما در زمان های گذشته امپراتوری ها و در دنیای امروز قدرت های زورگو به صورت آشکار و پنهان عامل ایجاد بسیاری از جنگ ها بوده اند. آنها علی رغم ادعای خود باعث بروز و ظهور بسیاری از جنگ ها و از میان رفتن صلح و امنیت در بخشی از مناطق جهان هستند.

فعالیت :

نقش قدرت های سلطه گر را در حمایت و پشتیبانی از صدام

در جنگ علیه ایران بررسی کنید.

در حال حاضر با وجود آن که جنگی بین کشورها وجود ندارد ولی ممکن است روابط صلح آمیزی هم بین آنها وجود نداشته باشد. به عبارت دیگر، نبود جنگ، الزاماً به معنای بودن صلح نیست؛ زیرا مفهوم صلح در روابط بین الملل دچار تغییر و تحول شده است.

در فرهنگ ها، صلح به معنای وجود آرامش در روابط یک کشور با کشورهای دیگر و همچنین عدم وجود جنگ و تهدید آمده است. بنابراین همزیستی مسالمت آمیز در روابط میان کشورها و تحقق صلح در دنیا به شرطی حاصل می شود که اصولی مانند حق حاکمیت، برابری حقوق کشورها، مصونیت تمامیت ارضی هر کشور کوچک یا بزرگ و عدم مداخله در امور داخلی کشورهااز جانب همهٔ حکومت ها رعایت شود.

متأسفانه در دنیای کنونی شاهدیم که با وجود خواست عموم مردم برای برقراری صلح و دوستی بین ملت ها، به دلایل زیادی نزاع و دشمنی در بین کشورها در حال افزایش است.

یکی از دلایل مهم این موضوع آن است که قوانین بین المللی و مفاهیم مورد توافق ملت ها مانند صلح، دموکراسی، حقوق بشر و … از جانب قدرت های بزرگ جهانی در جهت منافع خودشان تفسیر می شود.

فعالیت :

به نظر شما حق وتو که قدرت های بزرگ جهانی از آن بهره مندند، می تواند صلح و دوستی و برابری حقوق انسان ها را به دنبال داشته باشد؟ چرا؟

آیا صلح جهانی با شرایط فعلی دنیا تحقق می یابد؟

با وجود زیاده خواهی قدرت های بزرگ جهانی و عدم رعایت حقوق ملت ها از جانب آنها همچنین نابرابری اقتصادی در سطح عموم مردم جهان و … صلح جهانی به معنای واقعی آن دور از دسترس است.

چگونه ممکن است کسانی که ظلم در سرزمین های اشغالی فلسطین، کشتن مردم بی گناه در افغانستان، عراق و … را به بهانهٔ مبارزه با تروریسم و تحقق دموکراسی موجه جلوه می دهند، بتوانند صلح واقعی را در دنیا تحقق بخشند؟

ما معتقدیم که صلح و امنیت جهانی، تحقق عدالت و حاکمیت دوستی و برادری باید شامل همهٔ مردم دنیا باشد و برای رسیدن به این آرمان تمام تلاش خود را به کار می بندیم، تا زمینه را برای ظهور منجی بشریت و عدالت گستر جهانی حضرت مهدی (عج) آماده کنیم.

 درس دوم : بسیج؛ حافظ انقلاب اسلام

انقلاب اسلامی ایران، نقطهٔ عطفی در تاریخ این مرز و بوم است

و بسیج یکی از بزرگ ترین دستاوردهای انقلاب به شمار می رود.

واژۀ بسیج

بسیج در فرهنگ لغات به معنی جهاد، آمادگی، آمادهٔ سفرشدن، قصد و اراده و آماده ساختن نیروهای نظامی برای جنگ است

بسیج در اندیشۀ امام خمینی (ره ) : ((بسیج شجرهٔ طیبه و درخت تناور و پرثمری است که شکوفه های آن بوی بهار وصل و طراوت یقین و حدیث عشق می دهد. بسیج مدرسهٔ عشق و مکتب شاهدان و شهیدان گمنامی است که پیروانش بر گلدسته های رفیع آن، اذان شهادت و رشادت سروده اند. بسیج میقات پا برهنگان و معراج اندیشهٔ پاک اسلامی است که . تربیت یافتگان آن نام و نشان در گمنامی و بی نشانی گرفته اند ))

بسیج در اندیشۀ مقام معظم رهبری : ((بسیج عبارت است از تشکیلاتی که در آن افراد متفرق و تنها به یک مجموعهٔ آگاه و متعهد و بصیر و بینای به مسائل کشور و نیاز ملّت تبدیل می شوند. مجموعه ای که دشمن. را بیمناک و دوستان را امیدوار و خاطرجمع می کند))

در دیدگاه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری بسیج نهادی اجتماعی با ابعاد متعدد است. در این نگرش زیبا بسیج فقط یک سازمان نظامی نیست که تنها در زمان جنگ و برای دفاع در مقابل دشمن شکل گرفته باشد، بلکه نهادی وسیع و پاسخ گو به کلیهٔ نیازهای اساسی و حیاتی جامعه است.

در اسا سنامهٔ بسیج مستضعفین آمده است : ((بسیج نهادی است تحت فرماندهی مقام معظم رهبری که هدف آن نگهبانی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن، جهاد در راه خدا، تقویت کامل بنیهٔ دفاعی از . طریق همکاری با سایر نیروهای مسلح و همچنین کمک به مردم هنگام بروز حوادث غیرمترقبه است))

بسیج مردمی در برخی کشورهای جهان

١  -بسیج ملی در سوئیس : در این کشور دفاع از استقلال، آزادی، تمامیت ارضی به نیروهای مردمی واگذار شده است؛ به طوری که مشارکت مردمی در امور دفاعی از مهم ترین اهداف و علایق ملت سوئیس به شمار می آید.

٢ -ارتش آزادی بخش چین : نیروهای مردمی در چین که چند صد میلیون نفرند، از کارگران و کشاورزان بین سنین ١۶ تا ۵٠ سال تشکیل شده اند.

البته باید به این موضوع توجه داشته باشیم که آنچه بسیج مردمی را در کشور عزیز اسلامی ما با سایر نقاط جهان متفاوت می کند، ایمان به خدا و جهاد اسلامی، وحدت و یکپارچگی و اطاعت از ولایت و رهبری است.

شکل گیری تفکر بسیجی

سال های ١٣۴١ و ١٣۴٢ در حقیقت آغاز نهضتی است که در نهایت به شکل گیری تفکر بسیجی انجامید. امام خمینی )ره) از آغاز تا پیروزی انقلاب اسلامی به مردمی کردن مبارزه و عدم اتکا به احزاب و گروه ها تأکید داشتند.

با پیروزی انقلاب اسلامی و ضرورت حضور مردم در صحنه، برای حفظ نظام تازه تأسیس شدهٔ جمهوری اسلامی، امام خمینی (ره) در تاریخ ۵ آذر ١٣۵٨ در جمع تعدادی از پاسداران فرمان تشکیل بسیج مستضعفین را صادر کردند و فرمودند:

((مملکت اسلامی، همه اش باید نظامی باشد … کشوری که بیست میلیون جوان دارد باید بیست . میلیون تفنگدار داشته باشد، و چنین مملکتی آسیب بردار نیست))

پس از پیروزی انقلاب نیروهای بسیجی قهرمانانه در لبیک به فرمان امام راحل با گروهک های ضد انقلاب، تجزیه طلبان، کودتاچیان و … مقابله و مبارزه کردند.

حماسه های ماندگار بسیج با تهاجم ارتش صدام به میهن عزیز ما در ٣١ شهریور ١٣۵٩ به نقطهٔ اوج خود رسید.

رحمت و برکات خداوند بر بسیج مستضعفان که به حق پشتوانهٔ

انقلاب اسلامی است و به کوشش ارزنده خود

ادامه داده اند.  امام خمینی (ره)

اگرچه بسیج در طول هشت سال دفاع مقدس موجودیت واقعی خود را ثابت کرد، اما با به پایان رسیدن جنگ تحمیلی، این نهاد ارزشمند تکامل پیدا کرد.

انتظار هم این بود که تشکیلات بسیج به علت ویژگی های مردمی اش به گونه ای باشد که هم در زمان صلح و هم در زمان جنگ بتواند کارایی لازم را داشته باشد.

اکنون بسیج مراقب صحت و سلامت حرکت انقلاب اسلامی ایران در مسیر رشد و تحقق آرمان هایش است.

تبیین و ترویج ارزش های انقلاب اسلامی و حرکت در جهت تحقق آن، تکلیف بزرگ بسیج و بسیجیان است. حیثیت امروز نظام تا حد زیادی مدیون بسیج و حضور همه جانبهٔ مردم در آن بوده است. نیروی محرّکهٔ بسیج مردم اند و تا زمانی که انقلاب ما از سرمایهٔ حضور و مشارکت مردم در صحنه های مختلف بهره مند است، بیگانگان نمی توانند چشم طمع به کشور ما داشته باشند.

حیثیت امروز نظام تا حد زیادی، مدیون بسیج و حضور همه

جانبهٔ مردم در آن بوده است.   مقام معظم رهبری

تفکر بسیجی

این واژه برای اولین بار توسط حضرت امام خمینی (ره) به کار گرفته شد. تفکر بسیجی یعنی اعتقاد کامل به اسلام ناب محمدی (ص) که ملت مسلمان و غیور ما آن را آگاهانه برگزیدند و عمل خود را براساس آن شکل می دهند.

ویژگی های تفکر بسیجی

١ -پیوند و بیعت با ولایت؛ از محمد رسول خدا (ص)، علی (ع) و ائمهٔ اطهار ()) تا مهدی (عج) و در زمان غیبت آن حضرت با ولایت فقیه.

٢ - ایمان و اخلاص؛ ایمان خالص و ناب به خدا.

٣ - حریت در عبادت؛ بندگی از روی آزادگی و عشق نه از روی طمع و ترس!

۴ - عدالت خواهی؛ بسیجی تفسیر عدالت علی )ع( است که به قیمت تمام جهان حاضر نیست به قدر گرفتن یک پوست جو از دهان مورچه ای به کسی ستم کند.

۵ - ظلم ستیزی؛ بسیجی یاور مظلومان و دشمن ظالمان است. بسیجی تا نابودی فتنه در عالم جهاد می کند.

۶ - شهادت طلبی عاشقانه؛ الگوی بسیجیان حضرت علی (ع) است که در محراب شهادت فرمود که رستگار شدم. ((فزت و رب الکعبه )) قسم به خدای کعبه

٧ - ایثارگری کریمانه؛ بسیجی برای رضای خدا داوطلبانه، فداکارانه و شجاعانه از همه چیز خودش می گذرد.

٨ -  زهد و قناعت؛ در تفکر بسیجی زهد امام علی (ع) و سادگی در همهٔ امور زندگی مشهود است.

٩ - تواضع و صمیمیت؛ او با فقیران نیازمندان صمیمی و مهربان است و خودبینی تکبر در باطن او راه ندارد.

١٠  -شجاعت و دلاوری؛ تفکر بسیجی انسانی دلاور و تحول یافته تربیت می کند که محاسبات دشمنان خداوند و صاحبان قدرت های مادی را بر هم می زند.

آفات بسیج و انقلاب

در تفکر بسیجی حفظ و نگهداری نظام و انقلاب از پیروزی آن مهم تر است و این مهم با شناخت آفات انقلاب و اتخاذ راهکارهای لازم به منظور پیشگیری و درمان میسّر خواهد بود.

برخی از این آفات عبارت اند از:

١ -نفوذ اندیشه های بیگانه و خود باختگی در برابر قدرت های استعماری

٢ - نفوذ و رخنهٔ فرصت طلبان

٣ - گرایش به فرهنگ ها و ارزش های غیرالهی

۴ - اختلاف و تفرقه

۵ - پشت کردن به معنویات و روی آوردن به مادیات

۶ - نادیده گرفتن اوامر رهبری انقلاب

٧ - تحجّر و مقدس نمایی و …

٨ - بی توجهی به خواست و نظر مردم

بسیج دانش آموزی، میعادگاه نوجوانان و جوانان انقلابی

نوجوانان و جوانان دانش آموز در پیروزی انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع مقدس نقش برجسته و تعیین کننده ای داشته اند. پس از پایان جنگ تحمیلی سنگر معنوی(( بسیج دانش آموزی)) دفاع همه جانبهٔ دانش آموزان را از دستاوردهای انقلاب در عرصه های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و علمی تداوم می بخشد.

برخی از مأموریت های بسیج دانش آموزی به شرح زیر است:

١ - جذب، آموزش و سازماندهی دانش آموزان در قالب گروه های مقاومت

٢ - حضور مؤثر و سازمان یافته در عرصه های علمی و پژوهشی کشور

٣ - گسترش تفکر بسیجی و مقابله با جنگ نرم و تهاجم فرهنگی دشمنان

۴ - حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و حضور مؤثر در عرصه های سازندگی و امدادی.

درس سوم : حماسه هشت سال دفاع مقدس

ما مدت هشت سال از حیثیت، ناموس، دین، انقلاب و قرآن دفاع کردیم

و چنین دفاعی مقدس است.مقام معظم رهبری

حماسۀ هشت سال دفاع مقدس

مردم ایران دوران سخت و پرحادثه ای را تا پیروزی انقلاب اسلامی پشت سر گذاشته بودند و به طور طبیعی به آرامش و بازسازی کشور در یک فضای امن نیازمند بودند. اما ١٩ ماه پس از پیروزی بزرگ انقلاب اسلامی؛ درست در زمانی که ضد انقلاب در بسیاری از شهرها و مناطق کشور با حمایت سلطه گران بیگانه دست به شورش زده بودند و به سوی مردم بی سلاح آتش می گشودند، نیروهای مسلح کشور در حال بازسازی و احیای مجدد، بدون حضور مستشاران خارجی، بودند و سپاه پاسداران نهادی تازه تأسیس بود، در ٣١ شهریور ١٣۵٩ تهاجم دشمن به کشور ما آغاز شد.

 صدام جلوی دوربین های تلویزیونی قرارداد ١٩٧۵ الجزایر را پاره کرد و طی نطقی اروند رود را شط العرب نامید و جزایر ایرانی خلیج همیشه فارس را متعلق به اعراب اعلام کرد.

فعالیت :

مفاد قرارداد ١٩٧۵ الجزایر را بررسی کنید.

متجاوزان بعثی در تهاجم گستردهٔ خود بسیاری از قوانین و مقررات انسانی و بین المللی، از جمله موارد ذیل را زیر پا گذاشتند:

١ - بی اعتبار اعلام کردن قرارداد رسمی ١٩٧۵ الجزایر

٢ - عدم پایبندی به پیمان منع کاربرد سلاح های شیمیایی

٣ - عدم پایبندی به پیمان منع حمله به مناطق مسکونی و بیمارستان ها

۴ - عدم رعایت مفاد پیمان مربوط به ضرورت رفتار انسانی با اسیران جنگی

حمایت استکبار جهانی از صدام

سلطه گران جهانی با هدف شکست دادن انقلاب اسلامی و دست یابی به منافع از دست رفتهٔ خود در ایران، نه تنها مانع شروع و شعله ور شدن جنگ نشدند، بلکه با حمایت های مالی، تسلیحاتی، تبلیغاتی، سیاسی و جاسوسی، صدام متجاوز را تقویت کردند.

برخی از کشورهای اروپایی در صدر صادر کنندگان اسلحهٔ مورد نیاز صدام قرار داشتند و حتی تأمین کنندهٔ عمدهٔ جنگ افزارهای شیمیایی عراق بودند. همچنین برخی از دولت های حوزهٔ خلیج فارس تأمین کنندهٔ عمدهٔ نیازهای اقتصادی و … عراق بودند.

سلاح بُرندۀ ایمان

ایمان به خدا، رهبری حکیمانهٔ امام خمینی (ره) و یکپارچگی و حمایت های مردمی نه تنها موجب پیروزی انقلاب اسلامی ایران شد، بلکه بالاترین سلاح و مهمات ما در هشت سال دفاع مقدس بود.

امام خمینی (ره) فرمودند : ((جنگ، جنگ است و عزت و شرف ما در گرو همین مبارزاست )) فرزندان غیور ملت شریف ایران با اعتقاد به خدای بزرگ و نصرت الهی در صفوف متحد به سوی جبهه ها روانه شدند و این نوای شیرین را سر می دادند(( هرکه دارد هوس کرب و بلا بسم ا...))

موج عظیم مردمی در قالب بسیج برای دفاع از حقانیت اسلام و ایران به دفاع مقدس طعم غیرت و شرف دادند. سربازان ما در جبهه های نبرد حق علیه باطل به سرباز بودن خود می بالیدند.

نیروهای مسلح شامل نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی دریایی، نیروی انتظامی و هوانیروز و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انگیزه های الهی، شانه به شانهٔ بسیج که پشتوانهٔ مردمی و بازوی توانایشان بود، با وجود کمبود سلاح و مهمات و مشکلات اولیه، جانانه و قهرمانانه می جنگیدند. عشایر غیور ایران زمین و اقوام مختلف کرد، لر، عرب، ترک، بلوچ و سایر قومیت ها و همچنین پیروان کلیهٔ ادیان الهی در میهن ما متحد و منسجم تحت لوای پرچم مقدس جمهوری اسلامی و با هدایت و رهبری امام خمینی، سلحشوری و ایثارگری را معنا بخشیدند.

شما دانش آموزان عزیز در کتاب آمادگی دفاعی سوم راهنمایی با چگونگی اشغال مناطق و شهرهای جنگ زده به خصوص خرمشهر و همچنین عملیات غرورآفرین بیت المقدس که منجر به آزادی خرمشهر شد، آشنا شدید.

این عملیات و سایر عملیات های رزمندگان اسلام موجب شد که ماشین جنگی رژیم بعثی عراق از کار بیفتد و بسیاری از مناطق اشغالی از اشغال تجاوزگران آزاد شود. این شرایط باعث نگرانی حامیان صدام شد و آنها را به تکاپو انداخت. هیئت های مختلفی از طرف سازمان ملل، سازمان کنفرانس اسلامی، اتحادیهٔ عرب، جنبش عدم تعهد، صلیب سرخ بین المللی و … به تهران و بغداد سفر کردند و خواهان آتش بس بین دو طرف شدند، اما با توجه به عدم رعایت صداقت و عدالت و بی طرفی نتیجه مشخصی به دست نیامد.

علل تداوم جنگ پس از فتح خرمشهر

عده ای از افراد معتقد بودند که با عقب راندن صدام در بسیاری از نقاط مرزی کشور، دیگر نیاز به ادامهٔ جنگ نیست، اما مسئولان سیاسی و نظامی کشور و عموم مردم معتقد بودند که در چنین شرایطی نمی توان به صداقت دشمن و ارادهٔ سازمان های بین المللی اطمینان کرد و آتش بس را پذیرفت.

برخی از دلایل ادامهٔ جنگ پس از فتح خرمشهر به شرح زیر است:

١ - ایران بر شناسایی، معرفی و تنبیه متجاوز و پرداخت غرامت تأکید داشت که این شرایط مورد قبول صدام و سازمان های بین المللی نبود.

٢ - هیچ پیشنهاد صلح واقعی ای ارائه نشده بود و تنها آتش بس از جانب افراد و سازمان های مختلف توصیه می شد.

٣ - مرزهای ایران امنیت لازم را نداشت و نقاطی از شلمچه، طلائیه، مرز فکه تا قصرشیرین و شهرهای سومار، نفت شهر و مهران عملاً در اشغال دشمن بود و امکان آزاد سازی این نقاط از راه مذاکره بعید به نظر می رسید.

۴ - تعداد نیروهای بعثی عراق و امکاناتشان نه تنها کم نشده بود، بلکه افزایش یافته بود. هرچند آنها روحیه شان را از دست داده بودند اما مردم و دولت ایران نگران بودند که با پذیرش آتش بس، دشمن تجدید سازمان کند و تهاجم دیگری را شروع نماید.

در چنین شرایطی مصلحت کشور و منافع ملی ایران ایجاب می کرد تا زمان تحقق شرایط مناسب آتش بس پذیرفته نشود.

در همین باره مقام معظم رهبری که در آن زمان رئیس جمهور کشورمان بودند، طی مصاحبه ای در سال ١٣۶۵ فرمودند:

جنگ ما از اول به صورت دفاع شروع شد … حتی ورود ما به خاک عراق، در ادامهٔ دفاع مقدس است. دشمن ما طبعاً مایل است هنگامی که می تواند و احساس قدرت می کند وارد مرزهای ما بشود، تا وقتی که می تواند در آنجا بماند، ویرانگری بکند، تخریب بکند، افراد نظامی و غیرنظامی را به قتل برساند، زندگی را نا امن کند و … ما مجازات متجاوز و گوشمالی او را یکی از هدف های ادامه جنگ ذکر کردیم … هنوز مناطقی چون نفت شهر و بخشی از مراکز دیگر مرزی در اختیار دشمن است

و ما ادامهٔ جنگمان ولو برای پس گرفتن این ها هم که باشد، یک عمل دفاعی است

پرسش : اگر کشور ما درحالی که مناطقی از میهن هنوز در اشغال تجاوزگران بود، آتش بس را می پذیرفت و پس از آن صدام مناطق اشغالی را تخلیه نمی کرد، نسل امروز چه قضاوتی دربارهٔ مدافعان آن دوران می کرد.

جواب پرسش :

از انجایی که انقلاب ما سر چشمه از انقلاب امام حسین ( ع )و نهضت حسینی میگرفت . و گرفت  ، در این فرهنگ ( عاشورا ) مرگ با اذت بهتر از زندگی با لذت هست .لذا اصلا برای ما نسل امروز ، که انقلاب و نضهت امام حسین ( ع ) را به عنوان الگوی برتر برای همه مسلمانان میدانیم . واز همین الگو بود که انقلاب و دفاع مقدس پیروز شد . قابل قبول نبود که،  با وجود اینکه کلی از مناطق جمهوری اسلامی در دست دشمنان باشه و ما با توجه به شناختی که از صدام و حامیان ان داشتم، اتش بس را قبول میکردم .در واقع با این کار خیانت میشد به همه کسانی که پا در این عرصه گذاشتند و این ننگ برای همیشه در تاریخ می ماند  

قطعنامۀ ۵٩٨ شورای امنیت سازمان ملل و پایان جنگ

ملت با ایمان ما که شهادت را افتخار می دانستند و جهاد در راه خدا را وظیفه تلقی می کردند، روز به روز عرصه را بر متجاوزان تنگ تر می نمودند. عملیات کربلای ۵ در سال ١٣۶۵ در منطقهٔ عمومی شلمچه (نزدیکی خرمشهر و شرق بصره) که با تلفاتی سنگین برای عراق بعثی )حدود ۴٠ هزار نفر کشته و زخمی و بیش از ٣۵٠٠ نفر اسیر( همراه بود، دنیای استکبار را به تلاش بیشتر برای پیدا کردن راه چاره وا داشت. آنان با شتاب قطعنامه های قبلی خود را که هیچ امتیازی به ملت مقاوم

ایران نداده بود، اصلاح کردند و در تاریخ ٢٨ تیر ماه ١٣۶۶ قطعنامهٔ ۵٩٨ را با ویژگی های زیر به تصویب شورای امنیت سازمان ملل متحد رساندند:

- آتش بس فوری بین دو کشور و بازگشت به مرزهای بین المللی؛

- تعیین نیروهای ناظر سازمان ملل برای نظارت بر عقب نشینی نیروهای دو کشور به مرزها و اجرای دقیق آتش بس؛

- آزادسازی اسرای دو کشور؛

- بررسی و تعیین متجاوز و اعلام رسمی؛

- شناسایی خسارت های دو کشور و پرداخت آن به کشور مورد تجاوز قرار گرفته.

در ابتدای تصویب قطعنامه، با توجه به بی اعتمادی ای که نسبت به سازمان های بین المللی وجود داشت، ایران قطعنامه را نپذیرفت؛ زیرا مسئولان کشور معرفی متجاوز را شرط اولیهٔ اجرای سایر بندها می دانستند؛ لیکن با توجه به دلایل زیر در تاریخ ٢٧ تیرماه ١٣۶٧ طی نامهٔ رسمی وزارت امور خارجهٔ

جمهوری اسلامی ایران، قطعنامهٔ مذکور پذیرفته شد:

١ - تنبیه و گوشمالی صدام به اندازهٔ کافی

٢ - نظرات کارشناسی مسئولان کشور و صلاحدید امام خمینی به عنوان فرمانده کل قوا

٣ - بهبود مفاد قطعنامه در مقایسه با قطعنامه های پیشنهادی قبلی

۴ - تغییرات در شرایط محیطی نبرد (استفادهٔ وسیع عراق از سلاح های شیمیایی و سکوت مجامع بین المللی، تحریم تسلیحاتی علیه ایران، ورود مستقیم آمریکا به جنگ و حمله به سکوهای نفتی و ساقط کردن هواپیمای مسافربری ایران و …)

5 - وضعیت اقتصادی کشور و فشار فراوان آن به مردم

۶ - اهمیت بازسازی کشور و حفظ سرمایه های انسانی، اقتصادی و نظامی میهن

تهاجم مجدد پس از پذیرش قطعنامه

یکی از دلائل مهم عدم پذیرش قطعنامه های سازمان ملل توسط ایران، بی اعتمادی به صدام و عدم تضمین مجامع بین المللی در این باره بود. این موضوع پس از پذیرش قطعنامه ۵٩٨ توسط ایران و عراق به اثبات رسید و نیروهایی (سازمان منافقین) که در طول دوران جنگ برای موفقیت صدام هر نوع خیانتی را علیه کشور ایران انجام داده بودند، در تاریخ3/5/1367  (یک هفته پس از اعلام پذیرش قطعنامه توسط ایران) با حمایت کامل صدام تا نزدیکی های کرمانشاه پیش آمدند و به تصور باطل خودشان فکر می کردند در کمتر از یک هفته به تهران می رسند؛ اما سلحشوران ارتش، سپاه و بسیج در منطقهٔ چهار زبر (منطقه عملیاتی مرصاد) واقع در ٣۵ کیلومتری غرب کرمانشاه آنها را تار و مار کردندو به سزای اعمال خیانت بارشان رساندند.

تهاجم دشمن پس از پذیرش قطعنامه نشان داد که اگر ما قدرت و توان لازم برای دفاع از کشورمان نداشته باشیم، نمی توانیم صرفاً با امید به قطعنامه های بین المللی به صلح برسیم.

دستاوردهای داخلی و بین المللی دفاع مقدس

در کتاب آمادگی دفاعی پایهٔ سوم راهنمایی دستاوردهای داخلی دفاع مقدس به بحث گذاشته شد که به طور خلاصه عبارت اند از:

١ - اعتماد به نفس و خودباوری

٢ - تولد تفکر بسیجی

٣ - پیشرفت در صنایع دفاعی کشور

۴ - کسب تجارب نظامی

۵  - ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

۶  - نقش آفرینی مساجد در دفاع از میهن و …

در این بخش برای آشنایی شما دانش آموزان عزیز، دستاوردهای بین المللی دوران دفاع مقدس تشریح می شود.

دستاوردهای بین المللی هشت سال دفاع و پایداری

١ - تثبیت اقتدار جمهوری اسلامی ایران : این جنگ هرچند برای ما نابرابر و ناخواسته بود اما پس از هشت سال نه تنها دشمن نتوانست یک وجب از خاک کشور ما را اشغال کند، بلکه در اوج عجز و درماندگی عملاً به عظمت، پایداری و اقتدار جمهوری اسلامی ایران اعتراف کرد و صدام که در آغاز تهاجم به ایران قرار داد ١٩٧۵ الجزایر را پاره کرده بود، در تابستان ١٣۶٩ طی نامه ای . رسمی به رئیس جمهور وقت ایران معاهدهٔ الجزایر را به رسمیت شناخت

٢ - تضمین استقلال کشور: صدام با تجاوز وحشیانه اش استقلال و آزادی ما را نشانه گرفته بود اما با دفاع قهرمانانهٔ ملت ایران در دوران هشت سالهٔ جنگ تحمیلی استقلال کشور تضمین شد.

٣ - تولد شیوۀ نوین دفاعی: در دوران دفاع مقدس، دنیا با شکل دیگری از دفاع مواجه شد. در این نوع دفاع، در برابر سلاح و تجهیزات مدرن، نیروی انسانی مؤمن و معتقد به خدای یگانه نقش اول را داشت.

۴ - بیداری اسلامی و ایجاد الگوی مبارزه با قدرت های بزرگ: با الهام گرفتن از مقاومت و ایستادگی ملت ما و ترویج فرهنگ پایداری در برابر ظالمان و زورگویان، ملت های محروم جهان برای تحقق خواسته های مشروع خود به پا خاستند. و اگر امروز مشاهده می کنیم که ملت های مظلوم، مخصوصاً مسلمانان یکی پس از دیگری در برابر قدرت های ظالم به پا می خیزند و طالب حق حاکمیت مردم بر سرزمینشان می شوند، ناشی از بیداری ای است که ملت مقاوم ایران الگوی آن به شمارمی رود.

۵  - اثبات مظلومیت ایران در جهان: صدور قطعنامهٔ ۵٩٨ و اعلامیهٔ دبیر کل وقت سازمان ملل و پس از آن تجاوز صدام به کویت، مظلومیت و حقانیت جمهوری اسلامی ایران را برای همگان به اثبات رساند.

۶  - اثبات کارآمدی دین اسلام: ایران اثبات کرد که با بهره گیری از تعالیم و آموزه های دین اسلام توانسته جوانان رابرای دفاع همه جانبه بسیج کند و با عنصر عشق و ایمان به خدا و اولیای الهی جبهه ای مستحکم و نفوذ ناپذیر تشکیل دهد.

٧ - شکست اهداف زمان بندی شدۀ رژیم اشغالگر سرزمین فلسطین در خاورمیانه:

رژیم اشغالگر قدس که برای منطقهٔ خاورمیانه خواب و خیال های مختلف دیده بود، با ظهور انقلاب اسلامی و مقاومت رزمندگان اسلام در هشت سال دفاع مقدس، با خطر شکست مواجه شد و تمام اهداف شیطانی اش بی نتیجه ماند.

٨  - مردود شدن بسیاری از سازمان های مدعی حقوق بشر: در آغاز تجاوز صدام و بمباران بیمارستان ها، مدارس و مناطق مسکونی که به شهادت صدها نفر از مردم بی گناه کشورمان منجر شد، نهادها و سازمان های بین المللی مدعی حقوق بشر با سکوت معنا دار خود، دشمن متجاوز را به نوعی تشویق کردند. این مجامع دربارهٔ عدم رعایت حقوق اسرای میهن ما و شکنجه های روحی و جسمی آنها توسط حکومت صدام نیز هیچ گونه عکس العمل مناسبی انجام ندادند.

درس چهارم : راهیان نور

در اردوی راهیان نور، ما به زیارت تربت پاک

غیورمردانی می رویم که با هجرت و کوچ عاشقانه

خویش، هم با دشمن درون مبارزه کردند و هم با

دشمنان بیرونی جنگیدند.

نگذارید پیشکسوتان جهاد و شهادت در پیچ و خم زندگی گم شوند.

امام خمینی (ره)

قرآن کریم سه مفهوم مقدس ایمان، هجرت و جهاد را در بسیاری از آیات خود به صورت توأم آورده است. از منظر قرآن و معصومان (ع) انسان با ایمان، خود را وابسته به خدا می داند و از هر چیز دیگری وارسته است. او برای تحکیم و نجات ایمان خویش هجرت می کند و برای نجات و رستگاری و رهایی از چنگال اهریمن بی ایمانی جهاد می نماید.

هجرت و جهاد

هجرت به دو گونه است: هجرت صغری و هجرت کبری

هجرت صغری (کوچک): انسان از محلی به محل دیگر برای انجام وظیفهٔ دینی خویش کوچ می کند.

هجرت کبری (بزرگ): انسان از هرگونه پلیدی و گناه دوری می کند و به سمت خوبی ها می رود.

جهاد نیز به دو گونه است: جهاد اصغر و جهاد اکبر

جهاد اصغر (کوچک تر): انسان با دشمن بیرونی )مثل صدام( می جنگد تا پیروز شود.

جهاد اکبر (بزرگ تر): انسان با دشمن درون نبرد می کند تا به تقوی و رستگاری نزدیک شود. اردوی راهیان نور هجرتی صغری است که می تواند ما را به هجرت کبری برساند. زیرا ما به زیارت تربت پاک غیور مردانی می رویم که با هجرت و کوچ عاشقانهٔ خویش، هم با دشمن درون مبارزه کردند و هم با دشمنان بیرونی جنگیدند و به مفاهیم مقدسی چون شرف، ایمان، جهاد، غیرت، پایداری و ایثار معنا بخشیدند.

از کدام سو آمده ای؟ از شرق یا غرب؟ از شمال یا جنوب؟ از هرکجا

آمده ای بدان که افق زمین و آسمان و همهٔ وادی های جنون و شیفتگی و

عشق همین جاست.

جایی که آسمان با همهٔ جبروتش، خاک را بوسه می زند؛ چرا که این

صحرا در حریر سکوت، نه چندان دور، افتخار تحمل گام های رادمردانی

را داشته است که چشمه های جوشان عشق را از بلندای روح بی قرار

خویش بر آن جاری و از زلال معرفت جان هایشان کام تشنهٔ این صحرا را

سیراب ساخته اند.

اردوی راهیان نور چیست؟

در اردوهای راهیان نور؛ هر ساله کاروان هایی برای آشنا شدن یا تجدید بیعت و دیدار با حماسهٔ بزرگ دفاع مقدس راهی دیار نور در جنوب و غرب کشور می شوند.

تبیین آثار حضور همهٔ اقشار مردم در جبهه های حق علیه باطل و مشاهدهٔ آثار و فداکاری های رزمندگان اسلام بخشی از برنامه های اردوی راهیان نور است.

اکنون اردوهای راهیان نور به یکی از منابع عظیم تولید معنویت، بازشناسی هویت اسلامی ایرانی و فرصتی برای خود سازی انقلابی نسل امروز تبدیل شده است. این اردوها پیوند ارزشی بین نسل جوان دوران دفاع مقدس، با نسل جوان امروز را تحکیم می بخشد.

سال ها از زمان جنگ تحمیلی صدام علیه ایران می گذرد. جنگی که فقط برای رزمندگان و مردم ساکن در مناطق جنگی نبود. آن جنگ در زندگی همهٔ مردم ایران تأثیر گذاشته بود. نبردی گسترده و همه جانبه که عزت و شرف ما در گرو آن بود.

فعالیت :

جنایات صدام و مزدورانش در شهرها و روستاهای مناطق جنگی را بررسی کنید.

دستاوردهای اردوی راهیان نور

حضور در اردوهای راهیان نور دستاوردهای زیر را برای ما به ارمغان می آورد:

١ - آشنا شدن با بندگان برگزیدۀ خدا

٢ - آشنا شدن با آرمان ها و ارزش های انقلاب اسلامی

٣ - آشنایی نسل جوان با بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی

۴ - آشنایی با رشادت ها و دلاوری های رزمندگان اسلام در مقابله با دشمن

۵  - دشمن شناسی و شناخت جنایات استکبار جهانی علیه ملت ایران

۶  - تقویت روحیۀ جهادی و رشد معنویت

پرسش : شرکت در اردوی راهیان نور چگونه می تواند در تقویت روحیهٔ جهادی و رشد معنویت ما تأثیر داشته باشد؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

معرفی برخی از یادمان ها و اماکن مهم راهیان نور

الف) مناطق عملیاتی جنوب (خوزستان)

خرمشهر: خرمشهر از اولین مناطقی است که مورد حملهٔ ارتش بعثی قرار گرفت. جوانان مقاوم سرزمین ما از جمله محمد جهان آرا (فرمانده شهید سپاه پاسداران خرمشهر) ٣۴ روز در مقابل ارتش مجهز دشمن ایستادگی کردند. صدام در طول ۵٧٨ روز اشغال این شهر، آن را به عنوان الگوی پیروزی خود در جنگ مطرح می کرد، اما در عملیات بیت المقدس این شهر آزاد شد و بار دیگر پرچم مقدس کشورمان بر گلدسته های مسجد جامع خرمشهر به اهتزاز درآمد. امام خمینی در این باره فرمودند: خرمشهر را خدا آزاد کرد خرمشهر را خدا آزاد کرد

مسجد جامع، موزهٔ جنگ و گلزار شهدای خرمشهر از اماکن بازدیدی راهیان نور در این شهر است.

خرمشهر دروازه ای در زمین دارد و دروازه ای دیگر در آسمان و

تو در جست و جوی دروازهٔ آسمانی شهر هستی که به کربلا باز شده است و

جز مردترین مردان را به آن راه نداده اند! جنگ برپا شده بود تا از خرمشهر

دروازه ای به کربلا باز شود … .

سید شهیدان اهل قلم سید مرتضی آوینی

شلمچه: منطقه ای مرزی در غرب خرمشهر و نزدیک ترین نقطهٔ مرزی به شهر بصره در عراق است.شلمچه یکی از مهم ترین مناطق عملیاتی در طول هشت سال دفاع مقدس است که عملیات های٨ و بیت المقدس ٧ در این محور صورت گرفته است. عملیات ،۵ ، بیت المقدس، رمضان، کربلای ۴ کربلای ۵ از سخت ترین عملیات های دفاع مقدس است که طی آن مردان بزرگی چون شهیدان حسین خرازی، یداله کلهر، عباس دقایقی و میثمی و … از این منطقه آسمانی شدند.

در یادمان زیبای این محور که توسط آستان قدس رضوی احداث شده ٨ شهید گلگون کفن مدفون هستند.

من این سرزمین را یک سرزمین مقدس می دانم. این جا نقطه ای

است که ملائکهٔ الهی که شاهد فداکاری مخلصانهٔ این شهدای عزیز بودند،

به این جا تبرک می جویند. این جا متعلق به هر کسی است که دلش برای

اسلام و قرآن می تپد.

 از سخنرانی مقام معظم رهبری در شلمچه8/7/1378

اروند: یکی از بزرگ ترین رودخانه های جهان است که از به هم پیوستن دجله و فرات در عراق و اتصال رود کارون در خرمشهر به آن تشکیل می شود. یکی از بزرگ ترین آرزوهای صدام تسلط کامل بر این آبراه مهم و حیاتی بود. در طول دفاع مقدس علاوه بر جنگ همیشگی در این منطقهٔ حساس، عملیات والفجر ٨ در این محور انجام شد که طی آن رزمندگان عزیز ما با عبور از اروند، در یک جنگ تمام عیار به منظور تنبیه متجاوزان وارد خاک عراق شدند و شهر فاو عراق را تصرف کردند. نام اروند با نام غواص های رزمندهٔ ما عجین شده و مظلومانه ترین شهادت ها، شهادت غواص ها در آب های اروند بود؛ زیرا دفاع در آب بسیار سخت است.

بنای یادبود شهدای عملیات والفجر ٨ روبه روی شهر فاو، چهار شهید گمنام غواص را درخود جای داده است.

طلائیه: این منطقه در جنوب غربی دشت آزادگان و روبه روی جزایر مجنون قرار دارد. منطقهٔ طلائیه از روزهای اول جنگ مورد تاخت و تاز متجاوزان بعثی عراق قرار گرفت. سه راه شهادت به دلیل فرود بیش از ٨٠٠ هزار گلولهٔ توپ، خمپاره، بمب و تانک دشمن بر سر فرزندان ایران توسط رزمندگان نام گذاری شد. عملیات خیبر و بدر در این محور عملیاتی متجاوزان را با شکست سختی مواجه کرد. این منطقه شاهد شهادت مردان بزرگی چون شهیدان محمد ابراهیم همت و حمید باکری است.

هویزه :این شهر در شمال غربی خوزستان و جنوب غربی سوسنگرد قرار دارد. در زمان اشغال این شهر در اوایل جنگ )مهرماه 1359 (، مقاومت دانش آموز شهیده سهام خیام، دختر نوجوان اهل هویزه در برابر بعثی ها باعث خروش مردم شهر و ایستادگی آنها در برابر دشمن شد. در همان زمان عده ای از دانشجویان پیرو خط امام به فرماندهی شهید سید حسین علم الهدی در کنار مردم این شهر حماسهٔ مقاومت را معنی بخشیدند.

هویزه که کاملاً به دست متجاوزان تخریب شده بود، در هجدهم اردیبهشت سال 1361 طی عملیات بیت المقدس آزاد شد.

دوکوهه :پادگانی در چهارکیلومتری شمال غربی شهر اندیمشک است. از بهمن ماه سال1360 مقر اصلی تیپ ( لشکر ٢٧ ) محمد رسول اللّه شد که فرماندهی آن با جاوید الاثر حاج احمد متوسلیان بود. همچنین لشکر ١٠ سید الشهدا (ع) در همین پادگان تشکیل و راه اندازی شد. از حسینیهٔ معروف دوکوهه هنوز بوی عطر یاران امام حسین (ع) به مشام می رسد. صدای شهید همت و مردانی آسمانی همچون متوسلیان، شهبازی، چراغی، کریمی، دستواره، موحد دانش و بسیاری دیگر که در این پادگان می زیسته اند، انسان را به سوی خویش می خواند. در طرفین حسینیه چهار شهید گمنام آرمیده اند که زیارتگاه زائران سرزمین نور می باشند.

به زحمت جارو را از دستش گرفتم. داشت محوطه را آب و جارو

می کرد. کار هر روز صبحش بود. ناراحت شد و گفت: بذار خودم جارو

کنم. این جوری بدی های درونم هم جارو میشن!

« یکی از همرزمان سردار شهید حاج محمد ابراهیم همت »

ب)مناطق عملیاتی غرب

مهران: این شهر از توابع استان ایلام در ١٠٠ کیلومتری جنوب غربی شهر ایلام است که با عراق هم مرز می باشد. قبل از آغاز رسمی جنگ، مهران به علت موقعیت خاص و ممتازش، بارها مورد طمع و تجاوز بعثی ها قرار گرفته بود. استقرار در ارتفاعات کله قندی در شمال مهران به دلیل احاطهٔ کامل بر منطقه اهمیت فراوان داشت، لذا متجاوزان در طول دفاع مقدس، مهران را چهار بار به اشغال خود درآوردند که در هر بار با عملیات قهرمانانهٔ رزمندگان جان برکف ما از چنگال آنان رهاسازی شد.

 

این شهر مذهبی و مرزی میعادگاه زائران امام حسین (ع) است.

گیلان غرب: این شهرستان از توابع استان کرمانشاه (در جنوب استان) است و در روزهای اول جنگ تحمیلی مثل بسیاری از مناطق عملیاتی مورد تاخت و تاز وحشیانهٔ بعثی ها قرار گرفت اما مردم قهرمان آن به ارتفاعات شهر پناه بردند و با آب و غذای اندک و سلاح های قدیمی نه تنها مقاومت کردند، بلکه بعثی ها را فراری دادند و تا پایان جنگ حسرت اشغال گیلان غرب بر دل صدامیان ماند.

گیلان غرب؛ در طول جنگ ٨۴ بار بمباران هوایی شد که درنتیجهٔ آن ١۴٧ شهید و ٧١۶ مجروح تقدیم انقلاب کرد؛ اما مردم این شهر علی رغم این حملات به زندگی عادی خود ادامه دادند و تسلیم نشدند.

بانه: در استان کردستان، واقع در مرز غربی ایران و در فاصلهٔ ٢٧٠ کیلومتری سنندج (مرکزاستان) قرار دارد. این شهر در دو دوره جنگ را تجربه کرده است: در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی به دست ضد انقلاب افتاد و اوضاع نابسامانی داشت. در همان زمان شهید صیاد شیرازی نقش مؤثری در آزاد سازی بانه از چنگال ضد انقلاب وابسته به بیگانگان داشت. همچنین در طول دفاع مقدس شهیدان فراوانی تقدیم اسلام کرد. در میان روزهای سخت بانه، ١۵ خرداد سال ١٣۶٣ روز دیگری است. در آن روز مردم برای راهپیمایی پانزدهم خرداد به خیابان ها آمده بودند که توسط هواپیماهای عراقی بمباران شدند.

تنگۀ چهارزبر مشهور به تنگۀ مرصاد: نام عملیات مرصاد و تنگهٔ چهار زبر از سال ١٣۶٧ بعد از پذیرش قطعنامه ۵٩٨ و پایان جنگ بر سر زبان ها افتاد. منافقین وطن فروش که در عراق مستقر بودند، با حمایت کامل صدام و اربابانشان قصد داشتند تهران را در پنج روز فتح کنند. لذا از مرزهای غربی وارد کشور شدند و به علت این که نیروهای نظامی ما پس از پذیرش قطعنامه منطقه را ترک کرده بودند، توانستند تا اسلام آباد غرب پیش بیایند. آنان در مسیر راه از هیچ جنایتی کوتاهی نکردند و علاوه بر کشتار مردم عادی و بی سلاح، در بیمارستان اسلام آباد تمام نیروهای رزمندهٔ مجروح و بستری را به شهادت رساندند. در این تنگه سپاه اسلام با نقش آفرینی شهید صیاد شیرازی بر منافقین کوردل تاختند و با به هلاکت رساندن بیش از ١۵٠٠ نفر از آنان و زخمی کردن بیش از ١٠٠٠ نفر دیگر، بازمانده های خائن منافق را به سمت خاک عراق فراری دادند.

منافقین سال ها بعد )سال ١٣٧٨ ( با تروری ناجوانمردانه عقده گشایی کردند و در لباس مأمور شهرداری امیر سپهبد علی صیاد شیرازی را به آرزوی دیرینه اش که شهادت در راه خدا بود، رساندند

ساعت ۵ به پایگاه رفتم. همه را آماده و مهیا برای توجیه دیدم.

پس از توجیه خلبانان تأکید کردم وضعیت خیلی اضطراری است چاره ای

نداریم هلی کوپترهای کبری باید آماده باشند. یک تیم آتش آماده شد ابتدا

خودم با یک هلی کوپتر ٢١۴ برای شناسایی دقیق و هماهنگی به سمت

مواضع حرکت کردم و به این ترتیب اولین عملیات را علیه نیروهای مهاجم

و منافق آغاز کردیم.

صبح روز پنجم مرداد عملیات مرصاد با رمز یا علی آغاز شد. در

تنگهٔ چهار زبر چنان جهنمی برای یاران صدام برپا شد که زمانی برای

پشیمانی نمانده بود. جاده به زودی انباشته از ادوات سوخته شد. همزمان

با عملیات هوانیروز، علاوه بر گروه های مردمی، تعدادی از لشکرهای سپاه

نیز که از جنوب به غرب آمده بودند، وارد عملیات شدند. راه از هر سو به

روی بازماندگان کاروان بسته شده بود و آنان به سختی می توانستند به عقب

برگردند.

آداب و مراقبت های لازم در اردوی راهیان نور: به منظور بهره برداری مطلوب از اردوی راهیان نور، رعایت موارد زیر توصیه می شود.

١ - آداب سفر و زیارت: قرائت دعا، خداحافظی و اذن از والدین و عزیزان، دادن صدقه، مطالعه دربارهٔ مسیر راه و شهرها و استان هایی که به آن سفر می کنیم. داشتن اخلاق خوش در ایام سفر، رعایت بهداشت و نظافت و …

٢ - نماز اول وقت: پیامبر (ص) فرمودند: اولین چیزی که برای بندهٔ خدا محاسبه می شود، نماز است.

٣ - مرور و دقت در آثار، وصیت نامه ها و خاطرات شهیدان و رزمندگان اسلام

۴ - حضور با وضو در مزار شهدا و قتلگاه آنان: که حتی برخی از زائران به مصداق آیهٔ١٢ سوره طه که می فرماید: (فاخلع نعلیک انک بالواد المقدس طُوی) کفش ها و جوراب خویش را درمی آورند و پابرهنه طی طریق می کنند.

۵  - خاطر ه نگاری: خاطره نویسی و تصویر برداری از این اماکن مقدس برای فراموش نشدن این سفر مناسب خواهد بود.

درس پنجم : اسوه های صبر و مقاومت

نام دختر آخرین پیامبر خدا فاطمه (س)

است که در لغت عرب به معنای بریدن، قطع کردن

و جدا شدن آمده است. از پیامبر خدا نقل است که

فرمود :( او فاطمه نامیده شد، چون خود و شیعیان

او از آتش دوزخ بریده اند)

اسوه های صبر و مقاومت

یکی از خصلت های انسان های بزرگ در طول تاریخ، حق طلبی آنها در برابر باطل و صبر و بردباری در مقابل مشکلات بوده است.

آنها با آگاهی کامل از راهی که انتخاب کرده بودند، دشواری ها و سختی ها را تحمل نمودند، ولی حاضر نشدند از اصول و آرمان های خود دست بردارند.

حضرت فاطمه (س) یکی از نمونه های شایستهٔ یک انسان کامل است که در این درس گوشه هایی از خصلت های ممتاز ایشان را برای بهره برداری از چشمهٔ زلال معرفت این بانوی بزرگوار به شما دانش آموزان عزیز معرفی می کنیم.

پارۀ تن رسول گرامی اسلام

حاصل ازدواج رسول گرامی اسلام با حضرت خدیجه چند فرزند بود، که همگی در سنین کودکی تا نوجوانی و جوانی از دنیا رفتند، و حضرت فاطمه (س) تنها فرزند رسول خدا (ص) بود که برای ایشان باقی ماند.

دربارهٔ زمان تولد دختر گرامی رسول خدا اتفاق نظر وجود ندارد. به همین دلیل در برخی روایات زمان تولد ایشان ۵ سال پیش از بعثت و در برخی روایات دیگر زمان تولد ایشان ۵ سال پس از بعثت ذکر شده است.

سال تولد آن حضرت را هرچه که بدانیم، مهم این است که او دختر پیامبر اسلام، نمونهٔ کامل زن تربیت شده در دامان اسلام و برخوردار از اخلاق عالی و اسلامی است.

آنچه که ما باید از زندگانی حضرت فاطمه (س) بیاموزیم، تقوا و پرهیزگاری، صبر و بردباری، فضایل اخلاقی، ایمان کامل به خدا و دیگر خصلت های عالی انسانی است که آن حضرت نمونهٔ کامل همهٔ این موارد است.

زهرا، صدیقه، طاهره، مرضیه، مبارکه و … از جمله لقب های ایشان است، که در میان این لقب ها( زهرا) از شهرت بیشتری برخوردار است

(زهرا) به معنای درخشنده و روشن می باشد که از هر جهت برازندۀ این بانوی بزرگوار است، زیرا او چهرۀ درخشان زن مسلمان، فروغ تابان معرفت و نمونۀ روشن خداپرستی وصبر و بردباری در راه خداست.

نام ایشان فاطمه (س) است که در لغت عرب به معنای بریدن، قطع کردن و جداشدن آمده است از پیامبر خدا نقل است که فرمود او( فاطمه نامیده شد، چون خود و شیعیان او از آتش دوزخ بریده اند)

حضرت فاطمه (س( از جانب پدر بزرگوارش( ُمّ ابیها) به معنای( مادر پدر) خطاب شد ، زیرا پس از فوت حضرت خدیجه، آن حضرت برای پدرش هم دختر بود و هم نقش مادر را انجام می داد.

با وجود آن که افراد زیادی علاقه مند به ازدواج با حضرت فاطمه (س) بودند اما تنها کسی که مورد رضایت ایشان و پیامبر گرامی اسلام قرار گرفت، امام علی(ع) بود؛ زیرا بنا به فرمودهٔ پیامبر خاتم(ص) : کسی جز علی (ع) شایستگی همسری فاطمه را نداشت

زره حضرت علی(ع) که بنا بر برخی روایات، در آن روزگار حدود ۴٠٠ درهم ارزش داشت، به عنوان مهریهٔ حضرت فاطمه (س) تعیین شد. مراسم پیوند این دو انسان بزرگ در کمال سادگی برگزار شد و پیامبر خدا در حق این زوج دعا کردند که:  خدایا این پیوند را بر این زن و شوهر مبارک گردان. خدایا فرزندان خوبی نصیب آنان فرما زندگی حضرت زهرا در خانهٔ همسر نمونه است، چون خود او نمونه است، چون همسر او، پدر او و فرزندان او نمونه اند. نمونهٔ مسلمانانی آراسته به فضایل اخلاقی، انسان هایی که از میان مردم برمی خیزند

و با مردم زندگی می کنند. انسان هایی که درد مردم را می دانند، و می کوشند تا با رفتار و کردار خود یاور و درمان بخش آنها باشند.

حاصل ازدواج حضرت فاطمه (س) با امام علی (ع) چهار فرزند است که در دامان پاک آن دو بزرگوار پرورش یافتند: امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، حضرت زینب کبری (س) و حضرت زینب صغری (ام کلثوم).

هرچند آخرین پیامبر خدا فرزند پسری نداشت، اما خواست پروردگار این بود که یازده امام شیعیان از نسل پاک امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س) هدایتگر مردم باشند. نسل پاکی که با ظهور تنها بازماندهٔآن یعنی حضرت حجت ابن الحسن (عج)، جهان از عدالت، صلح و دوستی بهره مند خواهد شد.

زندگی مشترک زن و مرد اگر در مسیر بندگی خدا باشد، عبادت محسوب می شود، اما حضرت فاطمه (س) علاوه بر آن که در زندگی مشترک با امام علی (ع) همسری نمونه بود، در اطاعت از پروردگار نیز یکی از بندگان نمونه و صالح پروردگار بود.

هنگامی که از کارهای خانه فارغ می شد، به نماز و دعا در پیشگاه خداوند می پرداخت

از امام حسن (ع) نقل شده است که فرمود مادرم شب های جمعه تا بامداد در محراب عبادت می ایستاد و چون دست به دعا برمی داشت، مردان و زنان با ایمان را دعا می کرد، اما درباره خود چیزی نمی گفت

پیامبر خدا در بازگشت از حجة الوداع مردم را جمع کرد و به آنها فرمود من دو چیز گران بها را نزد شما می گذارم، اگر این دو را از دست ندهید، هیچ گاه گمراه نخواهید شد. این دو چیز کتاب خدا و اهل بیت من است

با وجود آن که رسول گرامی اسلام بارها تأکید فرموده بود که راه هدایت در پیروی از قرآن کریم و اهل بیت مکرم اوست، اما پس از رحلت پیامبر خاتم آنچه نباید بشود، اتفاق افتاد، و حق مسلّم امام علی (ع) برای امامت و خلافت مسلمین نادیده گرفته شد، و به پارهٔ تن پیامبر خدا بی حرمتی شد.

رحلت پدر، مظلوم شدن همسر، بی حرمتی به آن حضرت و بالاتر از همه دگرگونی هایی که در سنّت مسلمانان پدید آمد، روح و جسم دختر رسول خدا را سخت آزرده ساخت؛ به نحوی که او را در بستر بیماری انداخت.

او در دوران حیات پر برکتش نمونۀ کامل یک زن مسلمان در عفاف، پاکدامنی، حفظ حجاب و پوشش، رعایت حیا و نجابت و عامل به تمام ارزش های دین اسلام بود.

سرانجام بنابر روایتی ٧۵ روزو بنابر روایت دیگری ٩۵ روز  پس از رحلت آخرین پیامبر خدا، حضرت فاطمه (س) به شهادت رسید و دنیای اسلام از وجود با برکت زنی که از جانب پدرش سیدة نساء العالمین (سرور زنان دو جهان) لقب گرفته بود، محروم شد.

دختر پیامبر خدا وصیت کرد که او را شبانه غسل دهند و در تاریکی شب به خاک بسپارند. به همین دلیل محل دفن پیکر پاک ایشان برای ما مشخص نیست، اما به احتمال زیاد آن حضرت در یکی از دو مکان قبرستان بقیع یا مسجد النّبی به خاک سپرده شده اند.

در دوران معاصر نیز زنان و دختران فراوانی هستند که شایستگی آن را دارند که به عنوان الگو به جوانان ایران زمین معرفی شوند.

زنانی که در دوران رژیم شاه به صف مبارزان پیوستند و زندان و شکنجه و … را تحمل کردند، اما حاضر نشدند از مسیری که انتخاب کرده بودند، دست بردارند.

زنان و دخترانی که در دوران دفاع مقدس و پس از آن شهادت و جانبازی فرزند، برادر و همسر خود با صبر و بردباری تحمل نمودند تا ایران اسلامی همچنان سربلند و با عزّت بماند. در میان این زنان نمونه به نام هایی همچون مرضیه حدیدچی )دباغ(، سیده زهرا حسینی، شهیده مریم فرهانیان، شهیده نسرین افضل، آمنه وهاب زاده، مادران، خواهران، دختران و همسران شهدا و جانبازان می توان اشاره کرد. آنها را با اطمینان می توان پیروان حضرت فاطمه (س) معرفی کرد که با نمونه قراردادن آن بانوی بزرگوار، راهی را انتخاب کردند که رضایت خداوند را به دنبال داشته باشد.

تحقیق کنید :

دربارهٔ یکی از زنان نمونهٔ صبر و مقاومت تحقیق کنید و آن را در کلاس معرفی کنید.

در ادامهٔ این درس به معرفی دو نفر از مردان اسوهٔ صبر و مقاومت میهنمان در دوران معاصر می پردازیم؛ به این امید که زندگی، خصوصیات اخلاقی و رفتار آنها الگو و نمونه برای آینده سازان سرزمین ما باشد.

مردی که با خدا دوست بود

مصطفی چمران در سال1311 در خیابان پانزده خرداد تهران (محلهٔ سرپولک) دیده به جهان گشود. او فرزند حسن چمران ساوجی بود که از روستای چمران ساوه به تهران مهاجرت کرده بود. دوران ابتدایی را در مدرسهٔ انتصاریه (نزدیک پامنار از محلات قدیمی منطقهٔ بازار تهران) و دوران دبیرستان را در مدارس دارالفنون و البرز که از بهترین مدارس ایران در آن زمان بود، گذراند. او در سال ١٣٣٢ با رتبهٔ ممتاز از دبیرستان البرز فارغ التحصیل شد. مصطفی از پانزده سالگی در درس تفسیر قرآن مرحوم آیت اللّه طالقانی و درس فلسفه ومنطق شهید مطهری شرکت می کرد.

چمران در سال ١٣٣۶ با رتبهٔ ممتاز از دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران در رشتهٔ مهندسی الکترونیک فارغ التحصیل شد. و در سال ١٣٣٧ با استفاده از بورس تحصیلی دانشجویان ممتاز به آمریکا اعزام شد. چمران در آمریکا با همکاری تعدادی از دوستانش برای اولین بار انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا را پایه گذاری کرد، که به دلیل این فعالیت ها بورس تحصیلی شاگرد ممتازی وی از سوی رژیم شاه قطع شد. مصطفی چمران تحصیلات خود را در رشتهٔ مهندسی برق در دانشگاه تگزاس ادامه داد

و سپس با درجهٔ دکتری در رشتهٔ فیزیک پلاسما از دانشگاه معتبر برکلی آمریکا فارغ التحصیل شد.

دانشگاه تگزاس آمریکا برای جلب نظر چمران حاضر بود او را به عنوان استاد استخدام کند، اما دکتر چمران این پیشنهاد را قبول نکرد و در مؤسسهٔ پژوهشی معتبر آمریکا به نام بل مشغول به کار شد. با وجود آن که در آنجا حقوق بالایی دریافت می کرد و می توانست مرفه ترین زندگی را داشته باشد، اما همیشه در فکر خدمت به اسلام و مردم کشورش بود.

در سال ١٣۴۶ چمران به همراه تعدادی از دوستان مؤمن و هم فکرش به مصر رفت و در دوران حکومت جمال عبدالناصر دو سال دوره های جنگ های چریکی را آموزش دید و به عنوان بهترین شاگرد این دوره شناخته شد.

پس از مرگ عبد الناصر در مصر، چمران ابتدا به آمریکا رفت و پس از یک سال اقامت در آمریکا به لبنان رفت و به کمک امام موسی صدر رهبر شیعیان لبنان شتافت.

او در ابتدا سرپرستی فرزندان شیعهٔ لبنان را که پدرانشان به دست رژیم اشغالگر قدس شهید شده بودند، بر عهده گرفت، و همراه با امام موسی صدر برای آنها مدرسه ای تأسیس کرد، و خودش مدیریت آن را بر عهده گرفت.

دکتر مصطفی چمران دربارهٔ علت سفرش به لبنان چنین می گوید:

من در آمریکا زندگی خوشی داشتم و از همه نوع امکانات برخوردار بودم، ولی از همهٔ آنها گذشتم  و به جنوب لبنان رفتم تا در میان محرومان زندگی کنم. می خواستم که اگر نمی توانم به این مظلومان کمکی بکنم، لااقل در میانشان باشم، مثل آنها زندگی کنم و درد و غم آنان را در قلب خود بپذیرم

چمران نقاش توانایی بود. یکی از نقاشی های چمران شمع کوچکی بود که در زمینه ای کاملاً سیاه قرار داشت. این شمع کوچک در آن زمینهٔ سیاه، روشنایی کوچکی ایجاد کرده بود.

چمران در زیر این نقاشی نوشته بود  من ممکن است نتوانم تاریکی را از بین ببرم، ولی با همین روشنایی کوچک فرق ظلمت و نور و حق و باطل را نشان می دهم، و کسی که به دنبال نور است، این نور هرچقدر کوچک باشد در قلب او بزرگ خواهد بود

دکتر چمران در لبنان با غاده دختر مسلمان شیعهٔ لبنانی که زندگی مرفهی داشت، آشنا می شود و آن دختر با چمران ازدواج می کند و حاضر می شود در کنار محرومان جنوب لبنان با او زندگی کند. شرح داستان شورانگیز این ازدواج در کتاب چمران به روایات همسر شهید به زیبایی بیان شده است.

مهریه ام قرآن کریم بود و تعهد از داماد که مرا در راه تکامل و

اهل بیت اسلام هدایت کند. اولین عقد در صور بود که عروس چنین

مهریه ای داشت، یعنی در واقع هیچ وجهی در مهریه اش نداشت. برای

فامیلم، برای مردم عجیب بود اینها

دکتر چمران به همراه امام موسی صدر سازمان اَمَل را براساس اصول و اعتقادات اسلامی پایه گذاری کرد، تا پرچم اسلام در برابر اشغالگران لبنان برافراشته گردد.

با پیروزی انقلاب اسلامی، چمران پس از ٢١ سال دوری از وطن به ایران بازگشت، و تمام تجربیات علمی و انقلابی خود را در خدمت انقلاب اسلامی قرار داد.

او آرام و بی صدا ولی فعالانه و خستگی ناپذیر به سازندگی پرداخت و همهٔ تلاش خود را صرف تربیت اولین گروه های پاسداران انقلاب کرد.

در ابتدای پیروزی انقلاب و در زمانی که گروه های ضد انقلاب با کمک بیگانگان قصد ضربه زدن به کشور را داشتند، با فرمان امام خمینی (ره) و در شرایطی که تمامی شهر پاوه به جز مقر نیروهای ارتش و سپاه پاسداران از کنترل نیروهای مدافع انقلاب خارج شده بود، در وضعیتی بسیار سخت با بالگرد

خود را به پاوه رسانید و با کمک تعدادی از نیروهای رزمندهٔ ارتش و سپاه پاسداران، شهر پاوه را آزاد کرد و کردستان عزیز را از خطر حتمی نجات داد.

پس از بازگشت از کردستان، با فرمان امام خمینی (ره) به عنوان وزیر دفاع منصوب شد.

با شروع جنگ تحمیلی صدام علیه کشورمان، چمران گروهی از جوانان داوطلب را جمع کرد و ستاد جنگ های نامنظم را تشکیل داد و با همین رزمندگان برای دفاع از میهن به جنوب کشور رفت.

چمران با استفاده از تجربیات علمی و انقلابی خود، به منظور جلوگیری از سقوط شهر اهواز، احداث کانالی به طول ٢٠ کیلومتر و عرض ١٠٠ متر را طراحی کرد و با استفاده از پمپ های آب از رود کارون کانال را پر آب و سپس آب کانال را به سمت تانک های دشمن روانه کرد؛ به طوری که نیروهای دشمن مجبور شدند تا چند کیلومتر عقب نشینی کنند.

طراحی و احداث این کانال باعث حفظ این شهر از دست دشمنان متجاوز شد.

ارتش صدام پس از آن که نتوانست اهواز را به تصرف درآورد، به سمت سوسنگرد حرکت کرد و پس از سه شبانه روز محاصرهٔ شهر، تعدادی از نیروهای ارتش صدام به داخل شهر راه یافتند.

چمران بار دیگر با تعدادی از نیروهای داوطلب ارتش و سایر رزمندگان به سمت سوسنگرد شتافت و در نبردی حماسی سوسنگرد عزیز را از محاصره و اشغال متجاوزان نجات داد.

در نبرد آزاد سازی شهر سوسنگرد، چمران به محاصرهٔ دشمن متجاوز درآمد اما او یک تنه با استفاده از ایمان و شجاعت و تجربیات ارزندهٔ خود در برابر آنها مقاومت کرد. وی با جابه جایی های متعدد از نقاط مختلف به سمت آنها شلیک می کرد تا دشمن متوجه تنها بودن او نشود.

در این مبارزهٔ جانانه، از ناحیه پای چپ به شدت زخمی شد و با همان پای زخمی به یک کامیون دشمن حمله کرده و آن را به غنیمت گرفت. پس از آن چمران با کمک رزمندهٔ دیگری که خود را به آنجا رسانیده بود، با کامیون دشمن از حلقهٔ محاصره بیرون آمد و خود را به بیمارستان اهواز رساند. چمران با وجود زخمی شدن حاضر نشد اهواز را ترک کند و برای مداوا به تهران بیاید او در پاسخ به همسرش که دلیل نیامدنش به تهران را می پرسد، می گوید من اگر بروم تهران روحیۀ بچه ها ضعیف می شود. اگر نمی توانم در خط بجنگم، لااقل این جا باشم و در سختی هایشان شریک باشم

چمران پس از مدت کوتاهی آزاد سازی منطقهٔ دهلاویه را طراحی کرد و با کمک تعدادی از رزمندگان موفق به شکست دشمن در این منطقه شد.

در سحرگاه روز ٣١ خرداد سال ١٣۶٠ ایرج رستمی فرماندهٔ منطقهٔ دهلاویه که یکی از دوستان و همرزمان چمران بود، به شهادت رسید.

دکتر چمران با وجود غم و اندوه از دست دادن آن شهید صبح همان روز همرزم دیگرش به نام مقدم پور را انتخاب کرد و با خود به دهلاویه برد تا او را به رزمندگان معرفی کند.

چمران با تک تک رزمندگان دیده بوسی کرد و با ذکر ایمان و شجاعت شهید رستمی گفت:خدا رستمی را دوست داشت و برد، اگر ما را هم دوست داشته باشد می برد

شهید چمران برای آشنا کردن مقدم پور با منطقه او را به بالای خاکریز می برد تا وضعیت منطقه را برایش تشریح کند.

در حین توضیحات شهید چمران برای مقدم پور، چند خمپارهٔ دشمن در اطراف آنها منفجر می شود و خمپارهٔ دیگری در کنار چمران و مقدم پور اصابت می کند و در اثر انفجار آن خمپاره مقدم پور بلافاصله شهید می شود و چمران به سختی مجروح می شود. او را سریع در آمبولانس می گذارند اما در بین راه … .

سرانجام مسلمان مبارزی که از قلب بیروت ویران شده و قله های بلند کوه های جبل عامل در مرزهای فلسطین اشغال شده از خود قهرمانی های بسیار به یادگار گذاشته بود، و برای دفاع از میهنش در آزادسازی فراموش نشدنی پاوه، در جلوگیری از سقوط اهواز، در شکستن محاصره سوسنگرد و در … قدرت ایمان، ارادهٔ آهنین، شجاعت، فداکاری و توانمندی فرماندهی خود را بر همگان ثابت کرده بود، در روز ٣١ خرداد سال ١٣۶٠ به شهادت رسید و روح بزرگش در جوار شهدای کربلا آرام گرفت.

امام خمینی (ره) پس از شهادت این مرد بزرگ در پیامی می فرماید:

او در حیات، با نور معرفت و پیوستگی با خدا قدم نهاد و در راه آن به جهاد برخاست و جان خود را نثار کرد. او با سرافرازی زیست، و با سرافرازی شهید شد و به حق رسید

مردی که با یک دست از نردبان آسمان بالا رفت

حسین خرازی در سال ١٣٣۶ در اصفهان دیده به جهان گشود. او در طی دوران تحصیل از آموختن اصول و ارزش های مذهبی غافل نبود، و در دوران نوجوانی به مطالعهٔ کتاب های اسلامی و انقلابی علاقه مند شد، و به تدریج با امور سیاسی نیز آشنایی پیدا کرد.

او در سال ١٣۵۵ موفق به گرفتن دیپلم طبیعی شد و در همان سال به خدمت سربازی رفت. در سال ١٣۵٧ با فرمان امام خمینی از خدمت سربازی فرار کرد و به مردم انقلابی پیوست. با پیروزی انقلاب اسلامی تمام توان خود را در راه خدمت به انقلاب گذاشت و در اوج درگیری های نیروهای ضد انقلاب با طرفداران انقلاب اسلامی به کردستان رفت و به عنوان فرمانده گردان ضربت که از قوی ترین گردان های آن زمان محسوب می شد، وارد عمل شد و در مبارزه با دشمنان مردم و پاکسازی شهرهای دیوان دره، سقز، بانه، مریوان و سردشت نقش بسیار مؤثری داشت، و با تدبیر نظامی و ایمان و شجاعت خود، تلفات زیادی به ضد انقلابیون وارد کرد.

با شروع جنگ تحمیلی صدام علیه کشورمان، خرازی به جنوب کشور رفت و به سمت اولین فرمانده خط دفاعی که در مقابل ارتش متجاوز صدام در جادهٔ اهواز  آبادان ایجاد شده بود، منصوب شد. شهید خرازی در عملیات شکستن محاصرهٔ آبادان، فرماندهی جبههٔ دارخوین را برعهده داشت و دو پلی را که نیروهای دشمن بر روی کارون نصب کرده بودند و از این طریق آبادان را محاصره نموده بودند، به تصرف درآورد.

حسین خرازی همراه با نیروهای تحت فرمانش، در آزادسازی شهر بُستان بهترین تدبیر نظامی را دور زدن و محاصره کردن دشمن تشخیص داد، و با انجام این کار شکست سختی بر آنها تحمیل کرد.

در عملیات فتح المبین که یکی از بزرگ ترین عملیات های دوران دفاع مقدس است، اگر شجاعت و تدبیر فرماندهی شهید خرازی نبود، این عملیات با مشکل مواجه می شد، اما فرمانده شجاع و با ایمان لشکر امام حسین (ع) به همراه رزمندگان تحت فرمانش با دور زدن دشمن، مشکل به وجود آمده را برطرف کرد و این عملیات با موفقیت کامل انجام شد.

حسین خرازی در عملیات بیت المقدس که منجر به آزادی خرمشهر شد، با عنوان فرمانده لشکر امام حسین(ع) جزء اولین نفراتی بود که به جادهٔ اهواز  خرمشهر رسید، و نقش بسیار زیادی در آزادسازی خرمشهر داشت.

در عملیات خیبر که در زمستان سال ١٣۶٢ انجام شد، با وجود بمباران شیمیایی منطقه توسط دشمن، حاضر به عقب نشینی نشد، تا این که خمپاره ای در کنار او به زمین اصابت کرد و او را به گوشه ای پرتاب کرد. در اثر این انفجار حسین خرازی به شدت مجروح و دست راست او قطع شد، اما پس از درمان اولیه و بهبود نسبی نزد رزمندگان بازگشت و هرگز حاضر نشد صحنهٔ مبارزه با دشمن و دفاع از کشورش را ترک کند.

در عملیات والفجر ٨ لشکر امام حسین (ع) که تحت فرماندهی حسین خرازی بود، لشکر گارد ارتش صدام را که جزء توانمندترین و مجهزترین نیروهای دشمن بود، شکست داد و پیروزی بزرگی را در این منطقه نصیب سپاه اسلام نمود.

حسین خرازی با وجود آن که یک دستش را در راه دفاع از اسلام و کشورش از دست داده بود، همچنان به هدایت و فرماندهی لشکر امام حسین (ع) ادامه داد و در عملیات کربلای ۵ با عبور از موانع بسیار سخت متجاوزان، شکست سنگین دیگری بر دشمن تحمیل کرد.

شهید حسین خرازی علاوه بر داشتن تدابیر نظامی در سطح عالی، شجاعت کم نظیری داشت، و با وجود تمام سختی ها و مشکلات در طول سال های جنگ و جهاد، هرگز از خود ضعفی نشان نداد.

خرازی همیشه با وضو بود و هیچ وقت نماز شب او ترک نمی شد.

سرانجام حسین خرازی فرمانده لشکر امام حسین (ع) استان اصفهان در روز هشتم اسفند ١٣۶۵ در عملیات کربلای پنج در منطقهٔ عملیاتی شلمچه با یک دست از نردبان آسمان بالا رفت و به شهدای کربلا پیوست.

فرازی از وصیت نامۀ شهید خرازی در عصر غیبت امام زمان (عج) از مردم می خواهم که پشتیبان ولایت فقیه باشند

حاج حسین و راننده اش هر دو ترکش خورده بودند و هر دو هم از راه گلو و سینه مجروح شده بودند. همین طور خون فواره می زد و سر و سینه شان را سرخ می کرد.

با سرعت به سمت حاجی رفتیم تا به او کمک کنیم، اما حاجی اجازه نداد و تندتند با سر و دست اشاره می کرد به راننده اش و می گفت: اول اون! اول اون! یکی دو تا از بچه ها بلند شدند و رفتند سراغ راننده. لب های حاجی می جنبید: اون زن و بچه داره، امانته دست من … بی هوش شد و بعد از آن من دیگر ندیدمش. حسین پرواز کرد

یکی از همرزمان شهید خرازی

رهبر معظم انقلاب دربارهٔ شهید خرازی می فرمایند:

او (شهید خرازی) سردار رشید اسلام و پرچم دار جهاد و شهادت بود، که با ذخیره ای از ایمان  و تقوی و جهاد و تلاش شبانه روزی برای خدا و نبرد بی امان با دشمنان اسلام، در آسمان شهادت پرواز کرد و بر آستان رحمت الهی فرود آمد و به لقاء اللّه پیوست

درس ششم : اقتدار دفاعی

اقتدار یعنی قدرت به رسمیت شناخته شده.

با ارزش ترین نوع اقتدار، اقتدار در حوزه فرهنگ

است.

اقتدار چیست؟

در فرهنگ نامه های فارسی اقتدار به معنی توانا شدن، توانستن، توانمندی و قدرت به رسمیت شناخته شده آمده است.

در فرهنگ انگلیسی آکسفورد اقتدار اتوریته  به حق واداشتن دیگران به اطاعت حق فرماندهی یا ارائهٔ تصمیم نهایی و حق مورد اعتماد بودن تعریف شده است.

در یک تعریف ساده اقتدار به معنی آن است که فرد یا حکومت از چنان ویژگی ای برخوردار باشد که نظر او در موضوع یا مسائلی که پیش می آید، حرف آخر باشد دیگران از آن اطاعت کنند.

مهم ترین ویژگی های مفهومی اقتدار عبارت اند از:

١ - مشروعیت: یعنی شرع و قانون به فرد، گروه یا مجموعه ای در نظام حکومتی چنین حقی را داده باشد.

٢ - التزام طرفین: لازم است مردم و حکومت یکدیگر را بپذیرند و محترم بپندارند، چرا که اقتدار در فضایی با مقبولیت طرفین می روید.

٣ - تناسب فرهنگی: در این زمینه با اصل مهم مشارکت فعال مردم در تصمیم گیری های دولتی مواجه هستیم؛ لذا اقتدار باید متناسب با فرهنگ عمومی باشد.

۴ - حقانیت: در اقتدار پایبندی به حق و مبارزه و مخالفت با باطل بسیار با اهمیت است.

منابع اقتدار

معمولاً قدرت و اقتدار ناشی از آن از چهار منبع به وجود می آید:

١  - سیاسی ٢ - نظامی ٣ - اقتصاد ی ۴ - فرهنگی

با ارزش ترین نوع اقتدار، اقتدار در حوزۀ فرهنگ  است؛ زیرا از یک طرف اقتدار فرهنگی، زمینۀ اقتدار در سایر بخش ها را فراهم می کند و از طرف دیگر فرهنگی که مبتنی بر ارزش های الهی، متکی بر تفکر و تعقل و همراه با اخلاق و عمل صالح باشد، در مواجهۀ منطقی با سایر فرهنگ ها هیچگاه احساس ضعف و ناتوانی نمی کند.

اقتدار دفاعی

در دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، امور نظامی و دفاعی کشور عزیز ما در جهت اهداف، منافع و سیاست های استعماری، بیگانگان بود.

با پیروزی انقلاب اسلامی و قطع دست متجاوز آمریکا و سایر قدرت ها از ایران اسلامی، صنایع نظامی و سیستم دفاعی وابستهٔ ما در شرایط تحریم قرار گرفت. امام خمینی )ره( راه نجات را در خوداتکایی و خودکفایی در عرصهٔ نظامی و دفاعی دانستند و به همین جهت توسعهٔ این بخش در اولویت اقدامات کشور قرار گرفت؛ اما به محض این تصمیم و اقدام، ضد انقلاب وابسته به قدرت های خارجی در استا نهای مختلف کشور و نقاط حساس مرزی با حمایت بیگانگان و مزدورانی چون صدام )رئیس جمهور معدوم عراق( علیه این حکومت نوپا شورش کردند تا بلکه مانع به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی شوند. ترور، کودتا، ادعاهای خودمختاری، بم بگذاری و سرانجام تهاجم گستردهٔ صدام در خط مرزی بیش از ١٢٠٠ کیلومتر، ارتش تازه استقلال یافته و سپاه پاسداران تازه تأسیس ما را با آزمونی بسیار بزرگ مواجه کرد. دشمنان ایران و اسلام از این نکته غافل بودند که ارتش و سپاه پشتوان های بزرگ و مردمی دارند که مصداق عینی آن بسیج مستضعفین بود. مردم چون انقلاب اسلامی را از خودشان م یدانستند، تحت رهبری و فرماندهی امام خمینی )ره( به میدان آٰمدند و با یاری نیروهای مسلح در سهایی بزرگ به تاریخ و جنایتکاران و متجاوزان دادند.

ما می توانیم:

جنگ تحمیلی کانون بروز و ظهور استعدادهای ناب ایران اسلامی بود. نیروهای مسلح ما شامل ارتش، سپاه پاسداران و بسیج با پایمردی و دفاع جانانه در برابر دشمن بعثی حماس ههایی را در طول هشت سال دفاع مقدس آفریدند که حیرت جهانیان را برانگیخت. اقتدار دفاعی مدافعان سرزمین ایران اسلامی چنان بود که در طول تاریخ طولانی کشورمان بی نظیر بود. رزمندگان سلحشور، با حداقل امکانات، دشمن متجاوز را وادار به تسلیم کردند و به تعبیر امام خمینی (ره) آن چنان سیلی محکمی به دشمن زدند که درس عبرتی برای دیگر کشورها باشد تا فکر تجاوز و حمله به ایران را از سرشان به در کنند.

فعالیت :

نقش هشت سال دفاع مقدس را در اقتدار دفاعی کشورمان بررسی کنید.

دوران دفاع مقدس در سال ١٣۶٧ به پایان رسید و نیروهای مسلح ما با تجارب مفیدی که در جنگ تحمیلی هشت ساله اندوخته بودند به سازندگی میهن و افزایش توان دفاعی و نظامی میهن عزیزمان پرداختند.

تولید تجهیزات دفاعی و تلاش فرزندان با ایمان و هوشمند این مرز و بوم چنان عظمت و اُبهتی ایجاد کرده که موجب ترس دشمنان و بازدارندگی متجاوزان و توطئه گران از هرگونه اقدام علیه تمامیت ارضی کشور ما گردیده است.

هدف اصلی از تولید سلاح در جمهوری اسلامی ایران، دفاع و مقابله با دشمنان زورگوست،

در حالی که در غرب هدف اصلی تولید سلاح، تجارت و افزایش ثروت

سردمداران کارخانجات و کمپانی های تسلیحاتی است.

مقام معظم رهبری

سیاست های دفاعی ایران اسلامی بر محورهایی همچون خوداتکایی، استقلال، تولید داخلی، بازدارندگی، تأمین امنیت منطقه و … استوار است، بنابراین شعار دفاعی، این است که ما قصد کشورگشایی و تجاوز به حریم سایر کشورها را نداریم اما به هر تجاوزی قاطعانه پاسخ می دهیم

فناوری های پیشرفته دفاعی ما در حوزه های ساخت موشک، سلاح و مهمات، خودروهای زرهی، صنایع هوایی، مخابرات و … چشمگیر است.

نیروهای مسلح ما (ارتش، سپاه، بسیج و نیروی انتظامی) با همکاری متخصصان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در زیر سایهٔ ولایت رهبر فرزانهٔ انقلاب اسلامی علاوه بر پاسداری از مرز و بوم میهن عزیز و رصد کردن توطئه ها و حرکت های مختلف دشمنان در منطقه و جهان، توسعهٔ فناوری های افتخارآفرین خویش را تداوم می بخشند و در این راه با سایر ارگان ها و دستگاه های اداری، صنعتی و علمی کشور همکاری نزدیک دارند.

نمونه هایی از تولیدات داخلی که مظهر اقتدار دفاعی میهن عزیز ما هستند، عبارت اند از:

١ - تولید انواع موشک شهاب، سجیل، ثاقب، صیاد، فاتح و …

٢ - پرتاب ماهواره های امید، طلوع، فجر و در آیندهٔ نزدیک ظفر و …

٣ - تولید انواع زیردریایی و تجهیزات دریایی  

 ۴ - ساخت ناوشکن ایرانی موسوم به جماران

۵ - تولید انواع سلاح، تانک، زره پوش، انواع خودروهای نظامی و سایر ادوات زرهی

۶ - ساخت هواپیماهای جنگندهٔ صاعقه و هواپیماهای بدون خلبان

٧ - تولیدات بخش الکترونیک: شامل انواع رادار، انواع بی سیم و …

فعالیت :

شکار هواپیمای فوق پیشرفتهٔ جاسوسی آمریکاRQ  ١٧٠  

در سال ١٩٠ توسط یگان سایبری

 سپاه پاسداران با همکاری ارتش جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یکی

از نمونه های اقتدار دفاعی کشور بررسی کنید.

٨  - ساخت پروژه های عمرانی شامل فرودگاه، جاده، راه آهن، سد، اسکله و سایر خدمات مهندسی و مخابراتی نیز در همین جهت است که در این عرصه قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا (ص) وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با همان انگیزه های دفاع مقدس در خط مقدم قرار دارد.

پرسش : به نظر شما نقش مردم در تقویت اقتدار دفاعی کشورمان چیست؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

ملت غیور و با ایمان ما مفتخر است که با قطع وابستگی از چنگال مستکبران و غارتگران بین المللی، به موقعیتی ممتاز در منطقه و جهان دست یافته و با خنثی سازی انواع توطئه ها و فتنه های داخلی و خارجی مسیر پیشرفت و رشد معنوی را می پیماید و با اقتدار کامل چشم فتنه و تجاوز را کور خواهد کرد.

پایان بخش این درس نظر فرماندهی کل قوا نسبت به ارتش جمهوری اسلامی ایران است که در اقتدار دفاعی کشور نقش بسیار مؤثری داشته است.

امروز ارتش یکی از مردمی ترین نهادهای کشور ماست. بین نهادهای

گوناگونی که ساختار کشور و نظام را تشکیل داده اند، وقتی ارتش را نگاه

می کنیم، می بینیم یکی از نزدیک ترین به آحاد مردم، به تمایلات مردم، به

احساسات مردم، و یکی از نزدیک ترین به کمک به حرکت عمومی مردم

است؛ این خیلی چیز قیمت دار و با ارزشی است.

 از بیانات مقام معظم رهبری در جمع فرماندهان ارتش

 

درس هفتم : مهارت های فردی در دفاع و رزم

توانمندی های رزم انفرادی، مجموعه روش ها

و مهارت های مصون ماندن از خطر آسیب دشمن

است که شخص چه در زمان دفاع و چه در هنگام

حمله ، آنها را بکار می برد

مهارت های فردی در دفاع و رزم

یکی از عوامل مؤثر در موفقیت یک رزمنده آشنایی با محیط اطراف و داشتن توانمندی هایی است که در موفقیت او بسیار مؤثر است. توانمندی های رزم انفرادی، مجموعه روش ها و مهارت های مصون ماندن از خطر آسیب دشمن است که شخص چه در زمان دفاع و چه در هنگام حمله آنها را به کار می برد. بنابراین می توان گفت به هر میزان که یک رزمنده مهارت بیشتری در رزم انفرادی داشته باشد، به همان میزان از خطر و آسیب دشمن در امان خواهد بود و به حفظ جان خود و سایر همرزمان نیز کمک خواهد کرد.

شما دانش آموزان عزیز در این درس با عوامل محیطی و مهارت هایی که به یک رزمنده کمک می کند تا مأموریت خود را به نحو مطلوب انجام دهد، آشنا می شوید. ضمن این که برخی از این توانمندی ها در زندگی روزمرهٔ شما نیز قابل استفاده است.

این مهارت ها شامل: شناسایی عوارض زمین، حفاظت انفرادی در مقابل خطر، استتار، اختفا، اصول نگهبانی، ایست و بازرسی، جهت یابی، کار با قطب نما، تخمین مسافت و … است که در این درس شما دانش آموزان عزیز با برخی از این مهارت ها آشنا می شوید.

شناخت عوارض زمین

یکی از فنون رزم انفرادی شناخت عوارض زمین است که در حفظ جان و پناه گیری یک رزمنده بسیار مؤثر است. به کلیۀ پستی و بلندی های سطح زمین عوارض زمین گفته می شود. میزان پستی و بلندی های زمین یا ارتفاع تمام نقاط، نسبت به سطح مبنا اندازه گیری می شود.

سطح مبنا، سطح آب های آزاد بین المللی است، که صفر درنظر گرفته می شود؛ مثلاً وقتی می گوییم ارتفاع شهر شیراز ١۵۴٠ متر است، منظور ارتفاع این شهر از سطح آب های آزاد  است.

عوارض سطح زمین به دو دسته عوارض طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند.

الف) عوارض طبیعی: عوارض طبیعی عوارضی است که انسان در ایجاد آن دخالتی نداشته است. این عوارض عبارت اند از:

١ - بلندی ها مانند کوه و تپه

٢ - گودی ها مانند دره، شیار و گودال

٣ - همواری ها مانند دشت و جلگه

۴ - آب ها مانند اقیانوس، دریا، دریاچه و رود

ب) عوارض مصنوعی: عوارضی است که انسان در ایجاد آن دخالت داشته باشد. مانند آبادی ها، راه ها، پل ها، جاده ها و … .

تعریف برخی از عوارض به شرح زیر می باشد:

١ - کوه: به برآمدگی هایی که از محیط اطراف خود حداقل ۶٠٠ متر بلندتر باشد، کوه گفته می شود. اگر چند کوه به هم پیوسته باشند، به آن رشته کوه گفته می شود، مثل رشته کوه های زاگرس

٢ - تپه: تپه عبارت است از زمین های شنی یا خاکی برجسته ای که بلندی آن کمتر از کوه است؛ ارتفاع تپه ها بین ١۵٠ تا ۶٠٠ متر است.

٣ - خاکریز: در مناطق باز و دشت ها، جهت درامان ماندن نفرات از دید و تیر دشمن، به وسیلهٔ ماشین آلات راه سازی، خاک را به ارتفاع حداقل ٢متر در جلوی نیروهای خودی جمع می کنند که به آن خاکریز می گویند.

۴ - هور: ماندن آب روی زمین را هور یا ماندآب می گویند. علت ماندن آب در این محیط نفوذناپذیری لای ههای زیرین خاک است. معمولاً در هور علف و نی می روید و اطراف آن زیستگاه برخی جانوران و پرندگان می باشد؛ مانند هورالعظیم در خوزستان.

جهت یابی

یافتن جهت های جغرافیایی را جهت یابی میگویند. جهت یابی کاربردهای زیادی دارد؛ به خصوص در امور دفاعی و نظامی که یک رزمنده باید موقعیت خود را نسبت به دشمن، نیروهای خودی و سایر عوارض زمین بداند تا در مواقع پیشروی و برگشت در جهت صحیح حرکت کند. همچنین جهت یابی در زندگی روزمرهٔ ما به منظور یافتن قبله، یافتن مسیر حرکت در پیاده روی و کوهنوردی، پیدا کردن مسیر درست در جنگل و بوته زارها و … حائز اهمیت است.

جهت های اصلی و فرعی

1 – جهت های اصلی: شامل جهت های  چهار گانه شمال، جنوب، مشرق (خاور)، مغرب (باختر)  است که با یافتن یکی از آنها، سایر جهت ها را به راحتی میتوان مشخص کرد، بدین ترتیب که هرگاه به سوی شمال ایستاده باشیم، پشت سر ما، جنوب، سمت راست مشرق و سمت چپ ما مغرب خواهد بود.

٢ - جهت های فرعی : به جهت هایی گفته می شود که در بین چهار جهت اصلی واقع شده اند.

اصولاً جهت یابی به وسیلهٔ قطب نما  و یا به وسیلهٔ گیرنده های دستی جی پی اس به راحتی و بادقت بسیار زیاد، انجام می شود.

یادگیری سایر روش های جهت یابی در نبود این ابزارها برای یک رزمنده بسیار اهمیت دارد.

بیشتر بدانید :

GPS چیست و چگونه کار می کند؟

   GPS  مخفف سه کلمه ٔ Geographic Positioning Systems

به معنی سامانه تعیین موقعیت جغرافیایی است. این سامانه از مجموعه ماهواره های موقعیت یاب جغرافیایی تشکیل شده که موقعیت پدیده های مختلف را بر روی کرهٔ زمین شناسایی و به کاربران مخابره می کند. کاربران با در اختیار داشتن گیرنده های قوی آنتن دار یا گیرنده های دستی موسوم به GPS در هر نقطه ای از کره زمین، حتی در حرکت می توانند موقعیت دقیق خود را دریافت کنند. گیرنده ها پس از برقراری ارتباط با ماهواره ها در فضا، مشخص می کنند که اکنون گیرنده در چه طول و عرض جغرافیایی و در چه ارتفاعی از سطح دریا قرار دارد و یا در چه سمتی و با چه سرعتی در حال حرکت است. این سامانه برای ردیابی یا راهبری کشتی ها، هواپیماها، خودروها کمک مؤثری می کند.

جهت یابی در روز

١ - جهت یابی به کمک خورشید: خورشید هر روز صبح تقریباً از سمت مشرق طلوع و در آخر روز از سمت مغرب غروب می کند و چون ایران در نیم کرهٔ شمالی زمین واقع شده است، اغلب در هنگام ظهر، خورشید در نیمهٔ جنوبی آسمان است و سمت جنوب را نشان می دهد. در روزهای اول فروردین و اول مهرماه هر سال، خورشید دقیقاً از جهت شرق طلوع و از جهت غرب هم غروب می کند و در سایر ایام سال به خصوص اول تابستان و زمستان این روش خیلی دقیق نیست.

٢ - جهت یابی به کمک سایۀ شاخص: شاخص، چوب، میله یا هر شیء نسبتاً صاف و به طول تقریبی یک متر است که به صورت عمودی در زمینی مسطح نصب می شود. در این روش، پس از نصب شاخص، انتهای سایهٔ آن را روی زمین با یک سنگ علامت گذاری می کنیم. پس از حدود پانزده تا بیست دقیقه محل جدید سایهٔ شاخص را دوباره علامت گذاری می کنیم. حال اگر این دو نقطه را به یکدیگر وصل کنیم و طوری بایستیم که پای چپ روی نقطهٔ اول و پای راست روی نقطهٔ دوم باشد، روبه روی ما شمال و پشت سرمان نیز جنوب خواهد بود.

الف) انتهای سایه شاخص را علامت گذاری کنید.

ب) بعد از مدتی محل سایه جدید را علامت گذاری کرده و دو نقطه را به یکدیگر وصل کنید.

ج) طوری بایستید که نقطۀ اول زیر پای چپ و نقطۀ دوم زیر پای راست شما باشد. حال روبه روی شما جهت شمال است.

جهت یابی در شب

١ - جهت یابی به کمک ستارۀ قطبی: در نیم کرهٔ شمالی، ستارهٔ قطبی با دقت بسیار زیادی جهت شمال جغرافیایی را نشان می دهد. برای مشاهدهٔ این ستاره که سایر ستارگان و صورت های فلکی به محوریت آن می چرخند، ابتدا باید صورت فلکی دبّ اکبر یا صورت فلکی ذات الکرسی را پیدا کرد. دبّ اکبر یا خرس بزرگ به مجموعه ای از هفت ستاره گفته می شود که در آسمان به شکل ملاقه دیده می شوند. اگر فاصلهٔ دو ستاره لبهٔ آبریز ملاقه را یک واحد درنظر بگیریم و آن را پنج برابر در همان مسیر ادامه دهیم، به تک ستاره ای پرنور می رسیم که ستارهٔ قطبی است و اگر به سمت آن بایستیم، روبه جهت شمال ایستاده ایم.

صورت فلکی ذات الکرسی نیز پنج ستاره است که به دلیل چرخش در آسمان به شکل حروف لاتین M یا W دیده می شود. اگر ستارهٔ وسط حرف را در مسیر مستقیم، پنج برابر فاصلهٔ دو ستاره، ادامه دهیم، به ستارهٔ قطبی می رسیم.

٢ - جهت یابی به کمک ماه: در این روش ابتدا باید بدانیم در نیمهٔ اول یا در نیمهٔ دوم ماه قمری هستیم. برای تشخیص این موضوع دو سر هلال ماه را با خط فرضی به یکدیگر وصل می کنیم و امتداد می دهیم اگر شکلی شبیه حرف لاتین P تشکیل شد، در نیمهٔ اول ماه هستیم. در این حالت سمت برجسته یا محدّب ماه، جهت مغرب را نشان می دهد. اگر با اتصال دو سر هلال، حرف لاتین q تشکیل شود، در نیمهٔ دوم ماه قرار داریم. در این حالت قسمت برجستگی ماه جهت مشرق را نشان می دهد.

تخمین مسافت

اندازه گیری تقریبی مسافت یا فاصلۀ بین دو نقطه را تخمین مسافت می گویند. برای این که یک رزمنده بتواند در میدان نبرد، سلاح خود را تنظیم کند و هدف گیری دقیق تری داشته باشد، فن تخمین مسافت را می آموزد. همچنین یک رزمندهٔ دیده بان برای این که بتواند گزارشی دقیق از محل صحیح اهداف و عوارض را به فرماندهان گزارش دهد، به آموزش فن تخمین مسافت در رزم انفرادی نیاز دارد.

روش تخمین مسافت با وسیله

ما در این روش به کمک نقشهٔ توپوگرافی محل و یک خط کش، در ابتدا دو نقطهٔ موردنظر را روی نقشه مشخص می کنیم و به وسیلهٔ خط کش فاصلهٔ مستقیم آن دو نقطه را اندازه گیری می کنیم. سپس عدد به دست آمده را که به سانتی متر است در مخرج مقیاس نقشه ضرب می کنیم تا فاصلهٔ حقیقی دو نقطه روی زمین به سانتی متر به دست آید. پس از آن عدد موردنظر را بر ١٠٠ تقسیم می کنیم تا فاصله به متر محاسبه گردد.

فاصلهٔ دو نقطه روی نقشه به سانتی متر ×مخرج مقیاس = فاصله افقی همان دو نقطه برروی زمین

اندازه گیری مسافت به وسیلۀ یگان صدمتری

١ - این روش برای تخمین مسافت تا ۵٠٠ متر مورد استفاده قرار می گیرد. بدین ترتیب که ابتدا یک فاصلهٔ صدمتری را روی زمین مجسم می کنیم و سپس تعیین می نماییم که از موضع تا هدف چند تا از این اندازه ها وجود دارد.

٢ - برای مسافت های ۵٠٠ الی ١٠٠٠ متری ابتدا نقطه ای را در نیمه راه هدف انتخاب می کنیم و سپس با استفاده از روش بالا مسافت موضع تا این نقطه را تعیین و با دو برابر کردن این تخمین، مسافت بین هدف تا موضع به دست می آید.

آشنایی با سلاح انفرادی

امروزه علی رغم متنوع شدن تسلیحات نظامی و پیشرفت سلاح های دوربُرد که اهداف خود را از فواصل دور مورد اصابت قرار می دهند، هنوز هم سلاح های انفرادی در جبهه های نبرد و مقابله با دشمنان دارای اهمیت است.

با توجه به این که رزمندگان دوران دفاع مقدس از اسلحهٔ کلاشینکف برای دفاع در مقابل متجاوزان استفاده می کردند، و در حال حاضر نیز این اسلحه به عنوان سلاح سازمانی نیروهای بسیج است، در این بخش از درس با ویژگی ها و چگونگی استفاده از این اسلحهٔ انفرادی بیشتر آشنا می شوید.

ردیف        عنوان                                    شرح

1 –         کالبیر                                    7/62  میلی متر

2 -         تعداد خان                              4 خان گردش از چپ به راست

3 –        طول اسلحه با سر نیزه              102 سانتی متر

4 –        شلیک در حالت تک تیر              40 گلوله در دقیقه

5 –       شلیک در حالت رگبار                95 گلوله دردقیقه

6 –       برد مفید                                  400 متر

7 –        برد نهایی                             2000 متر

١ - کالیبر: قطر دهانهٔ لوله هر جنگ افزاری را کالیبر می گویند. مثلاً قطر دهانهٔ لوله اسلحهٔ کلاشینکف 7/62 میلی متر

2 – خان (Tube) :  شیارهایی است که داخل لوله تفنگ ایجاد می کنند، این شیارها به گلوله دوران داده و در نتیجه برد گلوله و قدرت تخریب را زیادتر می کند.

٣ - برد مفید: مسافتی است که از جنگ افزار انتظار می رود به دقت تیراندازی کند و موجب تلفات و خسارت گردد.

۴ - برد نهایی: حداکثر مسافتی است که از یک جنگ افزار انتظار می رود به دقت تیراندازی کند و در نتیجه در چنین مسافتی تلفات و خسارتی نیز وجود ندارد.

باز و بسته کردن سلاح

نگهداری و عیب یابی سلاح انفرادی برعهدهٔ کسی است که از آن استفاده می کند. اسلحهٔ انفرادی کلاشینکف باید همیشه روغن کاری شده و بدون عیب باشد. لذا لازم است یک رزمنده به راحتی و با مهارت بتواند سلاح خود را باز و بسته کند؛ چرا که باز و بسته کردن به موقع و درست اسلحه، به سالم ماندن آن کمک مؤثری می کند.

١ - روپوش محفظه ٢ - آلات متحرک ٣ - قطعۀ گلنگدن ۴ - میله و فنر ارتجاع  ۵  - بدنه   ۶  - سیلندر گاز ٧ - سمبه ٨  - شعله پوش ٩ - روپوش لوله ١٠  - غلاف سرنیزه         ١١  - سرنیزه ١٢  - خشاب

البته روش صحیح سازمان باز و بسته کردن سلاح، قطعه شناسی و مراحل رفع گیر در اردوی عملی درس آمادگی دفاعی توسط مربیان بسیج به شما آموزش داده می شود.

اصول ایمنی هنگام استفاده از سلاح

یک کاربر اسلحه برای حفظ جان خود و سایر همراهان، باید به نکات زیر توجه کند:

١ - سلاح باید قبل از تیراندازی بازدید شود.

٢ - هنگام تحویل گرفتن یا تحویل دادن سلاح، باید از خالی بودن آن اطمینان حاصل کنید.

٣ - هنگام باز و بسته کردن و یا تحویل گرفتن سلاح برای اطمینان از خالی بودن آن، روبه فضای مطمئن (به سوی آسمان) ماشه را بچکانید.

۴ - از هرگونه شوخی کردن با سلاح و نشانه روی به سوی دیگران خودداری کنید.

۵ - با ماشهٔ سلاح نباید بازی کرد؛ زیرا ماشهٔ این سلاح حساس است.

۶ - زمانی که ضرورتی برای تیراندازی نیست، سلاح در حالت ضامن باشد.

٧ - مهمات و فشنگ ها را در معرض حرارت شدید قرار ندهید و هیچ گاه به ته چاشنی فشنگ ضربه نزنید.

٨ - هنگام تیراندازی دست را در مقابل مسیر رفت و برگشت دستگیرهٔ آتش قرار ندهید.

اصول تیراندازی صحیح

تیراندازی دقیق یک مهارت فردی است که با آموزش، تمرین و پشتکار به دست می آید.

اصول یک تیراندازی صحیح و مؤثر به شرح زیر است:

١ - قلق گیری و نشانه روی دقیق

٢ - وضعیت صحیح تیراندازی

٣ - انجام صحیح عمل انگشت روی ماشه

۴ - تخمین مسافت و تنظیم درجهٔ صحیح اسلحه

۵ - تیراندازی با آهنگ منظم و مداوم

روش قلق گیری

قلق گیری عملی است که قبل از تیراندازی برای به دست آوردن دقت سلاح انجام می شود. یکی از روش های قلق گیری به این شرح است:

١ - تعداد سه تیر قلق را به دقت به طرف خال سیاه وسط سیبل نشانه روی و شلیک می کنیم.

٢ - محل برخورد سه گلوله را به یکدیگر وصل می کنیم تا مثلثی تشکیل شود.

٣ - مرکز مثلث را به وسط خال سیاه وصل می کنیم و قرینهٔ مثلث را به دست می آوریم.

۴ - حال قرینهٔ به دست آمده را به جای خال سیاه وسط سیبل نشانه گیری و شلیک می کنیم.

حالت های صحیح تیراندازی:

١ - حالت ایستاده         ٢ - حالت به زانو         ٣ - حالت نشسته

درس هشتم : جنگ نرم

جنگ نرم در پی تغییر هویت وشخصیت

"جامعه هدف" است . در این جنگ اعتقادات ، باورها

و ارزش های اساسی یک جامعه مورد هجوم قرار

می گیرد .

جنگ نرم یعنی ایجاد تردید در دل ها و ذهن های مردم

« مقام معظم رهبری »

انسان موجودی است که صاحب عقل، احساس، اراده و اختیار می باشد. این ویژگی ها باعث می شود که انسان دربارهٔ موضوعات مختلف بیندیشد، تمایل پیدا کند و تصمیم گیری نماید. وقتی اراده و اختیار انسان در تصمیم گیری هایش مؤثر باشد، برخی از امور را می پذیرد و برخی دیگر را نمی پذیرد.

در دنیای امروز رسانه های جمعی (رادیو، تلویزیون، مطبوعات و … ) ابزارهایی سرنوشت ساز در تأثیرگذاری بر فکر و خواست مردم محسوب می شوند.

از طرف دیگر در عصر حاضر رأی و نظر جمعی انسان ها که از آن با عنوان افکار عمومی یاد می شود، یک قدرت بزرگ و مهم است. به همین جهت گردانندگان و مدیران جوامع مختلف سعی می کنند تا زمینه ای را فراهم کنند که مردم پذیرای آنان باشند و از عملکرد آنها حمایت به عمل آورند.

رأی و نظر مردم فقط مربوط به امور سیاسی نیست، بلکه در زمینه های فرهنگی، اقتصادی و …نیز خواسته های مردم در برنامه ریزی های یک کشور مورد تأکید و توجه است.

در این میان رسانه های جمعی (رادیو، تلویزیون، مطبوعات و...)  به علت اثرگذاری برافکار عمومی و تأثیر در خواسته های مردم نقش بسیار مهمی در اختیار دارند.

با توجه به تأثیرگذاری رسانه ها در نظرات و تصمیم گیری انسان ها، قدرت های سیاسی، اقتصادی و نظامی دنیای امروز برای اثرگذاری بر افکار عمومی مردم سرمایه گذاری های بسیار زیادی در این زمینه انجام داده اند؛ زیرا آنها به خوبی می دانند که از طریق رسانه ها و با هزینه های کمتری می توانند آنچه را که در گذشته با زور و از طریق نظامی به دست می آوردند، از راه های غیرنظامی و با خواست و تمایل خود انسان ها به دست آورند.

از طرف دیگر بیشتر حکومت ها در دنیای امروز با رأی و نظر مردم بر سر کار می آیند. به همین جهت آنها سعی می کنند به هر طریق ممکن افکار عمومی جامعهٔ خود را به عنوان پشتوانهٔ سیاسی همراه داشته باشند.

بنابراین قدرت های سلطه گر برای حفظ منافع خود تلاش می کنند با اثرگذاری بر افکار عمومی کشورها، خواست خود را از طریق رأی و نظر مردم کشور موردنظر تأمین نمایند.

در نتیجه اگر در گذشته کشورهای سلطه گر با تهاجم نظامی (جنگ سخت) و کشتار انسان ها به اهداف و منافع خود می رسیدند، در دنیای امروز سعی می کنند با روش های جدید و کم هزینه به دنبال کسب منافع خود باشند

  بر این اساس تهاجم شکل و محتوای دیگری پیدا می کند که در عصر حاضر به عنوان جنگ نرم از آن یاد می شود

در جنگ نرم کشور یا کشورهای مهاجم از طرق مختلف سعی می کنند به گونه ای برنامه ریزی کنند که طرف مقابل آنها با اختیار خود، کاری را انجام دهد که مهاجمان در انتظار آن هستند.

 در جنگ نرم کشور و جامعه ای که مورد تهاجم قرار می گیرد جامعه هدف نام دارد  و مهم ترین ابزار تأثیرگذاری نیز رسانه های جمعی اند.

شما دانش آموزان عزیز در سال های گذشته، به خصوص در کتاب آمادگی دفاعی پایهٔ سوم راهنمایی با مفهوم جنگ نرم تا حدودی آشنا شدید. به جهت گستردگی این مفهوم و ابعاد مختلف آن، در این کتاب نیز دربارهٔ بخش های دیگری از این مفهوم خواهیم آموخت.

جنگ نرم عبارت است از هرگونه اقدام نرم، روانی و تبلیغات رسانه ای که جامعۀ هدف را نشانه گرفته و قصد دارد بدون استفاده از زور و اجبار اهداف خود را محقق کند. جنگ روانی، جنگ سفید، جنگ رسانه ای، براندازی نرم، انقلاب مخملی، انقلاب رنگی و … از اشکال مختلف جنگ نرم هستند. جنگ نرم به روحیه، به عنوان یکی از عوامل قدرت ملّی خدشه وارد می کند، عزم و اراده ملت را از بین می برد و مقاومت و دفاع از آرمان و سیاست یک نظام را تضعیف و تخریب می کند. در دنیای امروز کشورهای استکباری به این نتیجه رسید ه اند که استعمار به شیو ه های قدیم، نمی تواند منافع آنها را تأمین کند و باید با شیو ه های جدید وارد کشورها شوند. بنابراین آنها سعی می کنند با تمرکز به مسائل فکری و فرهنگی و در واقع با گشودن جبههٔ جنگ نرم به اهدافشان برسند. امروزه با استفاده از فناوری های ارتباطاتی مانند ماهواره ها، شبکه های اجتماعی مجازی، سایت ها، وبلاگ ها و … این تأثیرگذاری از سوی آنها راحت تر اعمال می شود. شیوهٔ عمدهٔ این تأثیرگذاری نیز به این صورت است که ابتدا مواردی از اخبار و اطلاعات صحیح را مطرح می کنند تا زمینهٔ جلب اعتماد مخاطبان فراهم گردد و آنگاه این اطلاعات صحیح را به عنوان پوشش و چتری به کار می گیرند تا در دل آن، چند موضوع خلاف واقع و نادرست را با تفسیرهای موردنظر خود به عنوان کالا و خدمات فکری و فرهنگی به کام مخاطب بریزند.

بنابراین با جذابیت ظاهری که برای مخاطبان ایجاد می شود، آنها را در پی بردن به انگیزهٔ اصلی به اشتباه می اندازند، زیرا هنگامی که مخاطب می بیند نکاتی از موارد مطرح شده صحیح است، کل آن پدیده و تحلیل ارائه شده را می پذیرد. بنابراین دشمنان از این طریق می توانند اهداف موردنظر خودرا به مخاطبان تحمیل کنند.

جنگ نرم در گذشته

پس از فروپاشی شوروی در سال ١٩٩١ میلادی و پایان جنگ سرد ، کارشناسان بخش جنگ در ایالات متحده با استفاده از تجارت دو جنگ جهانی و دوران جنگ سرد دریافتند که می شود با هزینهٔ کمتر و بدون دخالت مستقیم در سایر کشورها به اهداف           سیاسی، اقتصادی و … دست یافت که در ادبیات سیاسی جهان به جنگ نرم شهرت یافت.

این نوع جنگ از فروپاشی شوروی شروع شد و تاکنون ادامه داشته و متکی به تهدیدات نرم فرهنگی و اجتماعی است. آمریکایی ها با استفاده از این نوع جنگ تاکنون موفق به تغییر چندین رژیم سیاسی در کشورهای موردنظر شده اند. انقلاب های رنگی که در چندین کشور بلوک شرق و شوروی سابق رخ داد، در واقع نمونه ای از جنگ نرم است. آنها با استفاده از قدرت نرم موفّق به تغییر رژیم های سیاسی در کشورهایی چون لهستان، گرجستان، چک اسلواکی، قرقیزستان، اوکراین و تاجیکستان شدند. در تمامی این دگرگونی های سیاسی بدون استفاده از ابزار خشونت و صرفاً با تکیه بر قدرت نرم و ابزار رسانه، با تغییر در ارزش ها و الگوهای رفتاری از رژیم های سیاسی حاکم مشروعیت زدایی شد و از طریق جنبش های مردمی و ایجاد بی ثباتی سیاسی، قدرت سیاسی جابه جا شد.

ویژگی های جنگ نرم

جنگ نرم به دلیل پیچیدگی و اتکا به قدرت نرم از ویژگی های بسیار زیاد و متنوع برخوردار است که مهم ترین آنها شامل موارد ذیل است:

١ - جنگ نرم درپی تغییر هویت و شخصیت جامعۀ هدف است: در این جنگ، اعتقادات، باورها و ارز شهای اساسی یک جامعه مورد هجوم قرار می گیرد. با تغییر باورهای اساسی جامعه، قالب های تفکر و اندیشه دگرگون می شود و مدل های رفتاری جدیدی شکل می گیرد.

٢ - آرام و تدریجی است: جنگ نرم دفعی و شتابان نیست. این جنگ به صورت آرام شروع می شود و به صورت تدریجی به سمت جلو حرکت می کند. آرام و تدریجی بودن این جنگ به گونه ای است که بسیاری آن را تشخیص نمی دهند. جنگ نرم غیرآشکار و نامحسوس است.

٣ - جنگ نرم الگوساز است: الگوسازی با بهره گیری از نمونه های تاریخی برای نشان دادن تصویری مطلوب از خود، یکی از ویژگی های برجستهٔ جنگ نرم است. در این جنگ تلاش می شود تصویری شکست خورده، ناامید و مأیوس از حریف ارائه شود و در مقابل مهاجم با الگوسازی و تصویرسازی خود را پیروز و موفق نشان می دهد.

۴ - پایدار و بادوام است: نتایج جنگ نرم در صورت موفق بودن، پایدار و بادوام خواهد بود. هدف اصلی در جنگ نرم تغییر باورها و اعتقادات است. چنانچه این تغییر حاصل گردد، به راحتی تغییر مجدد و بازگشت به حالت اولیه میسر نمی شود.

۵ - جنگ نرم پرتحرک و جاذبه دار است: جنگ نرم که به صورت تدریجی و آرام شروع می شود، در نقطه ای به دلیل ایجاد جاذبه های کاذب، افراد جامعهٔ هدف را برای تحقق اهداف به کار می گیرد. در واقع با گذشت زمان، بسیاری از بازیگران و حتی بازیگردانان جنگ نرم به صورت خواسته یا ناخواسته از درون جامعهٔ هدف به استخدام کارگزاران اصلی جنگ نرم درمی آیند.

۶ - جنگ نرم هیجان ساز است: با الگوسازی و خلق ارزش های جدید، از احساسات جامعهٔ هدف نهایت بهره برداری می شود. در بهره برداری از احساسات، تلاش می شود از عواطف جامعهٔ هدف به عنوان پلی برای نفوذ در افکار و اندیشه ها در جهت ایجاد تغییر و دگرگونی در باورها استفاده شود.

٧ - جنگ نرم آسیب محور است: ضعف های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، میدان مانور جنگ نرم است. دشمنان در جنگ نرم با شناسایی نقاط ضعف جامعهٔ هدف در حوزه های ذکر شده، فعالیت های خود را سامان داده و با خلق ضعف های جدید بر دامنهٔ تحرکات خود می افزایند.

٨  - جنگ نرم تردیدآفرین است: در جنگ نرم ایجاد تردید و بدبینی نسبت به بسیاری از مسائل یک اصل و قاعده است.حرکت در این جنگ با خلق تردید و ایجاد ناامیدی و یاس شروع می شود.

اهداف جنگ نرم

١ - تغییر فرهنگ جامعهٔ هدف در جهت تأثیرگذاری بر افکار عمومی

٢ - ناکارآمد جلوه دادن نظام سیاسی کشور مورد هدف و تخریب و سیاه نمایی ارکان آن نظام

٣ - ایجاد ترس و نگرانی نسبت به مسائل مختلف (نظامی، اقتصادی، سیاسی و …)

۴ - اختلاف افکنی در صفوف مردم و برانگیختن اختلاف میان مقام های نظامی و سیاسی کشور موردنظر

۵ - ترویج روحیهٔ یاس و ناامیدی و بی توجّه کردن نسل جوان نسبت به مسائل مهم کشور

۶ - تبلیغات سیاه به وسیله شایعه پراکنی، جوسازی و …

٧ - تقویت نارضایتی های ملّت نسبت به نظام سیاسی کشور خود

٨  - تلاش برای بحرانی و حاد نشان دادن اوضاع کشور از راه ارائهٔ اخبار نادرست و نیز تحلیل های نادرست و اغراق آمیز.

راه های مقابله با جنگ نرم

١ - شناخت دشمنان و روش های تبلیغاتی آنها

٢ - وحدت و انسجام حول محور قانون اساسی و رهبری نظام

٣ - اعتمادبه نفس و تقویت روحیۀ دفاع از اعتقادات دینی

۴ - پایبندی به ارزش های اخلاقی

پرسش :  چه راه های دیگری برای مقابله با جنگ نرم به نظر شما می رسد؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

دانش آموزان عزیز همهٔ ما می دانیم که تمام مشکلات جامعه را نمی شود به دشمنان نسبت داد و برخی از آنها حاصل عدم برنامه ریزی مطلوب، عدم استفادهٔ مناسب از نیروی انسانی و امکانات جامعه و … است، اما از این نکتهٔ مهم نباید غافل باشیم که در دنیای امروز قدرت های سلطه گر با استفاده از ابزارهای مختلف به دنبال تسلط بر جهان هستند، و هر کشوری که در جهت منافع آنها حرکت نکند، با مشکلاتی مواجه خواهد شد.

البته جوانان برومند کشور در دوران دفاع مقدس و پس از آن در عرصه های مختلف ثابت کرده اند که می توانند مشکلات را برطرف و در جهت تحقق منافع ملی جامعه حرکت کنند. ما دانش آموزان نیز به سهم خود می توانیم با فساد و تباهی مبارزه کنیم و عمل خویش مبلغ فرهنگ اصیل جامعه خود باشیم.

فعالیت :

نظر شما در مورد تصویر فوق چیست؟ با هم کلاسی های خود در رابطه با این تصویر گفتگو نمایید.

درس نهم : پدافند غیر عامل

پدافند غیرعامل ما را با شیوه های دفاعی

بدون استفاده از ابزارهای نظامی آشنا می کند


دانش آموزان عزیز همان طور که در کتاب آمادگی دفاعی سوم راهنمایی آموختید، دفاع یک مفهوم یکپارچه است که از دو بخش دفاع عامل و دفاع غیرعامل تشکیل شده است.

هر دفاعی که با بهره گیری از سلاح و تجهیزات نظامی صورت پذیرد، دفاع عامل و هر نوع دفاعی که بدون استفاده از سلاح و تجهیزات نظامی انجام شود، دفاع یا پدافند غیرعامل نامیده می شود. جنگ های بشر ابتدا با به کارگیری سلاح سرد شروع شد و سپس با استفاده از سلاح های گرم ادامه یافت.

پس از چندی ماشین های جنگی وارد میدان شدند و توسعهٔ جنگ به نبردهای هوایی و زیردریایی ها کشیده شد.

امروزه در جنگ هایی که نسل چهارم نام گرفته است، توسعه فناوری های اطلاعات و ارتباطات الکترونیک، جنگ ها را به سطح پیچیده تری از نبرد توسعه داده است.

یکی از ویژگی های مهم جنگ های گذشته این بود که این جنگ ها بر اهداف نظامی و وارد کردن تلفات عمدهٔ نیروی انسانی برطرف مقابل تمرکز داشت و عمدتاً متکی بر تجهیزات جنگی بود.

در صورتی که در جنگ های جدید، تصرف خاک و سرزمین معنا ندارد و هدف اصلی از جنگ ها جابه جایی حکومت هاست. در جنگ های دوران جدید تسلط فیزیکی اهمیت زیادی ندارد، بلکه طالبان قدرت به دنبال آن هستند تا حکومت ها را به نحوی تغییر دهند که منافع خودشان تأمین شود.

پرسش : به نظر شما چرا قدرت های نظامی دنیای امروز کمتر به دنبال تسلط فیزیکی بر سایر کشورها هستند؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

با توجه به تعریفی که از جنگ های نسل چهارم ارائه شد، می توان گفت که در دنیای کنونی پدافند غیرعامل، دفاعی است که پاسخ گوی تهدیدات مدرن در عصر حاضر است؛ زیرا پدافند غیرعامل به ما می آموزد که حیله ها و تهدیدهای دشمنان را بشناسیم و راه و روش مقابله با آن را یاد بگیریم. پدافند غیرعامل ما را با شیوه های دفاعی بدون استفاده از ابزارهای نظامی آشنا می کند.

در پدافند غیرعامل به حداقل رساندن آسیب ها در سه حوزه تأسیسات، تجهیزات و نیروی انسانی مهم ترین هدف است که اغلب مباحث این درس دربارهٔ به حداقل رساندن آسیب ها در بخش نیروی انسانی است.

پدافند غیرعامل ریشه در فطرت انسان دارد. انسان ها براساس فطرت سعی می کنند قبل از این که خطری آنها را تهدید کند، از یک طرف، آن را پیش بینی کنند و از وقوع حادثه جلوگیری کنند و از طرف دیگر با انتخاب راه های دفاعی مناسب، تلفات و آسیب های احتمالی را به حداقل برسانند.

پدافند غیرعامل در سنّت رسول گرامی اسلام

در موضوع هجرت پیامبر و مسلمانان از مکه به مدینه، نکات مهمی وجود دارد که از آن به عنوان مصادیق پدافند غیرعامل می توان استفاده کرد.

اقدامات پیامبر در هجرت از مکه به مدینه

١ - فرستادن مسلمانان به مدینه قبل از رفتن شخص پیامبر؛ اگر پیامبر قبل از مسلمانان به مدینه هجرت کرده بودند، اکثر مسلمانان توسط کفار و مشرکین کشته می شدند.

٢ - خوابیدن حضرت امام علی (ع) به جای پیامبر برای فریب دادن دشمنان

٣ - پیامبر در زمان هجرت برخلاف جهت مدینه که در شمال مکه قرار دارد، به سمت جنوب شهر مکه حرکت کردند و در غار ثور مخفی شدند.

۴ - پس از مخفی شدن رسول گرامی اسلام در غار ثور و عدم تشخیص دشمن، پیامبر اسلام از غار بیرون آمدند و از بیراهه و راه های صعب العبور خود را به مدینه رساندند.

همان طور که ملاحظه می کنید، پیامبر گرامی اسلام برای جلوگیری از جنگ بین مسلمین و کفار و ادامهٔ رسالت خود در هدایت مردم، از روش هایی استفاده کردند که امروزه جزء اصول پدافند غیرعامل محسوب می شود.

پدافند غیرعامل در قرآن کریم

خداوند بزرگ در آیهٔ ۶٠ از سورهٔ انفال می فرمایند : هرچه در توان دارید آماده کنید، تا با آن دشمن خدا و دشمن خودتان را بترسانید

مفسران قرآن در تفسیر این آیه به موارد زیر اشاره کرده اند:

١ – در" واعدوا لهم ما استطعتم من قوه " هر نوع امکانات نظامی و غیرنظامی را شامل می شود

2 - افزایش توان روحی و معنوی نیروی انسانی یکی از مصادیق مهم " قوه " است

٣ – در" تُرهِبُونَ بِه عَدُوَّ.... "  به این موضوع اشاره می کند که از این امکانات و توانمندی ها درجهت ترساندن دشمنان استفاده کنید (نه برای کشتن آنها)

بازدارندگی

این موضوع که دشمن بترسد و به خود اجازه ندهد که به ما حمله کند، در دنیای امروز(بازدارندگی) نام دارد

بنابراین تدابیر گوناگونی که از سوی یک کشور برای جلوگیری و مأیوس کردن کشورهای دیگر در جهت عملی کردن سیاست های تهدیدآمیز آنها صورت می گیرد،" بازدارندگی " نامیده می شود

یکی از مهم ترین عوامل بازدارندگی دشمن، توان ایستادگی و مقاومت مردم یک کشور است. مقاومت و ایستادگی ما در برابر دشمنان از طریق راهکارهای زیر افزایش می یابد:

١ - تقویت ایمان، صبر و بردباری

٢ - آشنایی با موازین اخلاقی و عمل به آنها

٣ - اتحاد و انسجام مردم حول محور رهبری نظام

۴ - آمادگی برای جهاد مال و جان در راه خدا

۵ - شناخت دوستان و دشمنان

پرسش : به نظر شما اگر در تشخیص دوست و دشمن دچار اشتباه شویم و دوست را دشمن و دشمن را دوست فرض کنیم، چه اتفاقی رخ می دهد؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

چگونگی مواجهه با تهدیدها

انسان ها در مواجهه با تهدیدها معمولاً به سه دسته تقسیم می شوند:

١ - گروهی از انسان ها دشمن را بسیار بزرگ و خود را کوچک می پندارند، به نحوی که فکر می کنند هیچ کاری در برابر دشمن نمی توانند انجام دهند. این افراد قبل از آن که اقدامی از جانب دشمن صورت پذیرد، شکست را پذیرفته اند.

٢ - عده ای از انسان ها دشمن را کوچک و خود را بسیار بزرگ تصور می کنند. این گروه هم در برابر توانمندی های دشمن غافلگیر می شوند و شکست می خورند.

٣ - گروه دیگری از انسان ها حد و اندازهٔ دشمن و توانمندی و قدرت خود را به صورت واقعی می بینند. این دسته از انسان ها معتقدند که می توان با توکل بر خدا و سعی و تلاش، در مقابل دشمنان بزرگ هم مقاومت کرد و حتی آنها را شکست داد.

پرسش : شما فکر می کنید جزء کدام یک از سه گروه فوق هستید؟ چرا؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

جنگ الکترونیک

گسترش روزافزون سیستم های الکترونیکی در حوز ههای نظامی، غیرنظامی، تجاری و … موجب شده تا بسیاری از فعالیت های عملیاتی این مراکز وابستگی کامل و یا بسیار زیاد به مدارهای الکترونیکی داشته باشند.

در حال حاضر بخش قابل توجهی از فعالیت بانک ها، مؤسسات تجاری، رسانه های جمعی، شبکه های اینترنتی، سیستم های مخابراتی، سیستم های موشکی و … وابستگی بسیار زیادی به سیستم های الکترونیکی دارند؛ به نحوی که برخی از این مراکز به طور کامل و برخی دیگر درصد قابل توجهی از کارایی خود را ممکن است در یک نبرد الکترونیکی از دست بدهند. با توجه به این مطالب، می توانیم جنگ الکترونیک را این گونه تعریف کنیم:

استفاده از انرژی الکترومغناطیسی با هدف تشخیص، بهره برداری و اختلال در طیف الکترومغناطیسی دشمن و جلوگیری از اقدامات مشابه آنها، جنگ الکترونیک نامیده می شود.

بنابراین در یک جنگ الکترونیک، علاوه بر اهداف نظامی، مراکز مخابراتی، سیستم های اطلاع رسانی، شبکه های رادیویی و تلویزیونی، شبکه های برق رسانی و … می توانند مورد تهاجم دشمن قرارگیرند برای مثال ارسال ویروس استاکس نت در سیستم انرژی هسته ای کشور که به موجب آن مدت کوتاهی در فعالیت این مرکز اختلال ایجاد شد، یکی از نمونه های جنگ الکترونیک است.

با توجه به این نکات می توان اهداف عمدهٔ جنگ الکترونیک را به شرح زیر خلاصه کرد:

1- حفاظت از طیف الکترومغناطیسی خودی در برابر جنگ الکترونیک دشمن، به نحوی که برتری توان نیروی خودی در این زمینه حفظ شود.

٢ - رهگیری و بهره برداری از امواج الکترومغناطیسی دشمن که به صورت عمدی یا سهوی پخش می شود.

٣ - ایجاد اختلال در طیف الکترومغناطیسی دشمن، به طوری که توانایی آن را تضعیف کند.

جنگ سایبری چیست؟

در این بخش از درس با فضای سایبر و جنگ سایبری آشنا می شویم.

به مجموعه ای از ارتباطات که از طریق رایانه و وسایل مخابراتی و بدون در نظر گرفتن مکان جغرافیایی برقرار می شوند، فضای سایبر گفته می شود.

یک سامانهٔ متصل یا آنلاین نمونه ای از یک فضای سایبر است که کاربران آن می توانند با استفاده از رایانه و از راه های مختلف با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. وجود چنین فناوری ارتباطی باعث شده تا افراد و به تبع آن کشورها برای رسیدن به منافع خود و ضربه زدن به منافع دیگران به دنبال استفاده و بهره برداری از فضای سایبر باشند.

بر این اساس جنگ سایبری به معنای تهاجم عمومی به سیستم های فناوری اطلاعات یک کشور از طریق استفاده از روش های نفوذ به رایانه ها و همچنین محافظت از سیستم های فناوری خودی در برابر نفوذ بیگانگان است.

ویژگی های فضای سایبر

برخی از ویژگی های فضای سایبر به شرح زیر است:

١ - فضای سایبری به بازیگران این امکان را می دهد که بدون استفاده از ابزار جنگی، به اهداف سیاسی، فرهنگی و … خود دست یابند.

٢ - فضای مجازی قدرت غیرواقعی به بازیگران کوچک و کم اهمیت می دهد.

٣ - در فضای مجازی، سرزمین، مکان و موقعیت جغرافیایی طرف مقابل چندان روشن نیست.

۴ - فضای سایبر به بازیگران این امکان را می دهد که بدون وارد کردن آسیب های جسمی و فیزیکی به طرف مقابل، منافع خود را تأمین کنند.

با توجه به نکاتی که دربارهٔ فضای سایبر گفته شد، به این نتیجه می رسیم که همهٔ ما در معرض آسیب های آشکار و پنهان این میدان هستیم، بنابراین باید مراقب بازیگران کوچک و بزرگ باشیم و بدانیم که کشورهای قدرتمند به دنبال منافعی هستند که در میدان های دیگر به دست نیاورده اند و برای رسیدن به آن از هر وسیله و امکانی استفاده می کنند.

پرسش : چگونه می توانیم در فضای سایبر نقش مفید و مؤثری داشته باشیم؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

وظیفۀ ما

حقیقت آن است که در وضعیت کنونی دنیا، از جهت امکانات، تجهیزات نظامی و فناوری، ما در برابر کشورهای سلطه گر در یک جنگ نامتقارن و نابرابر قرار گرفته ایم، یعنی آنها امکاناتی بیش از ما دارند و فناوری پیشرفته تری در اختیار دارند، اما از جهت نیروی انسانی متعهد و کارآمد کشور ما از توانمندی بسیار بالایی برخوردار است.

بنابراین اگر ما به خداوند بزرگ ایمان داشته باشیم و به او توکل کنیم و برای تثبیت دین او تلاش کنیم، قطعاً خداوند کریم هم ما را یاری خواهد کرد

پس وظیفهٔ ما آن است که با استعانت از خداوند بزرگ و با استقامت و پایداری تلاش کنیم تا نمونهٔ عینی این آیهٔ قرآن کریم باشیم که می فرماید چه بسا گروهی اندک که بر گروهی بسیار به اذن خدا پیروز شدند

درس دهم : آشنایی با حوادث و کمک های اولیه

آشنایی با حوادث و کمک های اولیه

آیا می دانید هر ساله میلیون ها نفر در جهان، در اثر حوادث مختلف، خانه و کاشانه و زندگی خود را از دست می دهند؟ آیا می دانید کشور ما در معرض حوادث طبیعی و غیرطبیعی زیادی قرار دارد؟ آیا می دانید افراد زیادی در میهن ما به دلیل این حوادث، آسیب می بینند و یا از بین می روند؟

حوادث طبیعی و غیرطبیعی

به مواردی مانند سیل، زلزله، طوفان، بهمن، سونامی و … حوادث طبیعی گفته می شود و اتفاقاتی مانند تصادفات جاده ای، آتش سوزی های خانگی و … حوادث غیرطبیعی نامیده می شوند.

علاج واقعه، قبل از وقوع باید کرد!

فرض کنید شما به عنوان نمایندهٔ دانش آموزان در جلسه ای شرکت کرده اید. در این جلسه، برای ایمنی مدرسه در برابر حوادث، پیشنهادهای زیر مطرح می شود:

١ - بررسی وضعیت ایمنی کلاس ها و مدرسه و تلاش برای رفع نقاط ضعف آنها تا موجب افزایش آگاهی و بروز رفتار مناسب در هنگام حادثه شود.

٢ - برنامه ریزی برای آموزش کمک های اولیه و امداد و نجات به دانش آموزان

٣ - مشخص کردن مکان های امن در حیاط مدرسه، کلاس، راهروها، آزمایشگاه ها و آموزش نحوهٔ پناه گیری مناسب در هنگام زلزله

۴ - مشخص و معرفی کردن مسیرهای خروج اضطراری در کلاس، آزمایشگاه، حیاط مدرسه و آموزش نحوهٔ خروج (حفظ خونسردی و هجوم نیاوردن به درهای خروجی)

۵ - پاک سازی کلاس و مدرسه از هرگونه عوامل آتش زا و خطرآفرین

۶ - تجهیز آزمایشگاه و سالن مدرسه به جعبهٔ کمک های اولیه و کپسول آتش نشانی

٧ - انتقال لوازم سنگین و مواد شیمیایی خطرناک، در آزمایشگاه و کارگاه، به طبقات پایین قفسه ها

٨  - اتصال قفسه های کتابخانه، کارگاه و آزمایشگاه به دیوار توسط بست های محکم تصور کنید از جلسه ای که در آن شرکت کرده اید، به جمع دوستان خود در کلاس برگشته اید و دربارهٔ مطالبی که در جلسه، مطرح شده، برای هم کلاس هایتان صحبت می کنید. یکی از آنان می پرسد:

حالا، ما دانش آموزان، قبل از وقوع حادثه (مثلاً زلزله) چه چیزهایی را باید بدانیم و چه کارهایی را باید انجام دهیم

در پاسخ می گویید که همهٔ دانش آموزان باید:

١ - نقشهٔ مدرسه را بدانند و در آن، مکان های امن و راه های خروجی و محل قرارگیری شیرهای اصلی آب و گاز و کنتور برق را مشخص کنند.

٢ - از محل قرارگیری جعبهٔ کمک های اولیه و کپسول آتش نشانی و زنگ های خطر آگاهی داشته باشند تا در صورت لزوم از آنها استفاده کنند.

٣ - طرز استفاده از کپسول آتش نشانی و انجام عملیات امدادرسانی و کمک های اولیه را تاحدامکان بدانند.

۴ - امکان وقوع حوادث ناشی از زلزله را در کلاس درس از بین ببرند. برای مثال، فاصلهٔ محل نشستن (میز و نیمکت) خود را با پنجره ها و درهای شیش های حفظ کنند.

۵  - بیاموزند که چگونه جریان برق را قطع کنند و شیرهای آب و گاز و نظایر آن را از محل اصلی ببندند

تحقیق کنید :

سیل در کشور ما هرساله خسارات زیادی و گاهی تلفاتی را به وجود می آورد. تحقیق کنید قبل، حین و پس از وقوع سیل چه چیزهایی را باید بدانیم و چه کارهایی را در خانه و مدرسه می توانیم انجام دهیم.

حوادث غیرطبیعی

بعضی از حوادث، در اثر اعمال انجام شده توسط انسان ها اتفاق می افتند. حوادث صنعتی، آتش سوزی های خانگی، تصادفات جاده ای و … جزء این حوادث اند.

تصادفات جاده ای: هرساله در تصادفات جاده ای تعداد زیادی از هم وطنان ما کشته و زخمی می شوند، و مردم زیان های مادی و معنوی فراوانی را تحمل می کنند.

معمولاً سه عامل مهم زیر باعث بروز این اتفاق ناگوار می شود.

الف) عامل انسانی

ب) مسائل فنی خودرو

ج) مشکلات و ناامنی جاده ها

پرسش : به نظر شما کدام یک از عوامل فوق تأثیر بیشتری در حوادث جاده ای کشور ما دارند؟ چرا؟

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

فعالیت :

تعداد کشته های حوادث جاده ای سال گذشته را از اینترنت استخراج کنید و راه های کاهش تلفات را بررسی کنید.

آتش سوزی : فرض کنید از یک کارشناس دعوت شده تا دربارهٔ ایمنی مدرسه در برابر آتش سوزی مطالبی بیان کند. او نکات مهمی را دربارهٔ بنا و تأسیسات مدرسه و تجهیزات آت شنشانی آن به مسئولان مدرسه یادآوری می کند. سپس خطاب به دانش آموزان مطالب زیر را یادآوری می کند.

١ - از نگهداری مواد آتش زا و تهیه و ساخت وسایل آتش بازی خودداری کنید.

٢ - مواد آت شگیر و انفجاری را حتی به مقدار بسیار کم، در جیب لباس و کیف خود حمل نکنید.

٣ - هیچگاه از الکل، بنزین و سایر مواد با درجهٔ اشتعا لزایی بالا، برای آت شگیری استفاده نکنید.

۴ - از پرتاب مواد آتش زا مانند فشفشه و … بر روی درخت ها، بام ها و ایوان های منازل که از عوامل عمدهٔ بروز آتش سوزی است، خودداری کنید.

۵  - از برپایی آتش در معابر باریک و در نزدیکی پست های برق یا ایستگاه های کاهش فشار گاز و پارکینگ های عمومی پرهیز کنید.

تحقیق کنید :

دربارهٔ نکات ایمنی که در خانه باید رعایت شود، تحقیق کنید و از اعضای خانواده بخواهید که کارهای لازم را برای پیشگیری از آتش سوزی انجام دهند.

در صورت آتش سوزی:

١ - آتش، خیلی سریع انتشار می یابد، بنابراین بلافاصله آتش نشانی و اورژانس را خبر کنید.

٢ - در فرونشاندن آتش سوزی سوخت های نفتی، از آب استفاده نکنید.

٣ - ظرف مشتعل را حرکت ندهید. شعله را با شن، نمک، پتوی نمناک یا با پوشش های دیگر خفه کنید.

۴ - سعی کنید که افراد را از ساختمان بیرون ببرید.

۵ - به هیچ وجه وارد ساختمان آتش گرفته نشوید؛ مگر آن که مجهز به ماسک تنفسی باشید و کاربرد آن را بدانید.

۶ - اگر در ساختمان آتش گرفته گرفتار شده اید، فوراً به اتاقی که دارای پنجره است، بروید ودر را ببندید. سپس پتو یا فرش را طوری زیر در قرار دهید که دود وارد اتاق نشود، و سپس از طریق پنجره تقاضای کمک کنید.

٧ - دستمالی را خیس کنید و آن را جلوی بینی و دهان خود بگیرید.

٨  - اگر لباس شما آتش گرفت، توقف کنید و روی زمین غلت بخورید تا آتش خاموش شود.

٩ - با حفظ خونسردی، تمام تهویه های ساختمان را خاموش کنید تا به این ترتیب از ورود دود جلوگیری شود.

١٠ - در زیر دود سینه خیز بروید تا از محیط دودها و گازهای سمی خارج شوید.

با یک سازمان امدادرسان آشنا شویم:

یکی از سازمان های مهم امدادرسان که در حوادث مختلف، به خصوص حوادث طبیعی، به مردم آسیب دیده کمک می کند، جمعیت هلال احمر است. بعضی از وظایف این سازمان بین المللی که در

اساسنامهٔ آن آمده عبارت است از:

- ارائهٔ خدمات امدادی در هنگام بروز حوادث و سوانح طبیعی مثل زلزله، سیل و …

- ارائهٔ کمک های اولیه در حوادث غیرمترقبه به وسیلهٔ امدادگران و …

آیا می دانید که :

شعبه های جمعیت هلال احمر در سراسر کشور، به مردم، کمک های اولیه را به صورت رایگان آموزش می دهند؟

آشنایی با چند موضوع در کمک های اولیه

دیدیم که برای آمادگی در برابر حوادث، باید کمک های اولیه را در حد ضرورت بیاموزیم. منظور از کمک های اولیه، کلیۀ اقداماتی است که برای کمک به شخص آسیب دیده، بلافاصله پس از بروز حادثه و قبل از رساندن او به مرکز درمانی، توسط یک فرد آموزش دیده، انجام می شود.

در این جا به طور خلاصه با چند موضوع دراین باره آشنا می شوید. برای فراگرفتن کمک های اولیه، باید شما هم به جمعیت هلال احمر مراجعه کنید.

خونریزی خارجی چیست و چگونه می توان آن را کنترل کرد؟

اگر در خونریزی، خون از بدن خارج شود و به بیرون بریزد، به آن خونریزی خارجی می گوییم. برای کنترل خونریزی خارجی، چند روش وجود دارد که مؤثرترین آنها فشار مستقیم و بالا نگه داشتن عضو (در صورت امکان) است. برای این کار به روش زیر عمل کنید:

١ - چند گاز استریل )یا چند تکه از یک پارچهٔ تمیز(را روی محل خونریزی بگذارید و با دست روی آن فشار آورید.

٢ - اگر خونریزی در قسمتی از بدن است که امکان قرار دادن آن در سطحی بالاتر از سطح بدن وجود دارد (مثلاً خونریزی در ساعد دست)، همزمان با فشار دادن محل خونریزی، عضو خونریزی کننده را بلند کنید و بالا نگه دارید.

٣ - در حالی که خونریزی را با وارد کردن فشار (به روش گفته شده) کنترل می کنید، با یک باند دور محل خونریزی را محکم ببندید (البته نه آن قدر محکم که باعث قطع گردش خون شود).

یادتان باشد:

اگر خونریزی ادامه پیدا کرد، گاز استریل یا تکه پارچهٔ تمیز بیشتری به کار ببرید و با یک باند دیگر، زخم را محکم تر ببندید و هرگز پانسمان اولیه را که روی زخم گذاشته اید، برندارید.

چه نکات مهمی را در پانسمان و بانداژ یک زخم باز باید رعایت کرد؟

نکات مهمی که در پانسمان و بانداژ یک زخم باید رعایت کنید، به طور خلاصه عبارت اند از:

١ - از پانسمان استریل یا بسیار تمیز استفاده کنید.

٢ - سطح زخم را به وسیلهٔ پانسمان، به طور کامل بپوشانید.

٣ - پانسمان را از محل اولیه جابه جا نکنید (چون جابه جا کردن آن ممکن است دوباره باعث خونریزی شود).

۴ - بانداژ را وقتی انجام دهید که خونریزی به وسیلهٔ پانسمان، قبلاً کنترل شده باشد.

۵  - باند را بیش از حد سفت یا شل نبندید.

۶ - نوک انگشتان دست ها و پاها را آزاد بگذارید.

در سوختگ یهای سطحی، چه کم کهای اولی های را باید انجام داد؟

١ - مصدوم را از نظر آسیب دیدگی های دیگر بررسی کنید و در صورت آسیب دیدگی وخیم تر، ابتدا به آن رسیدگی کنید.

٢ - بلافاصله پس از حادثه، محل سوختگی را به مدت ده دقیقه داخل ظرف آب سرد فروببرید و یا آن را زیر جریان ملایم آب سرد قرار دهید.

٣ - به آرامی، ساعت، النگو، انگشتر، کفش و سایر چیزها را قبل از آن که ناحیه آسیب دیده متورم شود، خارج کنید.

۴ - اگر پوست تاول زده است، به آنها دست نزنید و آنها را نترکانید؛ زیرا ترکاندن تاول ها، خطر عفونت را بیشتر می کند.

۵  - ناحیهٔ سوخته شده را با یک پانسمان خشک و استریل بپوشانید. برای پانسمان موقت می توان از پوشش پلاستیکی تمیز استفاده کرد.

۶ - در صورت هرگونه سوختگی در راه تنفس، چشم، صورت و نقاط حساس بدن از پزشک کمک بگیرید.

در آسیب های اسکلتی چه کمکهای اولیه ای را باید انجام داد؟

کمک های اولیه برای تمام آسیب های اسکلتی (شکستگی، دررفتگی و پیچ خوردگی) یکسان است:

١ - با حفظ خونسردی، صحنهٔ حادثه را ارزیابی و درخواست کمک کنید.

٢ - وضعیت تنفسی و هوشیاری مصدوم را کنترل کنید.

٣ - تمامی زخم های باز را با گاز استریل بپوشانید و خونریزی را کنترل کنید.

۴ - اگر آسیب یا علامت واضحی وجود ندارد، ولی مصدوم از درد شکایت دارد، همیشه بنا را بر وجود شدیدترین آسیب اسکلتی یعنی شکستگی بگذارید و اقدامات لازم را انجام دهید.

۵  - از اقدام برای جاانداختن موارد شکستگی یا دررفتگی به شدت پرهیز کنید. به علاوه اگر سر استخوان شکسته از زخم بیرون زده است، سعی در فروبردن آن به درون زخم نداشته باشید، بلکه آن را با روش مناسب پانسمان و بانداژ کنید و سپس عضو صدمه دیده را با روش صحیح آتل بندی و بی حرکت کنید.

تحقیق و تمرین کنید :

دربارهٔ رو شهای آتل بندی، تحقیق و آنها را با یکی از دوستان خود تمرین کنید.

حمل مصدوم چیست؟

حمل مصدوم عبارت است از انتقال مصدوم به روش صحیح از محل حادثه به محلی امن (برای انجام کمک های اولیه) و یا به مراکز درمانی.

بسیار مهم است که به یاد داشته باشید نباید مصدومی را که آسیب شدیدی دیده و بدحال است، حرکت دهید مگر آن که خطری فوری (مانند آتش سوزی، فروریختن آوار، گاز سمی و.... ) جان او را تهدید کند. روش های متعددی برای حمل مصدوم وجود دارد که با توجه به شرایط مصدوم و امدادگر باید از روش مناسب استفاده کرد. در این جا فقط یک نوع از آنها را برای آشنایی شما ذکر می کنیم.

حمل به پشت : اگر مصدوم، سبک، کوچک و به هوش است و می تواند خود را نگه دارد، می توانید او را به پشت خود بگذارید (او را کول کنید) و حمل نمایید. در صورتی که مصدوم بی هوش باشد، می توانید مچ دست های او را ببندید. از این نوع حمل وقتی استفاده کنید که مصدوم، آسیب اسکلتی نداشته باشد و مسافتی که باید او را حمل کنید، طولانی باشد.

یاد آوری :

در مدرسه، منزل، مراکز عمومی و ادارات وجود جعبه کمک های اولیه لازم و ضروری می باشد.

ابراهیم زارع
خداوند متعال را سپاس گذارم از کل موجودات بنده را انسان آفرید . از کل انسانها بنده را مسلمان آفرید . از کل مسلمانها بنده را شعیه آفرید . از کل شیعیان بنده را بسیجی آفرید .

    اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

    التماس دعا

  • صفحه نخست
  • آرشیو وبلاگ
  • تماس با من
  • فید وبلاگ
نویسندگان :
کدهای اضافی :