دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩۱/۱۱/٢۳

بسمه تعالی

دفاع غیر نظامی

تهدیدات و دفاع غیر نظامی :  

طول پنج هزار سال تاریخ تمدن 14هزار جنگ

بیش از 4 میلیارد انسان جان باخته اند

طول چند هزار سال تمدن بشری صرفا 268 سال بدون جنگ و مناقشه بوده است

طی 45 سال ( 1945 تا 1990 ) فقط سه هفته بدون جنگ بوده است

قرن بیستم بیش از 220 جنگ به وقوع پیوسته و بیش از 200 میلیون نفر تلفات داشته

میهن اسلامی شاهد چهار جنگ مهم ( جنگ تحمیلی ، جنگ اول خلیج فارس ، جنگ افغانستان ، جنگ عراق ) بوده است

دفاع غیر نظامی با مفهوم کلی :  

به هر گونه دفاع بدون اتکا به سلاح نظامی در مقابل هر نوع تهاجمی که حیات ، آرامش و سلامتی انسان را تهدید می کند .

این دفاع را دفاع غیر مستقیم نیز می گویند .

تعریف دفاع غیر نظامی :

مجموعه فعالیتهایی است که می توان با انجام آن از بروز و استمرار سوانح که جان و مال مردم را تهدید می کند جلوگیری کرد یا در صورت بروز ، آثار ناشی از آن را کاهش داد .

تعریف دفاع نظامی :

کلیه اقدامات جهت جلوگیری از تجاوز هوایی دشمن به حریم هوایی یک کشور و شهر انجام می شود را دفاع نظامی گویند

این دفاع را دفاع مستقیم نیز می گویند  


تعریف حوادث  :

حادثه پیشامد نادر و شدیدی که در یک محیط طبیعی به انسان بروز می کند . و به شکل نامطلوبی بر جان و مال یا فعالیت انسانها تاثیر می گذارد .

این تاثیر ممکن است به حدی باشد که باعث سانحه گردد یا ممکن است سانحه ای در پی نداشته باشد

تعریف سانحه  :

برآیند و اثر حادثه که موجب بروز تلفات جانی ، خسارات مالی ، نابودی خدمات ضروری و ...... می شود .

سوانح ساده :

پیامد ثانویه ندارد یا اگر دارد از سانحه اولیه کوچکتر است .

سوانح مرکب :

به دنبال خود ، سوانحی به بزرگی خود یا بزرگتراز خود را به وجود می آورد مثال خشکسالی و قحطی  - جنگ و مهاجرت سریع و شدید

حوادث مترقبه و غیر مترقبه  :

حوادث مترقبه ( طبیعی ) :               مانند سیل ، زلزله ، طوفان ، آتش سوزی

حوادث غیر مترقبه( غیر طبیعی) :    مانند بمبارانهای هوایی ، موشک باران شهرها

عوامل اصلی بروز سوانح طبیعی

عوامل که منجر به فشار اقتصادی در یک جامعه میگردد

- عقب ماندگی اقتصادی و تکنولوژی       

- استعمار توسط استعمارگران (به یغما رفتن منابع و ذخایر )

- استفاده غیر معقول از منابع                  

- جنگ و درگیریهای داخلی 

نتیجه فشار اقتصادی در یک جامعه فقر می باشد

پیامد های فقر در یک جامعه

- بی سوادی                             

 - مهاجرت از منطقه            

- شیوه های غیر عادلانه مالکیت

- رشد بی رویه جمعیت             

- شهری شدن سریع           

- جنگل و مرتع زدایی                

- منابع زدایی

مجموعه عوامل فوق تحت عنوان شرایط آسیب پذیری نام برده می شود 

پیامد های خاص آسیب پذیری  در یک جامعه 

- تجمع در محلهای نا امن ( بستر رودخانه ، شیبهای تند و ... ) 

- ساختمان سازی نا امن ( ساخت بناهای غیر مستحکم و غیر فنی )

- استفاده از سازه های نا امن ( عدم استفاده از مصالح محکم ومقاوم )

- استفاده از محصولات

- ضعیف در مقابل حوادث

در مجموع عوامل مذکور زمینه ساز و مهیاگر بروز سوانح است

که نیاز به یک عامل دارد و آن عامل حادثه است 

اهداف دشمن در حملات هوایی  :

1 – وارد کردن صدمه و تلفات به رزمندگان و تضعیف روحیه 

2 – تخریب کارخانه ها بخصوص کارخانه هایی که سلاح جنگی می ساختند

3 – ازبین بردن موسسات مورد نیاز عمومی و مراکز حیاتی اقتصادی

4 – ایجاد رعب ووحشت میان مردم که ابتدا باعث ترس مردم و تزلزل اعتماد آنها نسبت به دولت می شد

انواع وضعیت  :

– وضعیت زرد ( اعلام آماده باش )

آژیر ممتد در 3 دقیقه احتمال حمله هوایی وجود دارد ولی قطعی نیست 

2 – وضعیت قرمز ( اعلام خطر )

آژیر با زیر و بم متوالی و فاصله 3 تا 4 دقیقه ، حمله هوایی انجام خواهد شد

3 – وضعیت سفید ( اعلام وضع عادی )

دو آژیر ممتد بمدت یک دقیقه و فاصله زمانی یک دقیقه ، حمله هوایی خاتمه یافته است  

جان پناه   :

محلی است که در مواقع اضطراری با حملات موشکی و هوایی غافلگیرانه که فرصت رفتن به پناهگاه وجود ندارد مورد استفاده قرار می گیرد . و می تواند تا حدودی جان انسان را در مقابل بمباران حفظ کند

جان پناههای موجود در منازل  :

1 – زیر زمین           

2 – حوضها ، استخر کم عمق با حداقل عمق 30 سانتی متر

3 – زیر پله های ساختمان        

 4 – کنار ستونهای مستحکم ، فاصله دو ستون و سقفهای با عرض کم

5 – پارکینگ مستحکم

جان پناههای موجود در اماکن عمومی و محل کار   :

1– جوی ، نهر ، گودال و بریدگیهای کنار خیابان                           

  2 – پاساژها و مغازه های مستحکم در سطح زمین

3 – استفاده از طبقات همکف و زیر زمین در ساختمانهای چند طبقه  

4 – زیر پله هایی مستحکم و تونلها

5 – کانالها ، مترو و زیر زمین و معابر امن                                     

6 – پناه در کنار درختان تنومند و قطور

پناهگاه   :

مکانی است که در مقابل اصابت ترکشها و امواج ، مستحکم و ایمن باشد و بتواند جان انسان را حفظ و آوار را تحمل نماید .

پناهگاههای موجود   :

1 – پارکنیگ و زیر زمین ساختمانهای با اسکلت فلزی یا بتونی

2 – استفاده از طبقات اول تا سوم ساختمانهای داری 7 طبقه به بالا

3 – استخر یا حوض عمیق با حداقل 80 سانتی متر پایین تر از سطح زمین

4 – چاهها و چاله های کم عمق و بدون آب در منازل

5 – پاساژها و مغازه های پایین از سطح زمین

6 – زیر زمین های امکان عمومی

پناهگاه سریع الاحداث   :

پناهگاههایی هستند که بنا به اظطرار در کوتاهترین زمان ساخته می شود

1 – پناهگاههای گلدانی :

چنانچه ساختمان شما دارای حیاط ، باغچه ، زیر زمین یا داخل سالن طبقه همکف این عمل را انجام داد .

گودالی به شکل گلدان به عمق 170 سانتی متر ، باقرار دادن گونی اطراف آن را به صورت دیواری بالا بیاورید ، الوار ، تیر چوبی روی گونیها قرار داده و به عنوان پناهگاه از آن استفاده کرد

– پناهگاههای چاله ای :

چنانچه ساختمان شما دارای حیاط ، باغچه ، زیر زمین یا داخل سالن طبقه همکف این عمل را انجام داد .

چاله ای عمیق حفر نموده  ، از داخل توسط آجر و ملاط و ماسه و سیمان به صورت دیوار چیده و چیدن را تا دهانه چاله ادامه می دهیم بهد روی آن را توسط درپوشی می پوشانیم

توصیه های بهداشتی در استفاده از پناهگاهها    :

1 – به منظور جلوگیری از شیوع بیماریهای واگیر لازم است علیه افراد علیه بیماریهای مسری واکسینه شوند .

2 – بیمارانی را که مبتلا به بیماریهای واگیر هستند از دیگران جدا کنید و بطور مرتب محیط پناهگاه را ضد عفونی کنید

3 – مقدار آب مورد نیاز برای هر فرد در 24 ساعت در پناهگاه 5/2 لیتر می باشد

4 – از مواد غذایی استفاده کنید که احتیاج به پختن و نگهداری در یخچال ندارد

5 – وسایل بهداشتی مانند حوله ، قرص تصفیه آب ، مواد پاک کننده ، ضد عفونی کننده ، کیسه نگهداری مواد غذایی و کیسه زباله نگهداری شود

6 – از ورود حشرات و جوندگان به پناهگاه جلوگیری کنید

7 – از بردن وسایل گرم کننده ( چراغ ، بخاری و ... ) خودداری نمایید

8 – از مصرف آب و غذای  در باز خودداری کنید

تعریف نجات    :

هر اقدام و کاری که بتواند فرد حادثه دیده را از مرگ و یا از خطرات احتمالی دیگر برهاند نجات نام دارد

نجات گر :

در جایی که به علت سهل انگاری و یا بی مبالاتی در انجام وظایف ، آسیب بیشتری به مصدوم برسد قانونا باید جوابگو باشد 

یاری دهنده :

 در جایی که به علت سهل انگاری و اشتباه به مصدوم آسیب برسد هیچ گونه مسئولیت در این مورد ندارد مگر این که یاری دهنده فردی مغرض باشد

 عملیات نجات خاص افرادی که دور از حادثه بوده اند    :

1 – عملیات نجات تقسیم و مسئولیتها مشخص شود .

2 – در اسرع وقت راه نفوذ به ساختمان را پیدا کنید  

3 – افرادی که آسیب دیدگی آنها سطحی می باشد ، را از داخل ساختمان بیرون آورید .

4 – ضمن دادن روحیه به آنها اطلاعات کافی نسبت به تعداد نفرات خانواده ،  محل پناهگاه ، اطاق سکونت ، و ... بدست آورده و یاداشت نمائید.

5 – در هر حال خونسرد باشید و احساسات خود را کنترل نمائید .

6 – در اسرع وقت کپسول گاز ، برق و آب را بازدید و قطع نمائید .

7 – گوش خود را به دیوار های فرو ریخته ، لوله های دودکش ، بخاری ها و لوله های آب گذاشته با دقت گوش کنید .

8 – مکانی را که حدس می زنید فردی زیر آوار باشد با چوب یا گچ علامت گذاری نموده .

9 – با صداکردن افراد زیر آوار و ضربه زدن برزمین سعی کنید به آنان روحیه دهید .

10 – زیر زمین ، زیر پله ، داخل کمد ، نزدیک دیوارهای اصلی ممکن است افراد در آن محدوده پناه گرفته و زیر آوار باشند

11 – در برخورد با مجروح ابتدا قسمت دهان و راه تنفس وی را آزاد نموده و سپس سر و سینه او را در آورید .

12 – درصورت نیاز به تنفس ، به وی تنفس مصنوعی داده

13 – از دادن هر گونه اشامیدنی و مواد غذایی به مصدومین دچار شوک و خونریزی شدید بپرهیزید .

عملیات نجات خاص افرادی که زیر آوار مانده اند  :

1 – خونسردی خود را کاملا حفظ کنید .

2 – از ایجاد سر و صدای زیاد جدا خودداری کنید و سعی کنید فقط یک نفر امدادگران را برای کمک صدا کند و بعد از هر بار صداکردن مدت زمانی رابرای شنیدن جواب در سکوت کامل باشید   

3 – از فعالیت زیاد خود و همراهان جلوگیری کنید تا بتوانید از اکسیژن موجود در محل برای مدت زمان بیشتری استفاده کنید .

4 – از حرکتهای بی جا و سریع خود و همراهان جلوگیری کنید

5 – سعی کنید محلی را برای راهیابی به خارج از پناهگاه انتخاب  و باز نمائید

5 – سعی کنید محلی را برای راهیابی به خارج از پناهگاه انتخاب  و باز نمائید

6 – افرادی که دچار شکستگی استخوان شده سعی کنید از جابجایی او جلوگیری نموده و محل شکستگی را بوسیله تخته یا هر وسیله دیگر آتل بندی کرده و ثابت نگهدارید

7 – اگر امدادگران به کمک شما آمدند با خونسردی کامل و بوسیله صدا کردن و ضربه زدن خفیف به نقاطی از پناهگاه آنها را برای رسیدن به خودتان راهنمایی کنید

8 – اگر نکات ذکر شده رعایت شود امکان زنده ماندن شما حتی تا چند شبانه روز داخل محلی که گرفتار شده اید وجود دارد