دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩۱/٧/٢٤

 فرهنگ و ویژگیهای بسیج

1- فرهنگ بسیجی

 فرهنگ چیست؟

«فرهنگ» در لغت به معنای دانش, ادب, علم, معرفت و تعلیم و تربیت است و در اصطلاح, عبارت از:

«مجموعه ای پیچیده از علوم, دانشها, هنرها, افکار, اعتقادات, قوانین و مقررات, آداب و رسوم, سنتها و به طور خلاصه تمامی آموخته ها و عادتهایی است که یک انسان به عنوان عضوی از جامعه کسب می کند.»

فرهنگ, پدیده ای است که از درون خاستگاههای طبیعی و نیروهای اجتماعی سرچشمه می گیرد. جغرافیای منطقه یا تاریخ و رویدادهای قومی, زبان و ادبیات رایج در میان مردمان, دین و مذهب و آیینهای پرستش و اقتصاد و شیوه معیشت مردمان, در چگونگی پیدایش فرهنگ اثر می گذارد و در ترکیبی سازگار با یکدیگر, مجموعه ای از ارزشها و باورهای تازه را پدید می آورد که بر رفتار انسانی فرمان می راند و پیوند میان مردم را آسان می سازد.

امام امت (ره) در ارتباط با فرهنگ چنین می فرمایند:

«بی شک بالاترین و والاتین عنصری که در موجودیت هر جامعه دخالت اساسی دارد فرهنگ آن جامعه است, اساسا" فرهنگ در جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می دهدد و با انحراف فرهنگ هر چند جامعه در بعدهای اقتصادی, سیاسی, صنعتی و نظامی قدرتمند و قوی باشد ولی پوچ و پوک و میان تهی... است.»

از آنجا که اعتقادات, باورها و ذهنیات هر فرد و جامعه, اساس بسیاری از رفتارها, معیارها و روابط داخلی و خارجی می باشد, لذا نوع فرهنگ و ایدئولوژی در شکل گیری ساختارهای سیاسی‏, دفاعی, اقتصادی و فرهنگی نقش مهمی دارد. هر قدر فرهنگ ملی نیرومندتر, ریشه دارتر و به فطرت الهی انسان نزدیکتر باشد, به همان اندازه می تواند به عنوان عامل اساسی و پایدار در دفاع ملت, در برابر تمام تهدیدها و تجاوزات عمل نماید, به عبارت دیگر, فرهنگ یک ملت و چگونگی ساختار آن, نشان دهنده انگیزه, توان و ابزاری برای دفاع و مقاومت آن ملت می باشد. بزرگترین و پیچیده ترین سلاحها به تنهایی نمی تواند جایگزین فرهنگ و ایدئولوژی یک ملت( که در واقع, اساس حرکت قدرت و انگیزه آن می باشد), عمل نماید. تأکیدات مکرر امام –ره- بر اصلاح فرهنگ جامعه و هشدار در فساد فرهنگی و اینکه بزرگترین ضربه دشمنان بر مسلمین, دور کردن آنان از اسلام بوده است, گویای توجه عمیق معظم له و هدایت جامعه به یکی از مهمترین اصول دفاع استراتژیک نظام جمهوری اسلامی ایران است. فرهنگ در اسلام از جایگاه والا برخوردار است و بعثت انبیا حرکتی فرهنگی است. پیامبر اکرم (ص) می فرماید:

«انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق»: همانا من برانگیخته شدم برای اینکه مکارم اخلاق را به کمال برسانم.»


- فرهنگ و تفکر بسیجی

فرهنگ بسیجی:

فرماندهی معظم کل قوا حضرت آیه ا... خامنه ای در تبیین «فرهنگ بسیجی» چنین می فرمایند:

«فرهنگ بسیجی, فرهنگ معنویت است, فرهنگ شجاعت است, فرهنگ غیرت است, فرهنگ استقلال و آزادگی است, فرهنگ اسیر خواست های حقیر نشدن است, خواست های زندگی برای همه مهم است, اما آنچه مهمتر است آرمان ها است, ارزش ها است, هدف است, آنها را باید مقدم داشت.»

و در جای دیگر می فرمایند: «فرهنگ بسیجی, یعنی: آن چیزی که ما برای هر یک از آحاد جامعه اسلامی, آن را آرزو می کنیم. اینکه می گوییم همه باید بسیجی باشند, معنایش این است.»

معظم له, سپس با ارایه تعرفی از بسیج به پاره ای از ویژگی های «بسیجی» اشاره می نمایند:

«بسیجی کسی است که برای ارزشهای اسلام اهمیت قایل است. معتقد به خداست, خاضع و خاشع در مقابل پروردگار عالمیان, در دل مشتاق و مداح است, می خواهد مداح باشد, می خواهد پاک باشد, می خواهد از رذایل اخلاقی دور باشد, می خواهد بنده خدا باشد و بر طبق فرمان خدا زندگی کند..., این مفهوم بسیجی است, این, ان فرهنگ بسیجی است.»

ایشان سپس درباره کج فهمی برخی از «بسیجی و بسیج» و برداشتهای نادرست در این زمینه اشاره می نمایند که:

«بعضی ها بسیج را درست نفهمیده اند, خیال می کنند که بسیج, یعنی: اگر کسی از کارهای دیگر بازماند, می رود اسم خودش را بسیجی می گذارد و همین, این ضعف بینش است, این ندانستن حقیقت است, کوته فکری است. بسیج و مسأله بسیجی بودن, حرکت بسیجی و فرهنگ بسیجی, خیلی از این ها فراتر است.»

 تأثیر فرهنگ بسیج در جامعه:

با توجه به موضوعات مطرح شده, فرهنگ بسیجی نماد رفتارهای نیروهای بسیجی است که به دنبال حفظ ارزش های اسلامی و دینی در جامعه است. ارزش های حاکم بر جامعه اسلامی, حاصل تلاش, مجاهدت, ایثار و از خود گذشتگی مجاهدان, به ویژه بسیجیان, در صحنه های اجتماعی و دفاعی است. این ارزش ها ارزان به دست نیامده است, تا ارزان از دست رود. تساهل در حفظ ارزشهای دینی, خیانتی بزرگ به اسلام و جامعه اسلامی است. «بسیج» منشأ رویش و آرایش ارزش ها و «بسیجی» تشنه ارزشهای اسلامی و دینی است. حفظ این ارزشها زمانی میسر است که «فرهنگ بسیجی» در جامعه اسلامی عمومیت یابد و به یک «فرهنگ عمومی» تبدیل شود.

تفکر بسیجی:

«تفکر بسیجی» در حوزه معرفت, از اعتقاد و ایمان عمیق انسان به خدا سرچشمه می گیرد و خدامداری در عرصه زندگی فردی و اجتماعی او, اساس و محور فعالیتها را تشکیل می دهد. با «خدا» در محضر خدا زیستن و جز به «رضا» و خشنودی او نیندیشیدن, هویت جاودانه بسیج است که آثار خیر و برکات ان از زمین تا آسمان و از فرش تا عرش است و بدیهی ترین نمود آن, تقوین انگیزه دفاعی وروحیه شهادت طلبی در «مدرسه عشق» است. حفظ و رونق این تفکر, تضمین کننده عزت, استقلال و حیات دینی ماست. تفکر بسیجی به منزله حضور خدا و حکومت دسن در جامعه است, لذا باید حاملان این تفکر از مزیت و برتری لازم,( که حق مسلم آنهاست) برخوردار باشند. زیرا بسیجی, فرد نیست؛ بلکه معرف تفکر و اندیشه والایی است که

به فرموده امام راحل (ره-):

«همه مجاهدان, از اولین تا آخرین, دفتر تشکل آن را امضا کرده ا ند.»

بسیجی, نمود عینی و عملی برنامه زندگی بر اساس رسالت انبیاء و ائمه معصومین (ع) به شمار    می آید؛ از این رو, عدالت حکم می کند که ای تفکر در ارزیابی و تحلیل گزاره های اجتماعی, مقام اول را احراز کند. به عبارت دیگر, برای آنکه حق در مدار خود حرکت کند, باید این تفکر, هدایت و ارشاد عمومی جامعه را به دست گیرد؛ زیرا تفکر بسیجی, عصاره تفکر واندیشه ناب اسلامی است که امام راحل(ره) بر حقانیت آن تأکید فراوان داشته است. صفاتی چون:«مدرسه عشق» , ‌«میقات پابرهنگان» و«لشکرمخلص خدا», تعابیری نیستند که به سادگی بتوان آنها را شرح وتحلیل کرد. همه اینها بر آمده از اعتقاد عمیق و روش امام راحل (ره) به حقیقت وجود و حرکت دلاور مردانی است که همه سفرای الهی و ائمه معصومین (ع)داشتن چنین یارانی را آرزو می کردند؛ تا با همراهی آنان, بتوانند لشکر مخلص خدا را تشکیل بدهند, پایگاه امید محرومان باشند ونیز راه سیر و سلوک الهی را بر همگان هموار سازند. سرانجام, این آرزو در ایران اسلامی وبه برکت وجود امام راحل (ره) تحقق یافت. تفکر بسیجی با حضور آنان در همه صحنه های انقلاب, آمال انبیا و اولیای خدا را تبلور بخشید.

«بنیانگزار شجره طیبه بسیج» درباره تفکر بسیجی اظهار می دارند:

«اگر در کشوری ندای تفکر بسیجی طنین اندازد,چشم طمع دشمنان و جهانخواران از آ ندور خواهد گردید و الا هر لحظه باید منتظر حادثه باشیم.»

جایگاه و منزلت بسیجی از نگاه بنیانگذار بسیبج

حضرت امام خمینی (ره) در مورخ 59/9/16 در رابطه با شأن ومنزلت بسیجیان عزیز فرمودند:

«تاریخ اسلام جز یک برهه ازصدر اسلام ,‌ جوانانی مثل جوانهای ایران ما سراغ ندارد و ملتی مثال ملت ایران در تاریخ ثبت نشده است. شما در کجای تاریخ, جز یک بر دهه در صدر اسلام, آن هم نه به طور وسیع, بلکه به طور محدود سراغ دارید که جوانان یک کشور این طور عاشق جنگ باشند؟ این طور عاشق دفاع از کشور خودشان باشند؟ و این طور ملت, همه با هم یکصدا دنبال پیروزی ارتش و سپاه پاسداران و سایر قوای مسلحه باشند؟ کجا دیدید که عاشقانه دنبال شهادت باشند؟ من از این چهره ای نورانی و بشاش شما و از این گریه های شوق شماحسرت می برم. من احساس حقارت    می کنم, وقتی با این چهره ها مواجه می شوم و این قلب هایی که به واسطه توجه به خدای تبارک و تعالی این طور در چهره ها اثر گذاشته است, احساس حقارت می کنم. من غیر از دعا که بدرقه شما کنم چیزی ندارم که به شما بدهم. من به این احساسات خداگونه و به این توجهاتی که شما به خدای تبارک و تعالی دارید, به این عزم راسخ شما و این شجاعت بی نظیر شما, چطور من می توانم از شما ستایش کنم؟ عزیزان من! شما در بارگاه حق تعالی منزلت دارید.»

ایشان در جای دیگر ضمن رفیع دانستن مقام و منزلت بسیجیان, افتخار خود را «بسیجی بودن» دانسته اند و اظهار نموده اند:

«در حوادث گوناگون پس از پیروزی انقلاب, خصوصا" جنگ, بودند نهادها و گروههای فراوانی که با ایثار, خلوص, فداکاری و شهادت طلبی, کشور و انقلاب را بیمه کردند. ولی حقیقتا" اگر بخواهیم مصداق کاملی از ایثار و خلوص و فداکاری و عشق به ذات مقدس حق و اسلام را ارائه دهیم, چه کسی سزاوارتر از بسیج و بسیجیان خواهند بود. بسیج, شجره طیبه و درخت تناور و پرثمری است که شکوفه های آن بوی بهار وصل و طراوت حدیث عشق می دهد. بسیج, مدرسه عشق و مکتب شاهدان و شهیدان گمنامی است, که پیروان آن بر گلدسته های رفیع آن, اذان شهادت و رشادت سر داده اند, بسیج, مقاومت پابرهنگان و معراج اندیشه پاک اسلامی است که تربیت یافتگان آن, نام و نشان در گمنامی و بی نشانی گرفته اند. بسیج, لشکر مخلص خداست, که دفتر تشکل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین امضا نموده اند. من همواره به خلوص و صفای بسیجیان غبطه می خورم و از خدا   می خواهم که مرا با بسیجیان محشور گرداند, چرا که در این دنیا افتخارم این است که خود   بسیجی ام.»

 ویژگی های بسیج و بسیجی

1) فراگیر بودن بسیج:

مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند:

«امروز به حمدا... جوانان ما از قشرهای مختلف, در بسیج احساس حیات و نشاط می کنند. نسل جوان ما قدر می شناسد, امروز در انبوه جوانان بسیجی ما برجستگان حوزه و دانشگاه, طلبه ممتاز, دانشجوی درجه یک..., دانش آموز دبیرستانها, کارگران ممتاز کارخانه ها, افراد ممتاز در بخشهای مختلف, هنرمند ممتاز, استاد ممتاز و ممتازان قشرهای مختلف حضور دارند.»

بسیج یک سازمان فراگیر است, چه در بعد مأموریتی, که در زمینه های دفاعی, امنیتی, سازندگی, علمی و... به فعالیت می پردازد و چه در بعد نیروی انسانی و منابع انسانی, که از همه اقشار جامعه, اعم از زن و مرد, دانش آموز, پزشک, دانشجو, استاد, طلبه,... در آن عضویت دارند.

2) داوطلبانه بودن اعضا:

حضرت آیت ا... خامنه ای, فرماندهی معظم کل قوا, این ویژگی را این گونه بیان می دارند:

«بسیج به معنای حضور شجاعانه, فداکارانمه, و مخلصانه انسانهای پیشگام, در تمامی عرصه های مورد نیاز نظام اسلامی  و کشور است.» و در جای دیگر می فرمایند:

«خدا را شکر می کنیم که از روز اول انقلاب, نیروی خودجوش مردم در همه میدانها حاضر بود.»

بی شک, همین حضور داوطلبانه ردم, به ویژه در دوران دفاع مقدس بود که مملکت را از شر اجانب و تجاوز رژیم بعث مصون و محفوظ نگه داشت.

3) جوانان, تشکیل دهنده اصلی نیروهای بسیج:

مقام معظم رهبری توجه اصلی به جذب نیرو براب بسیج را متوجه جوانان می دانند و اشاره می نمایند که:

«همه این جوانانی که شما در خیابان می بینید, مشغول زندگی اند و دنبال کار خوشان اند, باید در دلتان آنها را یک بسیجی بالقوه فرض کنید و بسیج شوید برای اینکه آنها را جذب کنید.»

ایشان در مورخ 67/6/5, به مناسبت هفته بسیج در جمع بسیجیانی که به محضر ایشان شرفیاب شدند, فرمودند:

«بسیج, عبارت است از مجموعه ای که در آن پاکترین انسانها, فداکارترین و آماده به کارترین جوانان, کشور در راه اهداف عالی ملت, جمع شدند.»

4) مردمی بودن:

از دیگر ویژگی بسیج و ارتش بیست میلیونی, «مردمی بودن» آن است. این جمعیت عظیم و سیل خروشان و توفنده, از متن مردم و متن ملت برخاسته است. یعنی می توان گفت: ارتش بیست میلیونی, عصاره همه نیروهای معتقد به انقلاب و نظام جمهوری اسلامی ایران است. آنان که به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پای بنداند, خود را در زمره این گروه می دانند و سعی می کنند همراه با این موج عظیم و حرکت مردمی, به سوی کمال معنوی و دستیابی و به ارزش های والای انسانی به راه افتند. بنابراین, می توان گفت, مردمی ترین تشکیلات در نظام جمهوری اسلامی ایران ,«بسیج» است.

مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند:

«بسیج یکی از نیروهای مسلح نیست, بسیج متن ملتی است که در مراکز نظامی, صنعتی, اجتماعی, دینی و آموزشی, حضور دارند.»

«اگر نیروهای مسلح در هر کشور به آمادگی کامل برسند, ولی از نیروهای مردمی پشتیبانی نداشته باشند, یقینا" توانایی آنان کامل نخواهد بود.»

5) انعطاف پذیری:

یکی دیگر از مهم ترین ویژگی های بسیج, ویژگی «انعطاف پذیری» است. بسیج, افزون بر آنکه از ثبات و پایداری و پای بندی به اصول و مبانی دینی و سازمانی برخوردار است, با برخورداری از قابلیت در زمینه های گوناگون, د هر عرصه مأموریتی وارد می شود و متناسب با هر مأموریت و کارکرد اجتماعی به تجدید سازمان و دگرگونی در آن بپردازد. تهدید در هر زمینه ای خواه تهدید فرهنگی, امنیتی یا نظامی باشد. «بسیج» با برخورداری از قابلیت انعطاف پذیری و متناسب با نوع تهدید, به سازماندهی متناسب با آن, مبادرت می نماید.

6) اتکا به مبانی دینی:

«بسیج» مولود انقلاب اسلامی و برخاسته از آن است, لذا سرشت آن, با اسلام عجین گردیده و عمق جان بسیجیان با اسلام ناب محمدی (که مروج آن امام خمینی –ره- بود) در هم تنیده است. امام خمینی (ره) در بیانی «اسلام» را عامل و محور اصلی تشکیل بسیج قلمداد می نماید.»

مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند:

«یک مسأله در بسیج ملت ایران, مایه اصلی ارتباط با خداست,... این به معنای یک ارتباط معنوی و صحیحی با خداست و این, مایه اصلی کار است.»

«اگر توکل به خدا و اعتماد به خدا و در ارتباط با خدا بود, حرکت مردمی و بسیجی, حرکت پایداری و ماندگار خواهد بود.»

7) حفظ و حراست از دستاوردهای انقلاب اسلامی:

به واقع, فلسفه وجودی بسیج, حفاظت از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن در برابر هر نوع تهدیدی, اعم از تهدیدهای فرهنگی, امنیتی, نظامی و ... می باشد. در این باره مقام معظم رهبری می فرمایند:

«اگر بسیج نیروهای مردمی نمی بود,... بدون شک جمهوری اسلامی نمی توانست در مقابل این همه توطئه, این همه خباثت, این همه دشمنی و این همه سنگ اندازی, مقاومت کند.»

بسیج به عناون پشتوانه انقلاب اسلامی و دژ مستحکمی که نفوذ دشمنان را بی اثر می سازد, به عنوان رکن رکین انقلاب و نظام جمهوری اسلامی به شمار می آید. «آن سفر کرده که صد قافله دل همره اوست», در این باره چنین می فرماید:

«رحمت و برکات خداوند بزرگ, بر بسیج مستضعفان, که به حق پشتوانه انقلاب اسلامی اوست و به کوشش ارزنده خود ادامه داده... و به حمدا... با همت جوانان برومند و داوطلبان گروه میلیونی رزمنده را تربیت, و امید است با شرکت فعال قشرهای معظم ملت, ارتش بیست میلیونی که نگهبان جمهوری اسلامی و کشور عزیز از شر جهانخواران متجاوز  است, تحقق یابد.»

8) ولایت پذیری و اطاعت از فرماندهی معظم کل قوا:

بسیج مستضعفان, به رغم آنکه یک تشکیلات نظامی, مثل سازمانهای نظامی دیگر نیست, ولی به لحاظ ساختاری, به عنوان یکی از نیروهای پنجگانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, این افتخار را دارد که به طور مستقیم, زیر نظر و تحت فرماندهی ولایت امر و فرماندهی کل قوا قرار دارد و باکارآمدی در همه عرصه ها آماده انجام وظیفه می باشد.

معظم له در این باره می فرمایند:

«برخی خیال می کنند که «بسیج» یک سازمان نظامی, مثل سازمانهای دیگر, یعنی ارتش و سپاه است؛ این خطاست. بسیج, یعنی: نیروی کارآمد کشور برای همه میدانها.»

9) بسیج, الگوی مستضعفان جهان:

رسالت بسیج یک رسالت صرفا" «ملی» نیست, بلکه بسیج با هداف بلندی که در پاسداری از انقلاب اسلامی به عهداه دارد, می تواند به عنوان الگویی برای ملتهای مسلمان به شمار می آید. کارآمدی بسیج در بیش از دو دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و حضور در عرصه های گوناگون فرهنگی, امنیتی, سازندگی و دفاعی, این مهم را به اثبات رسانیده است که می تواند الگویی برای مردم کشورهای اسلامی در زمینه های یاد شده باشد.

حضرت امام (ره) در این باره اظهار می دارد:

«... من امیدوارم که این بسیج عمومی اسلام, الگو برای تمام مستضعفین جهان و ملتهای مسلمان عالم باشد.»

ویژگی های بسیجی

بسیجی یک تفکر است. نه هر که سلاح به دوش می گیرد و لباس بسیجی می پوشد, بسیجی است, بلکه «بسیجی» کسی است که با برخورداری از زمینه های لازم, آمادگی حضور در صحنه های گوناگون و جبهه های دفاعی, فرهنگی, سیاسی و سازندگی را داشته باشد. امام امت (ره)در ستایش از جایگاه والای بسیجی می فرماید: «افتخار من این است که خود یک بسیجی ام.»

در این  قسمت توجه شما عزیزان را به برخی از مهم ترین ویژگی های یک بسیجی جلب می نماییم. به امید آنکه هر یک از ما به این افتخار بزرگ نایل آییم که خود یک بسیجی باشیم.

1) پیروی از ولایت امر:

اطاعت از ولایت فقیه و تبعیت پذیری از رهبری نظام, یکی از شاخص ترین ویژگی های هر بسیجی است. بسیجی تابع محض ولایت فقیه است و سعادت خود و جامعه را در پیروی از ولی فقیه می داند, زیرا از معمار انقلاب و موسس بسیج آموخته است که:

«من به همه ملت, به همه قوای انتظامی اطمینان می دهم که امر دولت اسلامی اگر با نظارت فقیه و ولایت فقیه باشد, آسیبی به این مملکت وارد نخواهد شد.»

2) ایمان و اخلاص:

از ویژگی های مهم بسیجی ایمان به خدا, اعتقاد قلبی و باور درونی به خالق یکتا است. ایمان به خدا, رابطه مستحکم نیروهای بسیجی با حق تعالی است, زیرا بسیجی رضایت حق تعالی را مبنای حرکت و فعالیت خود می داند.

مقام معظم رهبری می فرمایند:

«بسیجی کسی است که برای ارزش های اسلام اهمیت قایل است, معتقد به خداست, خاضع و خاشع در برابر پروردگار عالمیان, در دل مشتاق مداح است, می خواهد مداح باشد, می خواهد پاک باشد.»

بسیجی عاشق خداست. و اخلاص به خدا از مهمترین ویژگی بسیجیان است. زیباترین حرکت و فعالیت بسیجیان, داشتن رنگ خدایی در کارها است. بر همین اساس,

امام بسیجیان خمینی کبیر (ره) فرموده اند:

«بسیج لشکر مخلص خداست که دفتر تشکل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین, امضا نموده اند.»

مسأله اخلاص بسیار دقیق و ظریف است. قبولی اعمال, بستگی به مقدار خلوص انسان دارد. هرچه اخلاص بیشتر و کامل تری داشته باشد, عمل او ارزشمندتر است.

امام صادق (ع) در ضرورت توجه به موضوع اخلاص می فرمایند:

«هیچ نعمتی بالاتر از این نیست که در دل بنده چیزی جز خدا نباشد.»

3) شهادت طلبی:

شوق وصال به یار و غرقه شدن در حضرت دوست, هواره بزرگترین آرزوی اولیای الهی بوده و هست. داستان پیشی گرفتن اصحاب امام حسین (ع) در میدان کربلا و سبقت جستن یاران خمینی (ره) و جان برکفان بسیجی در صحنه های هشت سال دفاع مقدس, خود از نمودها و جلوه های زیبای وصال طلبی و رسیدن به محضر یار است.

شهادت طلبی با سرشت بسیجیان عجین شده است. بسیجی شهارت را می شناسد و به آن عشق   می ورزد, عشق به شهادت را بسیجی از مولای خود علی (ع) آموخته است که فرموده است: «انی للشهاده لمحب» من دوستدار شهادت هستم. نام بسیج در فرهنگ انقلاب اسلامی با ایثار و شهادت نقش بسته است, زیرا ارزش هایی که فرهنگ اسلام و مبانی دینی برای شهادت قایل گردیده, بسیجی را شیفته شهادت کرده است.

رسول اکرم (ص) فرمود:

«بالای هر نیکی, کار نیک دیگری است, تااینکه مرد در راه خدا کشته شود. وقتی در راه خدای عزوجل کشته شد, بالای آن, کار نیکی وجود ندارد.»

امام امت (ره) در بیانی می فرماید:

«از ما دایما" این مطلب را حتی حالا می خواهند که شما دعا کنید, ما شهید بشویم. آخر کسی دلش می خواهد شهید بشود برای شکم؟ کسی جوانش شهید بشود برای اینکه یک خانه خوبی داشته باشد؟ یا مسأله این نیست, مسأله یک عالم دیگری است, شهادت برای یک عالم دیگری. آن شهادتی که همه اولیای خدا و همه انبیا دنبالش بودند و بسیاری از اولیای ما به شهادت رسیدند, آن معنا را می خواستند, مردم دنبال آن معنا هستند.»

ایشان در جای دیگری درباره شهادت چنین بیان می دارد: «شهادت برای ما فیض عظیمی است, جوان های ما شهادت را آرزو دارند و ملتی که شهادت را آرزو دارد پیروز است, شما ملت پیروزید, ان شاءالله».

4) بردباری:

صبوری و بردباری از ویژگی های برجسته بسیجیان و بسیجی صفتان است. بی گمان در مسیر گذر از راههای دشوار انقلاب, تار سیدن به استقرار کامل نظام اسلامی, سختی های زیادی را باید پیمود. پذیرش این همه سختی و دشواری, جز با بردباری. سعه صدر امکان پذیر نخواهد بود. اجرای مأموریتهای بسیج در عرصه های گوناگون, ایجاب می کند که بسیجیان, دریادل و صبور باشند و با آرامش خاطر, بارسنگین مسئولیت خویش را به سرمنزل مقصود برسانند. همچنانکه پروردگار متعال در قرآن کریم, صرفا", صالحان و بردباران و آنهایی را که عمل صالح انجام داده اند, در صف زیانکاران به حساب نمی آورد.

5) دشمن ستیزی:

 سرسختی در برابر دشمنان شناخته شده, از مهمترین شاخصه های بسیجی است. معیار رفتار بسیجی اسلام است. هر کس با اسلام سرسازش ندارد و با اسلام در ستیز است, بسیجی هرگز با او سازش نمی کند.

قرآن کریم می فرماید:

«محمد فرستاده خداست و یاران او بر کافران بسیار سرسخت و با یکدیگر مهربانند.»

گرچه بسیجی هرگز با دشمنان سازش نمی کند, ولی با دوستان و مومنان بسیار مهربان است. مهربانی با یکدیگر و سرسختی با  دشمنان, از ویژگی های برجسته بسیجی است.

6) شجاعت و دلاوری:

حضور همه جانبه در صحنه های دشوار  و سخت مبارزه با دشمنان و قرار گرفتن در برابر تهدید های همه جانبه آنان, ویژگی بارز دیگر بسیجی است. گرچه شجاعت یک صفت اخلاقی است ولی نماد برجسته اخلاقی و رفتاری یک فرد در زندگی اجتماعی به شمار می آید. «شجاع» کسی است که در راه حفظ ارزش ها, جرأت و جسارت برخورد با عوامل دشمن را دارد. اگر شجاعت به یک فرهنگ عمومی در جامعه ما تبدیل شود, و همه آحاد مردم, صلابت و شهامت گام نهادن در راه دفاع از اسلام و ارزش های دینی راداشته باشند, بدون شک کیان اسلامی از هر خطری مصون خواهد ماند. حضور مقتدرانه در هشت سال, دفاع مقدس و خلق حماسه های پرشور بسیجیان در صحنه های نبرد,  نشانه های عینی از شجاعت بسیجیان در صحنه های دفاع می باشد.

7) ساده زیستی:

بی آلایشی, تمایل نداشتن به مظاهر دنیا و فریبندگی های آن, از جمله مصادیق ساده زیستی به شمار می آید. البته این بدان معنا نیست که بسیجی از تنعمات و آفریده های خدا خود را بی بهره سازد. بلکه نباید برخورداری از آنها, او را به وادی انحراف و دوری از معنویات و خوبیها سوق دهد. به عبارت دیگر, رها شدن از قید وابستگی به دنیا از نکاتی است که در اسلام بدان تأکیده شده است.

تفکر بسیجی این است که به زهدی علی وار, توشه ای از ساده ترین طعامها و سرپناهی از بی تجمل ترین بناها و پوشاکی از مردمی ترین پوششها را به همراه دارد. بسیجی هنوز تصویر خانه گلی علی (ع) اتاق کوچک اما خمینی و حسینیه بی تجمل جماران را بر لوح دل خویش نگاشته و می داند تفکر بسیجی, یعنی: عزم راسخ مبارزه و این عزم , همان طور که امام بسیجیان فرمودند: با رفاه طلبی و راحت طلبی هرگز سرسازش ندارد.

8) پرهیزگاری (تقوا)

 از دیگر ویژگی های بسیجی, تقوا و پرهیزگاری است. تقوا در اصطلاح دینی به معنای خویشتن داری از انجام گناه, و مبادرت به انجام واجبات است. از امام صادق (ع) سوال شد تقوا چیست؟ حضرت فرمودند: «تقوا آن است که خداوند تو را در جایی که امر کرده است غایب نبیند و در جایی که نهی کرده است, مشاهده نکند.»

تقوا اصلی ترین ویژگی هر بسیجی است و خداوند متعال و اولیای الهی به رعایت آن دستور اکید داده اند. خداوند در قرآن فرموده است, «واتقواا... واعملوا ان ا... مع المتقین. پرهیزگار باشید و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.»

9) فروتنی (تواضع):

فروتنی و شکست نفس از مهم ترین فضایل انسانی است که نیروهای بسیجی به چنین فضایل اخلاقی آراسته اند. بسیجی, افزون بر اینکه در برابر خدا خاشع و فروتن است, در برابر مردم نیز متواضع است. قران کریم ویژگی مومنان و مردان خدا را چنین بیان می کند:

«بندگان شایسته خدا کسانی هستند که بر روی زمین با آرامش راه می روند و آن گاه که از نادانان حرف نامربوط می شوند, نادیده می گیرند و اظهار محبت می کنند.»

گردن فرازی و سبکسری از ساحت روح بسیجی به دور است و او با این عمل, به خدا تقرب می جوید.

10) ایثار و از خودگذشتگی:

در تفکر بسیجی, ایثارگری معنای گسترده ای دارد و آن, از خودگذشتگی به تمام معنا است. او برای رضای خداوند همه چیز را در طبق اخلاص می گذارد و چیزی برای خود نمی خواهد. چنین تفکری انسان را تا آن اندازه متعالی می کند که حاضر می شود در گمنام ترین وضعیت دنیایی و در اوج بی توقعی و وارستگی, از همه چیز خود بگذرد و چون حسین (ع) با زمزمه «راضیم به رضای تو» پای در میدانی بگذارد که در نظر مردم, چیزی جز دام بلا و مصیبت نیست.

11) نیک خلقی و نشاط:

اخلاق نیکو از صفات پسندیده و از فضایل برجسته انسانی است و برخورد نیک با دیگران, در اخلاق اسلامی جایگاه ویژه ای دارد. برای نیروهای بسیجی که دایم با مردم ارتباط دارند, این موضوع بسیار حائز اهمیت است. مهم ترین مولفه جذب مردم به تشکیلات بسیج, برخورداری نیروهای بسیجی از این صفت پسندیده است. در اهمیت حسن اخلاق همین بس که پیامبر گرامی (ص) فرموده است:

«برترین شما, نیکوکارترین شما از نظر اخلاق است. آنان که خود را آماده خدمت می کنند و با دیگران با الفت و مهربانی زندگی می کنند.»

شادابی و نشاط, همراه با حسن خلق, در ایجاد یک فضای سالم, سرزنده و فعال, نقش به سزایی خواهد داشت و به جذب جامعه توسط افراد بسیجی کمک شایان توجهی خواهد کرد.

12) غیرت دینی:

غیرت و جوانمردی از ویژگی های هر بسیجی است. منظور از غیرت دینی آن است که نیروهای بسیجی نسبت به مسایل اخلاقی و دینی جامعه و ترویج احکام و معارف الهی حساسیت داشته باشند. اگر در جامعه اعمالی صورت می گیرد که با احکام اسلامی و الهی مطابقت ندارد, در برابر آن از خود عکس العمل نشان بدهند. نماد کلی و عینی غیرت دینی در عصر حاضر, موضع گیری شجاعانه حضرت امام (ره) در تألیف کتاب آیات شیطانی توسط سلمان رشدی کافر است. ایشان پس از انتشار کتاب یاد شده که در آن به وجود مبارک حضرت ختمی مرتبت (ص) توهین شده بود, فتوای تاریخی قتل سلمان رشدی را صادر فرمودند و همچنان بر اجرای آن اصرار ورزیدند. بنابراین, بسیجی هرگز در برابر ناهنجاری های جامعه بی تفاوت نخواهد ماند, بلکه در برابر زشتی ها و ناپاکی های اخلاقی و اجتماعی, به دور از هر گونه تساهل و تسامح, به تکلیف الهی خویش عمل می کند.

13) برخورداری از دانش و تخصص روز:

از ویژگی های مهم دیگری که بسیجی از آن برخوردار است, برخورداری از دانش فنی و علوم روز است. دانشی که آمیخته با تجربه و همراه با تخصص و مهارت کافی است. این ویژگی کمک می کند تا با نگاه علمی و فنی به اجرای مأموریتهای محوله بپردازد, به خلاف آن چه کج اندیشان القا می نمایند که بسیجی بی سواد یا کم سواد است و تخصص کافی ندارد.

14) پویایی و نوآوری:

توسعه روزافزون نیازهای اجتماعی و شرایط ویژه حاکم بر جامعه سبب می شود تا سازمان بسیج, برای پاسخگویی به این نیازها, در مأموریتهای خویش تنوع ایجاد کند. تنوعی متناسب با تهدیدهای خاص و ضرورتهای یش آمده. این امر, جز با پویا شدن نگرشها و عملکرهای افراد, میسر نیست. آگاهی از نیازهای اجتماعی و تلاش و کوشش جهت دار در نوآوری و پویایی, خود از ویژگی های مهم بسیجی است که باید بدان, توجه ویژه معطوف شود. در غیر این صورت, از چرخ زمان عقب خواهد افتاد و درک درستی از ضرورتها و تهدیدها نمی یابد.

«عزت نفس», «عدالتخواهی», « صلابت», «حق پذیری» و... از دیگر ویژگی های بسیجی است که به دلیل کمی فرصت, بدانها نخواهیم پرداخت.