دفاع همه جانبه
پشتیبان ولایت فقیه باشید تا آسیبی به مملکت نرسد . ( حضرت امام خمینی ، ره )
نویسنده: ابراهیم - ۱۳٩۱/٧/٢٤

جنگ حداقل در دو زمینه رخ می دهد .

میدان نبرد و افکار عمومی

جنگ روانی ، جنگ کلمه و عقیده و سلاحی است که به انسان ، حالات روانی و عقل او توجه دارد .

درجنگ روانی هدف تصرف فاصله ی بین دو گوش انسان است .

اساس جنگ روانی بر تبلیغات استوار است

  • تعریف جنگ روانی :

عبارت است از هر نوع اقدامی که به منظور نفوذ در فکر و رفتار طرف مقابل و تضعیف و تخریب روحیه آن ها صورت می گیرد .


  • اهداف جنگ روانی :

1 - از بین بردن روحیه ی امیدواری مردم .

2 - ایجاد بی اعتمادی مردم نسبت به رهبران خود

3 - ایجاد شکاف و چند دستگی در بین مردم .

  • روش های جنگ روانی :

1 - تبلیغات  : یکی از مهم ترین روش های جنگ روانی استفاده از تبلیغات است . به همین منظور ، سعی می شود با بهره گیری از ترفند های تبلیغاتی ، پیام به گونه ای آراسته و ارسال شود که فکر و سلیقه ی گیرنده ی پیام ( افکار عمومی دنیا ) طبق تمایل و دلخواه فرستنده پیام ( قدرت های تبلیغاتی دنیا ) شکل بگیرد .

2 - شایعه : یکی دیگر از راه های جنگ روانی << شایعه >> است که به معنای انتقال مطالب و اخباری است که درستی و نادرستی آن معلوم نیست و منبع موثق و مشخصی هم ندارد .

3 - تفرقه افکنی : یکی دیگر از روش های جنگ روانی ، دامن زدن به اختلافات و تشدید آن است . که به منظور ایجاد بدبینی و درگیری و برهم زدن وحدت و یکپارچگی یک جامعه صورت می گیرد .

4 - تهدبد : یکی دیگر از روش های ایجاد جنگ روانی ، ترساندن یک گروه یا یک ملت از راه های مختلف است که تهدید کنندگان به منظور تحمیل نظر خود به طرف مقابل آن را انجام می دهند .

  • تعریف جنگ نرم :

هر گونه اقدام نرم ، روانی و تبلیغات رسانه ای که جامعه هدف را نشانه گرفته و بدون درگیری و استفاده از زور و اجبار به انفعال و شکست وا می دارد جنگ نرم گفته میشود .

  • تعریف قدرت نرم :

قدرت نرم به این معناست که مخاطب نه از روی جبر و اکراه بلکه از رضایتمندی تن به قدرت بدهد و تسلیم خواسته های قدرت شود . قدرت نرم برروی "ذهنیت " سرمایه گذاری می شود . قدرت نرم به مفهوم تغییر شکل قدرت از " قدرت آمرانه " به " قدرت متقاعد کننده " است .

  • میادین جنگ نرم :

1 - حوزه اجتماعی : مانند دامن زدن به اعتراضات کارگری و صنفی و اعتصابات در کشورهای دیگر .

2 - حوزه فرهنگ : مانند تهاجم و شبیخون فرهنگی به زیر ساختها و مبانی فرهنگی کشورهای دیگر

3 - حوزه سیاسی : مانند تلاش جهت ایجاد انقلاب های مخملی و رنگی در کشورهای هدف

  • ویژگی های جنگ نرم :

1 - در پی تغییر قالب های ماهوی جامعه و نهایتا تغییر ساختار سیاسی است :

2 - آرام ، تدریجی و زیر سطحی است:

3 - نماد ساز است: تصویری شکست خورده ، ناامید و مایوس از حریف ارائه می شود و در مقابل مهاجم با نماد سازی و تصویری سازی خود را پیروز و موفق نشان می دهد .

4 - پایدار و باداوم است : نتایج جنگ نرم در صورت موفق بودن ، پایدار و بادوام خواهد بود . هدف اصلی در جنگ نرم تغییر باورها و اعتقادات است . چنانچه این تغییر حاصل گردد ، به راحتی تغییر مجدد و بازگشت به حالت اولیه میسر نمی باشد .

5 - پر تحرک . جاذبه دار است: جنگ نرم به صورت تدریجی و آرام شروع می شود ، در نقطه ای به دلیل ایجاد جاذبه های کاذب ، خود جامعه هدف را برای تحقق اهداف به کار گرفته و این طریق بردامنه تحرکات آن افزوده می گردد . در واقع با گذشت زمان ، بسیاری از بازیگران و حتی بازیگردانان جنگ نرم به صورت خواسته یا ناخواسته از درون جامعه هدف به استخدام کارگزاران اصلی جنگ نرم در می آیند .

6 - هیجان ساز است: با نماد سازی ها ، اسطوره سازی ها و خلق ارزش های جدید ، در جنگ نرم از احساسات جامعه هدف نهایت استفاده انجام می گیرد.

7 - آسیب محور است: دشمنان در جنگ نرم با شناسایی نقاط آسیب جامعه هدف در حوزه های ذکر شده ، فعالیت های خود را سامان داده و با خلق آسیب های جدید ، بردامنه تحرکات خود می افزاید .

8 - چند وجهی است: در این جنگ ، از تمامی علوم ، فنون ، شیوه ها و روش های شناخته شده و ارزش های موجود استفاده می گردد .

9 - تضاد آفرین است: تضادهای بوجود آمده از طریق جنگ نرم ، همبستگی اجتماعی و وحدت ملی را بر هم می زند و زمینه های بروز بحران و درگیری های داخلی را فراهم می سازد. بنابرین تخریب وحدت ملی یکی از پیامدها و ویژگی های جنگ نرم است .

10 - تردید آفرین است : به مرور بر دامنه این تردیدها افزوده شده تا در نهایت به ایجاد تغییرات اساسی در باورها و ارزش ها دست یابد .

11 - از ابزار روز استفاده می کند : از ظرفیت های مجازی ، ماهواره ، تلفن همراه و ..... در این جنگ استفاده می شود.

  • عرصه ها و ابزارهای جنگ نرم :

1 - رسانه : ( کتاب ، مطبوعات ، نشریات ، رادیو ، اینترنت ، خبر گزاری ها )

2 - ادبیات : ( داستان ، شعر ، رمان ، طنز )

3 - بین الملل : ( دیپلماسی ، سازمان های بین الملل ، عملیات روانی ، سفارتخانه ها ، اپوزیسیون خارج از کشور )

4 - هنر : ( فیلم ، هنرهای تجسمی ، تئاتر ، موسیقی )

  • تاکتیک های جنگ نرم :

1 - برچسب زدن : برچسب زنی یا اسم گذاری ( بر چسب به یک فکر و یا عقیده زدن ) برای تحریک به رد فکری و اندیشه ای بدون بررسی شواهد مورد استفاده قرار گیرد .

2 - تلطیف و تنویر : از تلطیف و تنویر ( مرتبط ساختن چیزی با کلمه ای پر فضیلت ) استفاده می شود تا چیزی را بدون بررسی شواهد بپذیریم و تصدیق کنیم مانند : حقوق بشر و آزادی را پر فضیلت جلوه دادن و غرب را مهد آزادی و مدافع حقوق بشر قلمداد کردن . در حالیکه بیشترین نقص حقوق بشر و آزادی در این کشورها صورت می گیرد .

3 - انتقال : یعنی اینکه اقتدار ، حرمت و منزلت ، امری مورد احترام به چیزی دیگر برای قابل قبول تر کردن آن یعنی آن چیزی که مرم احترام و تقدس و خوب بودن آن را پذیریفته اند را منسوب به شخص یا جریان یا موردی کنیم که چندان پذیرفته نیست و به این وسیله ان را نیز مقبول و خوب جلوه دهیم

4 - تصدیق : شخصی که مورد احترام یا منفور است ، بگوید فکر ، برنامه یا محصول، یا شخص معینی خوب یا بد است . تصدیق فنی رایج در تبلیغ ، مبارزات سیاسی و انتخاباتی . حمایت اشخاص معروف ( سیاستمداران ، هنرمندان ، ورزشکاران ، دانشمندان ) و گروههای فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی از فردی یا جریانی تصدیق نامیده می شود . این مورد هم جهت جذب افکار عمومی و رضایت عامه است .

5 -شایعه : شایعه در فضایی تولید می شود که امکان دسترسی به اخبار و اطلاعات موثق امکان پذیر نباشد .شایعه در جایی ایجاد می شود که خبر نباشد و یا خبر از منبع موثق منتشر نگردد . شایعه انتقال شفاهی پیامی است که برای برانگیختن باور مخاطبان و همچنین تاثیر در روحیه آنان ایجاد می شود . هر شایعه در برگیرنده بخش قابل توجهی از واقعیت می تواند باشد . ولی ضریب نفوذ آن بستگی به درجه ابهام و اهمیت آن دارد . درواقع هر چقدر شایعه پیرامون مسائل "مبهم " و "مهم" باشد همان مقدار ضریب نفوذ افزایش می یابد . شایعات گوناگون مانند : ( تفرقه افکن ، هراس آور ، امید بخش ، آتشین ، خزنده ، دلفینی یا غواصی)

6 -کلی گویی : عبارت است از ایجاد ارتباط نظر و عملی خاص با مفهومی ویژه تا مخاطب بدون بررسی دلایل ، شواهد و قرائن ، آن نظر و عمل را بپذیرد . سعی می شود ذهن مخاطب متوجه حواشی و شاخ و برگ نشده و در رابطه با هسته مرکزی پیام ، حسیاسیت نداشته و آن را بدون بررسی و کنکاش بپذیرد که به همین دلیل برخی این تاکتیک را " بی حس سازی مغزی " نیز می نامند.

7 - دروغ بزرگ : بدین معنی که پیامی را که به هیچ وجه واقعیت ندارد ، بیان می کنند و مداوم بر " طبل تکرار " می کوبند تا ذهن مخاطب ان را جذب کند

8 - پاره حقیقت گویی : گاهی خبر یا سخنی مطرح می شود که از نظر منبع ، محتوای پیام ، مجموعه ای به هم پیوسته و مرتب است که اگر بخشی از آن نقل و بخشی نقل نشود ، جهت و نتیجه پیام منحرف خواهد شد . این رویه رایج رسانه هاست که معمولا متناسب با جایگاه و جناح سیاسی که به آن متمایل هستند ، بخشی از خبر نقل و بخشی را نقل نمی کنند . در تاکتیک " پاره حقیقت گویی " حذف یکی از عناصر به عمد صورت می گیرد و بیشتر اوقات عنصر " چرا " حذف می شود عناصر خبری شش گانه ( که ، کجا ، کی ، چرا ، جه ، چگونه )هستند.

9 - انسانیت زدایی و اهریمن سازی : یکی از موثرترین شیوه های توجیه حمله به دشمن هنگام جنگ ( نرم و یا سخت ) " انسانیت زدایی " است . چه اینکه وقتی حریف از مرتبه انسانی خویش تنزل یافت و در قامت اهریمنی در ذهن مخاطب ظاهر شد ، می توان  اقدامات خشونت آمیز علیه این دیو و اهریمن را توجیه کرد . در این تاکتیک با استفاده از برچسب زنی صفات منفی به حریف از جمله دزد ، قاتل ، درغگو و ... به توجیه حملات و تهاجمات علیه رقیب می پردازند .

10 - ارائه پیشگویی های فاجعه آمیز : با استفاده از آمارهای ساختگی و سایر شیوه های جنگ روانی به ارائه پیشگویی های مصیبت بار می پردازند که بتوانند حساسیت مخاطب را نسبت به آن افزایش داده و بر اساس میل و هدف خویش افکار وی را هدایت نمایند .

11 - قطره چکانی : اطلاعات و اخبار در زمان های گوناگون و به تعداد بسیار کم و به صورتی سریالی ولی نامنظم در اختیار مخاطب قرار می گیرد تا مخاطب نسبت به پیام مربوطه حساس شده و در طول یک بازده زمانی آن را پذیرا باشد .

12 - حذف ( سانسور ) : سعی می شود فضایی مناسب برای سایر تاکتیک های جنگ نرم به ویژه شایعه خلق شود تا زمینه نفوذ آن افزایش یابد . با حذف بخشی از خبر و نشر بخشی دیگر به ایجاد سوال و مهمتر از آن ابهام می پردازند

13 - جاذبه های جنسی : استفاده از نماد های جنسی از تاکتیک های مهم مورد استفاده رسانه های غربی است . به طوری که می توان گفت اکثر قریب به اتفاق برنامه های رسانه های غربی از این جاذبه ها در جهت جذب مخاطبان خویش به ویژه جوانان که فعالترین بخش جامعه هستند ، بهره می گیرند . در شرایط فعلی " مانکن ها " از جمله افراد پر در آمد در غرب محسوب می شوند که در تلیغات و آگهی های تجاری از آن ها استفاده می شود .

14 - ماساژ پیام : از انواع تاکتیک های گوناگون جنگ نرم استفاده می شود تا پیام بر اساس اهداف تعیین شده شکل گرفته و بتواند تصویر مورد انتظار را در ذهن مخاطب ایجاد کند

15 - ایجاد تفرقه و تضاد : از جمله اموری که در فرآیند جنگ نرم مورد توجه واقع می شود ، از طریق تزریق تفرقه در جامعه هواداران و حامیان حریف است . ایجاد و القاء وجود تضاد و تفرقه در جبهه رقیب باعث عدم انسجام و یکپارچگی شده و رقیب را مشغول مشکلات درونی جامعه حامیان خود می کند و از این طریق از اقتدار و انرژی آن کاسته و قدرتش فرسوده می شود .

16 - ترور شخصیت : در جنگ نرم بر خلاف جنگ سخت ، ترور فیزیکی جای خود را به ترور شخصیت داده است . در زمانی که نمی توان و یا نباید فردی مورد ترور فیزیکی قرار گیرد با استفاده از نظام رسانه ای و انواع تاکتیک ها از جمله بزرگ نمایی ، انسانیت زدایی و اهریمن سازی ، پاره حقیقت گویی و ... وی را ترور شخصیت می کنند و از این طریق باعث افزایش نفرت عمومی و کاهش محبوبیت وی می شوند

17 - تکرا : برای زنده نگه داشتن اثر یک پیام با تکرار زمان بندی شده ، سعی می کنند این موضوع را تا زمانی که مورد نیاز است ، زنده نگه دارند . در این روش با تکرار پیام ، سعی در القاء مقصودی معین و جا انداختن پیامی در ذهن مخاطب دارند .

18 - توسل به ترس و ایجاد رعب : در این تاکتیک از حربه و تهدید و ایجاد رعب و وحشت میان نیروهای دشمن ، به منظور تضعیف روحیه و سست کردن اراده آنها استفاده می شود . متخصصان جنگ نرم ، ضمن تهدید و ترساندن مخاطبان به طریق مختلف به آنان چنین القاء می کنند که خطرات و صدمه های احتمالی و حتی فراوانی بر سر راه آنان ممکن است ، ایجاد شود و از این طریق ، آینده ای مبهم و توام با مشکلات و مصائب برای افراد ترسیم می کنند .

19 - مبالغه : یکی از روشهایی است که با اغراق کردن و بزرگ نمایی یک موضوع ، سعی در اثبات یک واقعیت دارد و کارشناسان جنگ روانی ، از این فن در مواقع و وقایع خاص استفاده می کنند

20 - مغالطه : مغالطه شامل گزینش و استفاده از اظهارات درست یا نادرست ، مشروح یا مغشوش ، منطقی یا غیر منطقی است ، به این منظور که بهترین یا بدترین مورد ممکن را برای یک فکر ، برنامه ، شخص یا محصول ارائه داد . متخصصین جنگ نرم ، مغالطه را با " تحریف " یکسان می دانند . این روش ، انتخاب استدلال ها یا شواهدی است که یک نظر را تایید می کند و چشم پوشی از استدلال ها یا شواهدی که آن نظر را تائید نمی کند 

  • راه های مقابله با جنگ نرم از دیدگاه مقام معظم رهبری:

1 - تقویت و پربار کردن فعالیت های فرهنگی و هنری

2 - اتحاد مردم و جریان های سیاسی و دوری از اختلاف و تردید و بدبینی

3 - امید به آینده و دیدی خوشبینانه همراه با اعتماد به نفس به دوراز ناامیدی

4 - راه اندازی کرسی ها آزاد اندیشی و نظریه پردازی آزاد

5 - بصیرت آحاد جامعه و بویژه نخبگان

6 - ایستادگی و عدم سازش در برابر دشمنان انقلاب و نظام اسلامی