حیا

ارزش حیا : رسول خدا (ص)حیا را زینت آدمی شمرده و فرموده است : بی شرمی با هیچ چیز همراه نشد ، مگر اینکه آن را زشت گردانید و حیا با هیچ چیز همراه نگشت ، مگر اینکه آن را آراست.
امام صادق (ع) جایگاه حیا را در راس مکارم اخلاقی دانسته می فرماید : مکارم اخلاق یکی بسته به دیگری است ، خداوند آنها را به هر که خود خواهد دهد . ممکن است در مرد باشد و در فرزندش نباشد....آنها عبارتند از : راستگویی ، صداقت با مردم ، بخشیدن به مسکین ، جبران کردن خوبی ها ، امانتداری ، صله رحم ، دوستی و مهربانی با همسایه و یار ، میهمان نوازی و در راس همه حیا .
اسباب حیا
الف ) عقل : رسول خدا (ص) در پاسخ راهب مسیحی (شمعون بن لاوی بن یهودا )که از او درباره ماهیت و آثار عقل پرسیده بود ،
 فرمود :عقل ، موجب پیدایش حلم است و از حلم ، علم و از علم ، رشد و از رشد ، عفاف و از عفاف ،خویشتنداری و از خویشتن داری ، حیا و از حیا ، وقار و از وقار ، مداومت بر عمل خیر و تنفر از شر و از تنفر از شر ، اطاعت نصیحت گوی ،حاصل میگردد.
ب ) ایمان : امام صادق (ع) فرمود :ایمان ندارد کسی که حیا ندارد .
موانع حیا
الف ) از میان برداشتن پرده ها و حریم ها :
از امام کاظم (ع)به یاران خود توصیه می فرمود : پرده شرم و آزرم میان خود و برادرت بر مدار ، و مقداری از آن باقی گذار ؛ زیرا برداشتن آن ، برداشتن حیا است.
ب ) دست نیاز به سوی مردم دراز کردن :
 امام صادق (ع) فرمود : دست نیاز به سوی مردم دراز کردن ، عزت را سلب می کند و حیا را می برد.
ج ) زیاد سخن گفتن :
 امام علی (ع) فرمود : هر که پر گفت ، راه خطا بسیار پوید و آن که بسیار خطا کرد شرم او اندک شود ، و آنکه شرم او اندک شود ، پارسایی او کم گردد ،و آنکه پارساییش اندک گردد ،دلش بمیرد.
آثار حیا
الف ) محبت خداوند :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :خداوند ، انسان با شرم و حیا و پاکدامن را دوست دارد.
ب ) عفت و پاکدامنی :
امام علی (ع) می فرماید : ثمره حیا ،عفت و پاکدامنی است.
ج ) پاک شدن گناهان :
امام سجاد (ع) در این باره فرمود : چهار چیز است که هر کس را باشد ، اسلامش کامل و گناهش پاک گرددو پروردگار خود را ملاقات میکند ،در حالی که خداوند عز و جل از او خشنود است :
هر کس به آنچه به نفع مردم بر خویشتن قرار داده برای خدا انجام دهد و زبانش با مردم راست باشد و از هرچه نزد خدا و نزد مردم زشت است ، شرم کند و با خانواده خود خوش رفتار باشد .
برخی از موارد که جای حیا ورزیدن نیست
الف ) حیا ورزیدن از گفتار ،کردار و درخواست حق:
پیامبر (ص) فرمود : هیچ عملی را از روی ریا و خودنمایی انجام مده و از سر حیا و شرم آنرا رها نکن .
ب ) حیا ورزیدن از تحصیل علم :
امام علی (ع) فرمود :کسی شرم نکند از آموختن آنچه نمی داند.
ج ) حیا ورزیدن از تحصیل درآمد حلال :
امام صادق (ع) فرمود :کسی که از طلب مال حلال حیا نکند ،هزینه هایش سبک شود و خداوند خانواده اش را از نعمت خویش بهره مند گرداند .
د ) حیا ورزیدن از احترام گذاشتن به دیگران :
امام علی (ع) فرمود :سه چیز است که نباید از آنها شرم کرد ،از جمله برخاستن از جای خود برای پدر و معلم .
نتیجه : حیا ، شرم از انجام اعمال زشت در محضر ناضر محترم است . بنابراین اولا ، در متون اخلاق اسلامی خداوند و ناظران و نمایندگان او و دیگران ، به عنوان ناظرانی که باید از آنها شرم و حیا ورزید مطرح شده اند ثانیا ، قلمرو حیا امور زشت و ناپسند است و شرمساری در انجام نیکی ها هیچ گاه پسندیده نیست.
/ 0 نظر / 21 بازدید